Υπάρχει λύση;

Με τη νέα κυβέρνηση άρχισε καινούργιος γύρος υποσχέσεων και δηλώσεων για την επίλυση του χρόνιου προβλήματος της ελληνικής δικαιοσύνης, αυτού της καθυστέρησης. Μιας διαχρονικής ελληνικής ασθένειας, που η ίαση αποδεικνύεται εξαιρετικά δυσχερής και πολύπλοκη.

Είναι γεγονός ότι δεν υπήρξε κυβέρνηση την τελευταία 20ετία που να μην προσπάθησε και μάλιστα πολλαπλά για την επίλυση του προβλήματος. Το πρόβλημα παρέμεινε. Και ναι μεν στην ποινική δικαιοσύνη και στα αστικά δικαστήρια υπήρξαν βήματα προόδου αλλά όχι λύση, στα διοικητικά όμως δικαστήρια οι καθυστερήσεις «βασιλεύουν» και κυριαρχούν. Οι «οίκοθεν» αναβολές και οι ανέτοιμοι φάκελοι της διοίκησης παράγουν απίστευτη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση και δημιουργούν ένα αίσθημα αβεβαιότητας και αρνησιδικίας στους διαδίκους. Οι υποθέσεις τελικά δικάζονται μετά από πολλά χρόνια, εκδίδονται αποφάσεις με μεγάλη καθυστέρηση μετά την εκδίκαση των υποθέσεων και αργεί ακόμα και η καθαρογραφή τους! Η απογοήτευση της αναμονής για μια αμετάκλητη απόφαση που για να εκδοθεί υπερβαίνει τη δεκαετία σε μία απίστευτη διαδρομή ψυχικής και χρονικής ταλαιπωρίας αλλά και εξόδων είναι μεγάλη και δίκαιη.

Υπάρχουν αποφάσεις που καθίστανται τελεσίδικες και εκτελεστές μετά από 15-20 χρόνια. Σε υποθέσεις δε αποζημιώσεων (ιδίως σε αστικές υποθέσεις) η καθυστέρηση παίζει καθοριστικό ρόλο στην οικονομική καταστροφή είτε των εναγομένων (που πληρώνουν υπέρογκους τόκους) είτε των εναγόντων που μετά από χρόνια δεν μπορούν να τις εκτελέσουν για διάφορους λόγους που προκύπτουν από τον χρόνο. Το πρόβλημα δε των καθυστερήσεων είναι τραγικό και στις περιπτώσεις που οφειλέτης είναι το ελληνικό Δημόσιο. Εκεί η καθυστέρηση της πληρωμής δικαστικών αποφάσεων καθίσταται εφιαλτική και μακρόχρονη! Ετσι η δικαιοσύνη εκτός από αργή καθίσταται και αναποτελεσματική.

Αραγε τι μπορεί να γίνει; Υπάρχει λύση; Κατά την άποψή μου:

α) Στα διοικητικά δικαστήρια και στο ΣτΕ θα πρέπει να καταργηθεί από τη δικονομία η λέξη «αναβολή» και να δοθεί προθεσμία μέχρι 15 μέρες μετά τη δικάσιμο για συμπλήρωση των ελλείψεων των διαδίκων.

β) Θα πρέπει να θεσμοθετηθούν συγκεκριμένα  χρονικά όρια εκδίκασης των υποθέσεων (6 μήνες από την κατάθεση του αρχικού δικογράφου) και για την έκδοση της απόφασης (3 μήνες από εκδίκαση) επί ποινή αυστηρών δικονομικών ακυροτήτων που θα συνδυάζονται με προκαθορισμένη εύλογη αποζημίωση των διαδίκων κ.λπ.

γ) Να θεσμοθετηθεί ως απαιτούμενη αιτιολογία η επαρκής, που αποτελεί διεθνή τάση (οι αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων είναι συνήθως πολυσέλιδες).

δ) Να μειωθεί ο χρόνος των δικαστικών διακοπών (από 2,5 μήνες σε 1,5 μήνα) και να αυξηθεί ο χρόνος εκδίκασης των ποινικών δικαστηρίων κατά μία ώρα.

ε) Να καθιερωθούν διαδικασίες express σε αστικές και διοικητικές υποθέσεις με σύνηθες και όχι μεγάλο αντικείμενο, όπου θα δικάζει ένας δικαστής σε σύντομο διάστημα και θα εκδίδει απόφαση εντός 3ημέρου.

Μήπως πρέπει να τολμήσομε κάποτε;

Ο Βασίλης Χειρδάρης είναι δικηγόρος