Τι θα έκανε ο Ντελόρ;

Με δύο πολέμους να μαίνονται στα σύνορά της, τον κόσμο να απομακρύνεται από το ελεύθερο εμπόριο και την παγκοσμιοποίηση, ισχυρές μεταναστευτικές πιέσεις να ασκούνται στις νότιες ακτές της, τα ανερχόμενα ακροδεξιά κινήματα να προωθούν εθνικές και όχι ευρωπαϊκές λύσεις και τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει κάνει την εμφάνισή του στον ορίζοντα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ασυνήθιστο σύνολο διεθνών προκλήσεων.

Στην αρχή μιας εκλογικής χρονιάς, ο θάνατος του Ζακ Ντελόρ, του πιο αποτελεσματικού προέδρου που διέθετε ποτέ η Κομισιόν, μας θυμίζει μια εποχή κατά την οποία η ολοκλήρωση της ΕΕ σημείωνε τις μεγαλύτερες επιτυχίες της, προσφέροντας ειρήνη και ενισχυμένη ευημερία σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Ο Ντελόρ, για πολλούς λόγους, έκανε όλο τον κόσμο να ζηλεύει την Ευρώπη.

Πώς, λοιπόν, θα επέλεγε ο Ντελόρ να διαχειριστεί τις προκλήσεις στη σημερινή ΕΕ; Υποθέτω πως θα είχε ξεκινήσει παρουσιάζοντας ένα πακέτο προτάσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που είναι κοινές για όλους, καθορίζοντας τα σημεία εκείνα στα οποία η ενιαία δράση της Ευρώπης θα πρόσφερε σημαντική προστιθέμενη αξία.

Τα σημεία αυτά περιλαμβάνουν την ανάγκη να συνεχιστεί η ενίσχυση της Ουκρανίας με χρήματα και όπλα, η οικοδόμηση μιας πιο ισχυρής και αποτελεσματικής αμυντικής βιομηχανίας, η προώθηση επενδύσεων μεγάλης κλίμακας στη διαδικασία μετάβασης προς την εποχή της πράσινης ενέργειας, η διεύρυνση των ψηφιακών υποδομών της Ευρώπης και η παρουσία της στην πρωτοπορία των καθοριστικών τεχνολογιών, όπως είναι η τεχνητή νοημοσύνη και οι κβαντικοί υπολογιστές.

Το ζητούμενο εδώ είναι να πειστεί η παρούσα γενιά ηγετών ότι η ενιαία δράση της ΕΕ, που θα περιλαμβάνει κοινό δανεισμό και επενδύσεις, προσφέρει την καλύτερη και πλέον αποδοτική λύση σε όλα τα παραπάνω.

Ασφαλώς, οι πλούσιες χώρες του Βορρά τείνουν να πιστεύουν πως μπορούν να διαχειριστούν αυτά τα θέματα καλύτερα σε εθνικό επίπεδο, χωρίς να μοιράζονται τα χρήματα των φορολογουμένων τους με τα φτωχότερα ξαδέλφια τους στον Νότο και την Ανατολή. Παρ’ όλα αυτά, το Βερολίνο έχει εξίσου ανάγκη τα κοινά ευρωπαϊκά προγράμματα με την Ελλάδα και την Ιταλία – εκτός των άλλων, επειδή το επιχειρηματικό της μοντέλο απειλείται από το τέλος του φτηνού ρωσικού αερίου και την επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας, που είναι η βασική αγορά για τα εξαγόμενα προϊόντα της Γερμανίας.

Η αλήθεια είναι ότι η νυν πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διαθέτει μεγαλύτερη εξουσία από οποιονδήποτε άλλο σε αυτή τη θέση μετά τον Ντελόρ. Ωστόσο, έχει αποδειχθεί λιγότερο ομαδική στη δράση της από τον Ντελόρ και έχει επιδείξει μια αξιοσημείωτη δυστοκία στο να δυσαρεστήσει το Βερολίνο.

Ενδεχομένως, εάν διασφαλίσει μια δεύτερη θητεία, να είναι πιο πρόθυμη να αξιοποιήσει το εγχειρίδιο του Ντελόρ.