Ρόγια Χεσμάτι

«Το μαστίγωμα είχε τελειώσει. Βγήκαμε από το δωμάτιο. Δεν τους άφησα να πιστέψουν ότι ένιωσα πόνο. Πήγαμε στον δικαστή που ήταν υπεύθυνος για την εκτέλεση της ποινής. Η γυναίκα αξιωματικός περπατούσε πίσω μου και πρόσεχε να μην αφήσει τη μαντίλα να πέσει από το κεφάλι μου […] Πέταξα τη μαντίλα μου στην είσοδο του δικαστηρίου. Η γυναίκα αξιωματικός μού ζήτησε να τη φορέσω. Δεν σταμάτησα. Εκείνη την τράβηξε ξανά πάνω απ΄ το κεφάλι μου».

Αυτό το «δεν τους άφησαν να πιστέψουν ότι ένιωσα πόνο» που γράφει η 33χρονη Ιρανή Ρόγια Χεσμάτι αφορά την εκτέλεση ποινής 74 μαστιγώσεων από την Αστυνομία Ηθικής του Ιράν. Και δεν είναι εύκολο να συλλάβει κανείς τι σημαίνουν: ένα φρικτό βασανιστήριο, τόσο ξένο προς εμάς που το διαβάζουμε, το ακούμε, αλλά απλώς νομίζουμε ότι το κατανοούμε, κάτι που συνήθως δεν συμβαίνει πραγματικά. Πρέπει να σταθείς και να σκεφτείς, να εστιάσεις, να προσπαθήσεις στη σημερινή Ευρώπη για να κατανοήσεις αληθινά τι σημαίνει ένα μαστίγιο να σκίσει 74 φορές ένα ανθρώπινο σώμα – και βέβαια ευτυχώς για εμάς. Είμαστε οι τυχεροί της Ιστορίας. Αντίθετα, η Χεσμάτι, και όχι μόνον εκείνη φυσικά αλλά και πλήθος άλλων γυναικών και ανδρών που υφίστανται τερατώδη βασανιστήρια από τις απαρχαιωμένες ολοκληρωτικές ισλαμικές θεοκρατίες, δεν είναι. Συγκριτικά, η ίδια, από μία άποψη, ακόμα είναι: θα μπορούσε να έχει λάβει και άλλη ποινή, που έχει επιβληθεί σε άλλες γυναίκες της πατρίδας της, επί παραδείγματι επειδή έμειναν έγκυοι έπειτα από κτηνώδεις βιασμούς. Μα κατά το δίκαιο τέτοιων θεοκρατιών, εκείνες είναι που πρέπει να τιμωρηθούν. Οχι οι βιαστές τους. Και τιμωρούνται ακόμα και με δημόσιο λιθοβολισμό μέχρι θανάτου. Πότε; Στον 21ο αιώνα.

Ομως σε αυτά τα καθεστώτα ο αιώνας δεν είναι ο ίδιος. Εχουν καταφέρει να επιστρέψουν τις χώρες τους στον πιο σκοτεινό Μεσαίωνα και έχουν παραμείνει εκεί, απ’ όπου και δεν επιτρέπουν σε τίποτα και σε κανένα να προχωρήσει ούτε χιλιοστό. Και όποιος άνθρωπος επιχειρήσει να το πράξει βρίσκει απέναντί του την πιο αδίστακτη και σκληρή εξουσία που μπορεί να φανταστεί κανείς έτοιμη και αποφασισμένη να τον συνθλίψει χωρίς όρια και δεύτερες σκέψεις.

Ενα τέτοιο βήμα έκανε και η Ρόγια Χεσμάτι. Μία ηρωίδα όχι μόνον επειδή άντεξε όπως άντεξε αυτή την εγκληματική αβάσταχτη ποινή, αλλά επειδή ασφαλώς γνώριζε ότι θα την υποστεί για την πράξη απελευθέρωσης που ενόχλησε το καθεστώς: να εμφανιστεί χωρίς το χιτζάμπ της. Αυτό ήταν το φοβερό έγκλημά της που εμπίπτει στον κώδικα περί «δημόσιων ηθών» του κράτους, αλλά ιδίως τιμωρείται αυστηρότατα από τη Σαρία, τον θρησκευτικό νόμο που συνιστά και τον πραγματικό υπέρτατο της χώρας. Το σκεπτικό της τιμωρίας της αναφέρει ότι «ενθάρρυνε την ανεκτικότητα περπατώντας δημοσίως χωρίς να καλύπτει το κεφάλι της»: να κάτι ακόμα που το διαβάζουμε, το ακούμε και το λέμε, πλην όμως είναι επίσης αδύνατο να το συνειδητοποιήσουμε πραγματικά ζώντας σε έναν εντελώς άλλο κόσμο: ποιος μπορεί να το συλλάβει πλήρως στη Δύση;

Το για πόσο ακόμα θα παραμείνει ζωντανή η Ρόγια Χεσμάτι θα κριθεί από το αν θα αναγκαστεί τελικά να συμμορφωθεί με την ανελευθερία και τη βαναυσότητα. Από το αν θα μπορέσει να αρνηθεί τη φωνή μέσα της που της ζητά να σηκώσει ανάστημα στους καταπιεστές της. Γι’ αυτήν δεν υπάρχουν πλέον παρά μοναχά δύο δρόμοι: ο ένας είναι εκείνος που δεν θέλει αλλά που (μάλλον) θα της επιτρέψει να υπάρχει. Δηλαδή να ξεχάσει κάθε ελπίδα και για ίχνος ακόμα ελευθερίας. Ο άλλος είναι που θέλει, αλλά θα σημαίνει ότι αργά ή γρήγορα θα την οδηγήσει σε σκληρό θάνατο: να συνεχίσει να παλεύει εναντίον των διαταγών του Μεσαίωνα μέσα στον οποίο ζει. Οποιο κι αν συμβεί, είναι ηρωίδα έτσι κι αλλιώς.