Η αληθινή μεταρρύθμιση

Στις αρχές του 2024 η Πολιτεία προτίθεται να θέσει σε λειτουργία τον «Ηλεκτρονικό Φάκελο Ακινήτου» (ΗΦΑ) για τις μεταβιβάσεις ακινήτων.

Επίκεντρο της διαδικασίας είναι ο συμβολαιογράφος, ο οποίος μετά από εξουσιοδότηση των συμβαλλόμενων μερών, θα αντλεί, τουλάχιστον στην αρχή υλοποίησης του συστήματος, ένα τμήμα των απαραίτητων για τη μεταβίβαση δικαιολογητικών και εγγράφων. Συνεπώς, ως προς το μέρος αυτό, θα απαλλάσσονται οι συναλλασσόμενοι και ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες από τη διαδικασία, τον κόπο και τον χρόνο, να προσκομίσουν ή να εκδώσουν οι ίδιοι τα απαιτούμενα στοιχεία, η έκδοση των οποίων απαιτεί ειδική διαδικασία, ειδικό λογισμικό και χρόνο.

Ο ΗΦΑ αποτελεί θετική εξέλιξη στη μακρά πορεία προς τη νομικά ασφαλή επιτάχυνση της ολοκλήρωσης της διαδικασίας μεταβίβασης ακινήτου με το λιγότερο δυνατό κόστος σε χρόνο και χρήμα για τους συναλλασσόμενους. Η ηλεκτρονική άντληση από τον συμβολαιογράφο των απαιτούμενων στοιχείων από τους εκδότες τους διασφαλίζει την εγκυρότητά τους. Παράλληλα ο συμβολαιογράφος έχει την πλήρη εποπτεία της συναλλαγής, με συνέπεια να μπορεί να κατευθύνει τους συναλλασσόμενους με μεγαλύτερη ασφάλεια και ταχύτητα προκειμένου να ολοκληρωθεί επιτυχώς η μεταβίβαση. Από την άλλη πλευρά, όμως, ο συμβολαιογράφος οφείλει να αφιερώσει χρόνο, να επενδύσει σε υλικοτεχνική υποδομή και ανθρώπινο δυναμικό για την υλοποίηση της ως άνω ηλεκτρονικής διαδικασίας. Παράλληλα μία σειρά εγγράωών θα συνεχίσουν να αναζητούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, Δήμους κ.λπ., με ό,τι συνεπάγεται η παράλληλη ηλεκτρονική και έγχαρτη διαδικασία. Αναμένουμε από την Πολιτεία, σύντομα και με ασφάλεια, να εντάξει το σύνολο των δικαιολογητικών και εγγράφων, προκειμένου να αποφευχθεί η υβριδική διαδικασία που καθυστερεί χρονικά την ολοκλήρωση της μεταβίβασης.

Με την χρήση του ΗΦΑ παρέχεται η δυνατότητα να επαναξιολογηθούν τα απαιτούμενα για τη μεταβίβαση ακινήτου έγγραφα και δικαιολογητικά προκειμένου να περιοριστούν μόνον στα απολύτως αναγκαία. Το «χαρτοβασίλειο» και η ταλαιπωρία όλων μας στις μεταβιβάσεις ακινήτων δεν καταπολεμάται με την ψηφιοποίηση των έγχαρτων πιστοποιητικών και την αλλαγή του τρόπου αναζήτησής τους. Η αληθινή μεταρρύθμιση θα είναι να μην ταλαιπωρείται ο συναλλασσόμενος από άσχετα με τη μεταβίβαση πιστοποιητικά τύπου σημείων υδροληψίας ή ΤΑΠ (που σημειωτέο κάποιοι Δήμοι εξακολουθούν να ζητούν επιπλέον του νόμου δικαιολογητικά για την έκδοσή τους και ορίζοντας διάρκεια συντομότερη από τη νόμιμη) κ.λπ. αλλά να εκδίδονται άμεσα και ηλεκτρονικά τα απολύτως αναγκαία για τη μεταβίβαση στοιχεία. Το παράδειγμα της άμεσης ηλεκτρονικής έκδοσης της φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας (ακόμα κι όταν υφίστανται οφειλές) θα μπορούσε να γίνει οδηγός της Πολιτείας για την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης.

Ο Γεώργιος Ρούσκας είναι πρόεδρος της Ενωσης Συμβολαιογράφων Ελλάδος