Φόβος

Τις τελευταίες δεκαετίες οι κλιματολόγοι έχουν κάνει άλματα όσον αφορά την κατανόηση του μελλοντικού κλίματος. Επειτα όμως από τις τελευταίες εβδομάδες της ακραίας ζέστης και των καταστροφικών πλημμυρών, είναι σαφές πως παρότι τα κλιματικά μοντέλα παρέχουν καλές πληροφορίες για τη συνολική άνοδο της θερμοκρασίας δεν μπορούν να είναι βέβαια όσον αφορά το επίπεδο της καταστροφής που θα φέρει κάθε επιπλέον αύξηση στο θερμόμετρο.

«Είμαι πολύ ανήσυχος» μου είπε ο καθηγητής Μπομπ Γουάτσον, πρώην επικεφαλής της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC). «Καμία από τις αλλαγές που έχουμε παρατηρήσει μέχρι στιγμής (με μια άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,2°C) δεν είναι αναπάντεχη. Είναι όμως πιο σοβαρές από ό,τι είχαμε προβλέψει πριν από 20 χρόνια, και πιο σοβαρές από τις προβλέψεις πριν από πέντε χρόνια. Πιθανότατα υποτιμήσαμε τις συνέπειες».

Αυτή είναι μια σοβαρότατη ομολογία. Σύμφωνα με τον Γουάτσον, με τους σημερινούς ρυθμούς ο κόσμος θα ξεπεράσει σχεδόν μετά βεβαιότητας τη συμφωνηθείσα μέγιστη θερμοκρασιακή αύξηση των 1,5°C-2°C. «Θα είμαστε τυχεροί αν μείνουμε στους 2,5°C» λέει. Το πιθανότερο είναι ότι κατευθυνόμαστε προς τους 3°C.

O αριθμός αυτός πραγματικά τρομάζει πολλούς επιστήμονες του κλίματος. Ωστόσο τι χρήσιμες συμβουλές μπορούν να προσφέρουν για έναν κόσμο +3°C; Πόσο ακριβώς άσχημα θα είναι τα πράγματα; Πρέπει να αποφεύγουν οι παραθεριστές να αγοράζουν σπίτια στην Ελλάδα; Η Κίνα είναι ευάλωτη στα ακραία καιρικά φαινόμενα – πώς θα έπρεπε να προσαρμοστεί η οικονομία της; Οι ΗΠΑ θεωρούσαν εαυτόν λιγότερο ευάλωτο. Πείτε το αυτό όμως στους Νεοϋορκέζους που πνίγονται από τους καπνούς των πυρκαγιών ή στους ανθρώπους στο Φοίνιξ που έχουν παγιδευτεί κάτω από αυτόν τον θόλο ζέστης.

Παρότι στην επικαιρότητα κυριαρχούν οι σημερινές καταστροφές, ακόμα πιο καταστροφικές θα μπορούσαν να αποδειχθούν οι επιπτώσεις της ζέστης και της υγρασίας στην παραγωγή τροφίμων για έναν ολοένα και μεγαλύτερο πληθυσμό. Μια παγκόσμια μετατόπιση προς μια χορτοφαγική διατροφή θα μπορούσε να μειώσει στο ήμισυ τις εκτάσεις και το νερό που χρησιμοποιούνται για γεωργία – καθώς και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα -, όμως οι πολιτικοί φοβούνται μην εξοργίσουν τους ψηφοφόρους συστήνοντάς την.

Εκτός από κλιματολόγους, χρειαζόμαστε και ανθρώπους με φαντασία. Ο Γουάτσον λέει πως ο πολιτισμός θα συνεχίσει να υπάρχει στο μέλλον, αλλά με πολύ χειρότερες συνθήκες ζωής. Ωστόσο τι είδους υποβαθμισμένος πολιτισμός θα μπορούσε να είναι αυτός; Καθώς το μπαράζ των άσχημων ειδήσεων συνεχίζεται, το μόνο για το οποίο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι είναι ότι μας περιμένουν πολλές, ακόμη, κλιματικές εκπλήξεις. Κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και ιδιώτες πρέπει να περιορίσουμε επειγόντως τις εκπομπές προκειμένου να προστατευτούμε όσο μπορούμε περισσότερο.

Ο Ρότζερ Χάραμπιν είναι αναλυτής σε θέματα ενέργειας και περιβάλλοντος και πρώην ανταποκριτής του BBC