Ο σχεδιασμός διαχείρισης

Ως γνωστόν, το έτος 1998, η Πολιτεία με τον ν. 2612/1998 ανέθεσε την μεν καταστολή των δασικών πυρκαγιών στο Πυροσβεστικό Σώμα (ΠΣ), που έως τότε ήταν ευθύνη της Δασικής Υπηρεσίας, τη δε πρόληψη στη Δασική Υπηρεσία (ΔΥ).

Εκτοτε και μέχρι την τρέχουσα αντιπυρική περίοδο 2023, για ένα διάστημα 25 ετών, εκ του αποτελέσματος αποδείχθηκε ότι το συγκεκριμένο μοντέλο είναι όχι μόνον αναποτελεσματικό αλλά ταυτόχρονα και πολύ πιο δαπανηρό συγκριτικά με την πριν από το 1998 περίοδο, λόγοι για τους οποίους η Πολιτεία είχε αναθέσει τότε τη δασοπυρόσβεση στο ΠΣ. Και τούτο, γιατί το ισχύον δόγμα της δασοπυρόσβεσης και η στρατηγική της καταστολής των δασικών πυρκαγιών τα τελευταία έτη – και κυρίως μετά το 2019 – στηρίζεται πρωτίστως στην αεροπυρόσβεση και όχι στις επίγειες δυνάμεις, θέση επιχειρησιακά παντελώς εσφαλμένη, αφού οι πυρκαγιές, όπως πιστεύουν πολλοί, δεν σβήνουν με τα εναέρια μέσα αλλά από τις επίγειες δυνάμεις. Τα εναέρια μέσα εκείνο που επιτυγχάνουν είναι η μείωση της έντασης των πυρκαγιών και συνακόλουθα την επιβράδυνση της εξάπλωσής τους, έτσι ώστε οι επίγειες δυνάμεις και μέσα ολοκληρώσουν την καταστολή τους και φυσικά διασώσουν όσους κινδυνεύουν από αυτές.

Αν και η δασοπροστασία και γενικώς η διαχείριση των δασικών πυρκαγιών συγκροτείται από τους εξής αναπόσπαστους μεταξύ τους τομείς: α) πρόληψη, β) καταστολή και γ) αποκατάσταση των συνεπειών τους, είναι διαχρονικά από το 1998 και έως σήμερα μέγα λάθος της Πολιτείας και εσφαλμένη στρατηγική των αρμοδίων ο διαχωρισμός-διάσπασή τους και η ανάθεση της ευθύνης τους σε διαφορετικούς φορείς, με διαφορετική οργάνωση και δομή, που σήμερα είναι η Δασική Υπηρεσία (πρόληψη), η οποία υπάγεται στον ΥΠΕΝ, το ΠΣ (καταστολή), που υπάγεται στη ΓΓΠΠ και η προσφάτως ιδρυθείσα Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής (αποκατάσταση συνεπειών), που αμφότερες υπάγονται στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Επίσης ο κατ’ έτος αντιπυρικός σχεδιασμός του ΠΣ αναφέρεται μόνον στην καταστολή των πυρκαγιών χωρίς καμία αναφορά στην πρόληψη.

Επιβάλλεται, λοιπόν, για την προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα του δασικού πλούτου της χώρας η αναθεώρηση και ανασυγκρότηση σε νέα βάση του μηχανισμού διαχείρισης δασικών πυρκαγιών και γενικότερα της δασοπροστασίας, όπου ο αντιπυρικός σχεδιασμός επιβάλλεται, είτε να είναι ενιαίος και να περιλαμβάνει τόσο την πρόληψη όσο και την καταστολή των δασικών πυρκαγιών, δηλαδή να συνυπάρξουν σε επιχειρησιακό σχεδιασμό ΠΣ και ΔΥ, είτε η δασοπροστασία πρέπει να ανατεθεί σε έναν ενιαίο φορέα, η δομή του οποίου ανήκει στην αρμοδιότητα της κυβέρνησης.

Ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης είναι αντιστράτηγος, υπαρχηγός Πυροσβεστικού Σώματος ε.α. και δικαστικός πραγματογνώμονας