Η επιστροφή της Περσεφόνης στο Αιγαίο

Η γνωστή ταλάντευση των ελληνοτουρκικών σχέσεων σαν εκκρεμές – από το καλό στο κακό, από το κακό στο καλό – θεωρούνταν πάντα αρνητική και ως πηγή μιας παγιωμένης απαισιοδοξίας. Εμπνέει ακόμα και μια θεωρία των κοινωνικών επιστημών για το εκκρεμές προκειμένου να εξηγήσει την επανάληψη στην ιστορία με παρόμοια γεγονότα μεταξύ παρόμοιων ομάδων. Ετσι, θα πρέπει να σκεφτούμε ότι η ιστορία είναι μια κίνηση μπρος-πίσω χωρίς πρόοδο; Φυσικά και όχι! Οπως εξηγείται στην ιστορία της ελληνίδας θεάς Περσεφόνης, παρά τις προσπάθειές της να φέρει την άνοιξη, η ιστορία καταλήγει πάντα με χειμώνες, αλλά ποτέ δεν υπονομεύει τη σημασία της άνοιξης και της καρποφόρας φύσης της. Αν η Περσεφόνη συμβολίζει την ελπίδα και το άνοιγμα στον διάλογο, ο σύζυγός της Αδης συμβολίζει τους φόβους και τους δισταγμούς με τον εσωστρεφή μη παραγωγικό προστατευτισμό που καταλήγει πάντα σε περισσότερες συγκρούσεις και πολέμους, όπως συμβαίνει στη φύση. Είναι βέβαιο ότι η Περσεφόνη επιστρέφει και θα επιστρέφει πάντα με τα δώρα της για εμάς, παρά το γεγονός ότι έχει απαχθεί πολλές φορές. Ως εκ τούτου, ένας ελπιδοφόρος προσεκτικός, ευέλικτος και προσαρμόσιμος διάλογος είναι ο μόνος τρόπος να επωφεληθούμε παρά την ύπαρξη πιθανής απαγωγής από τον φόβο και την αποθάρρυνση στην πολιτική.

Ετσι, το ερώτημα είναι πότε μπορεί να επιστρέψει η άνοιξη. Η ύπαρξη ενός νέου παραθύρου ευκαιρίας σε Ελλάδα και Τουρκία μετά από μια εποχή έντασης θα πρέπει να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία ενός συνεπούς, ευέλικτου διαλόγου για την εξεύρεση λύσεων που θα είναι αμοιβαία επωφελείς, ειδικά στο Αιγαίο. Οι δύο χώρες διαθέτουν πολύ ισχυρές διπλωματικές υπηρεσίες για να αξιοποιήσουν τη διπλωματία για την επίλυση των προβλημάτων με σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα της άλλης πλευράς. Αυτή είναι η ουσία της διαρκούς ειρήνης και της τάξης να αναγνωρίζει ο ένας τις νόμιμες ανησυχίες του άλλου. Υστερα από 21 χρόνια διερευνητικών συνομιλιών, και οι δύο χώρες γνωρίζουν ότι υπάρχει δρόμος εν αναμονή ισχυρής πολιτικής βούλησης.

Σήμερα, η Τουρκία τάσσεται υπέρ του διαλόγου για την επίλυση των προβλημάτων με μια ισχυρή κυβέρνηση μετά τις εκλογές του 2023. Η ελληνική κυβέρνηση που σχηματίστηκε μετά τις εκλογές του 2023 είναι επίσης πολύ ισχυρή για να κάνει σημαντικά βήματα για την επίλυση των προβλημάτων υπερασπιζόμενη τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα και παρέχοντας στρατηγικά οφέλη για τον ελληνικό λαό. Επιπλέον, το νέο διεθνές περιβάλλον ασφαλείας προωθεί τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Ηρθε η ώρα να δείξουμε θάρρος για να φέρουμε πίσω την άνοιξη.

Οι Ελληνες και οι Τούρκοι που ζουν στην ίδια γεωγραφία, όχι μόνο πρέπει να βρουν έναν τρόπο να ξεπεράσουν τα προβλήματα του διαμοιρασμού, αλλά επίσης, πρέπει να δημιουργήσουν μια ατμόσφαιρα αλληλεγγύης απέναντι σε πολλές σημαντικές προκλήσεις παρά τα προβλήματα. Αυτό που εμποδίζει την πραγματική ειρήνη και την άνοιξη στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι η έλλειψη θάρρους για την έναρξη του διαλόγου. Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να αναβάλλουμε τις λύσεις. Το Αιγαίο θα είναι η θάλασσα της ειρήνης όπως αξίζουν και θέλουν οι λαοί. Πάντα θα υπάρχουν προβλήματα ως μέρος της ζωής και εμείς οι λαοί του Αιγαίου έχουμε τη δυνατότητα να τα λύσουμε και να απολαύσουμε μαζί την άνοιξη.

Η Ζουχάλ Μερτ Ουζουνέρ είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Μαρμαρά