Ο κώνωψ {LF}και η κάμηλος

Το επισημαίνει ο Ιησούς στην επί του Ορους ομιλία και έχει απόλυτο δίκιο. Συνηθίζουμε να διυλίζουμε τον κώνωπα και να καταπίνουμε την κάμηλο. Να στεκόμαστε σε φαινόμενα άνευ σημασίας, να τα υπεραναλύουμε, να τα στηλιτεύουμε… Ενώ στα όντως σοβαρά, που θα μας έφερναν σε αληθινά δύσκολη θέση, που θα μας υποχρέωναν σε δράση, εθελοτυφλούμε.

Βαρέθηκα να διαβάζω για τον εργαζόμενο στη Ρόδο, ο οποίος εξυπηρετούσε κολυμπώντας τους μπιτς μπαρόβιους. Τι θρηνωδίες για την ταπείνωση του ανθρώπου! Τι προειδοποιήσεις ότι η τουριστική Ελλάδα τείνει να καταντήσει εκπορνευόμενη σαν κάτι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας… Οι επαγγελματίες ευαίσθητοι βρήκαν τροφή για μια εβδομάδα. Η πολιτική ηγεσία, που διαθέτει άψογα – επικοινωνιακά τουλάχιστον – αντανακλαστικά, παρενέβη άμεσα και αποκατέστησε την αδικία. Διαπιστώθηκε ότι η εν λόγω αμφίβια επιχείρηση παραβίαζε μπόλικες φορολογικές και αγορανομικές διατάξεις. Ετσι και τιμωρήθηκε. Διότι βεβαίως – και ορθώς, κατά τη γνώμη μου – νόμος που να απαγορεύει οι σερβιτόροι να κινούνται εντός του ύδατος ή πάνω σε πατίνια, να φοράνε μαγιό ή να κρεμούν στα ρούχα τους κονκάρδες και κουκλάκια (συμβαίνει σε αλυσίδα εστιατορίων) δεν ξέρω να υπάρχει.

Εάν πράγματι ο εν λόγω υπάλληλος είχε μισθό τρεις χιλιάδες, εισέπραττε δε και διακόσια ευρώ την ημέρα σε φιλοδωρήματα, ποιος θα ισχυριστεί ότι δεν αμειβόταν απολύτως εύλογα;

Σε συνταράζει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο; Βγες μια βόλτα στην Αθήνα. Δες τους ανάπηρους που ζητιανεύουν επιδεικνύοντας τα ακρωτηριασμένα μέλη τους. Δες τα μωρά που μαρτυρούν κάτω από το λιοπύρι, μέσα στη βρώμα, στην αγκαλιά των Ρομά – υποτιθέμενων – μανάδων τους, δες την εργαλειοποίηση για φραγκοδίφραγκα της τρυφερότερης ηλικίας και κατάγγειλε! Και εξεγέρσου! Το πράγμα όμως εκεί περιπλέκεται. Υπάρχουν κυκλώματα, μαφίες, κράτη εν κράτει… Ακόμα και οι αστυνομικοί συνεπώς προσπερνούν.

Η αξιοπρέπεια, θα πει κάποιος, είναι το μεδούλι του πολιτισμού. Δεν επιδέχεται εκπτώσεις. Δεν τη διαπραγματευόμαστε ποτέ και σε καμία περίπτωση.

Και η ηθικολογία, θα απαντήσω εγώ, είναι το παρατσούκλι της υποκρισίας.

Τι σημαίνει αξιοπρέπεια με κοινωνικούς όρους; Να εξασφαλίζει η πολιτεία σε όλους μία καθημερινότητα όχι απλώς βιώσιμη αλλά και εν τινί μέτρω απολαύσιμη. Ενα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, είτε δουλεύουν είτε όχι. Να τους παρέχει αξιόλογη δωρεάν παιδεία. Να τους περιθάλπει – εάν αρρωστήσουν – ικανοποιητικά. Να τους γηροκομεί κατά τη δύση του βίου τους. Να πατάσσει στη ρίζα τους την κακοποίηση ανηλίκων. Το τράφικινγκ. Τη διοχέτευση ναρκωτικών σε πληθυσμιακές ομάδες που δεν έχουν την ωριμότητα να αντισταθούν, διότι – με το συμπάθιο – ο ενήλικας που σνιφάρει κοκαΐνη, ο «επώνυμος» που σουτάρει ηρωίνη, ήθελές τα κι έπαθές τα. Να τιμωρεί παραδειγματικά τον ρατσισμό.

Κατά τα λοιπά, ο καθένας είναι κύριος του σώματός του και του χρόνου του. Ελεύθερος να παρέχει οποιαδήποτε υπηρεσία εφόσον ο ίδιος εκτιμά ότι πληρώνεται ικανοποιητικά.

Θα απαγορεύσω εγώ στον καλλιτέχνη να σπαταλάει το ταλέντο του σε εύκολα σουξέ; Να κολακεύει το κοινό του με το αζημίωτο, να υποδύεται τον ευλαβή χριστιανό ή τον επαναστατημένο νεολαίο στα εξήντα του για να αρέσει; Θα λιθοβολήσω εκείνη και εκείνον που, αντί να αρκεστούν σε ένα μέτριο εισόδημα, ψωμίζονται πολυτελώς εκδιδόμενοι, νοικιάζοντας με την ώρα – ή και με τη σχέση ή και με τον γάμο ακόμα – την ερωτική τους ενέργεια; Θα κουνήσω το δάχτυλο στη σκορδόπιστη σύζυγο, στον μπερμπάντη σύζυγο; Πού ξέρω ποιος κατά βάθος εκμεταλλεύεται ποιον;

Το μακρινό 1983, στο τζούρα κλαμπ του σχολείου, ο συμμαθητής μας Σ. – διαόλου κάλτσα – μας προκάλεσε ως εξής: «Εάν μου δώσετε διακόσιες δραχμές ο καθένας, θα καθαρίσω με τη γλώσσα μου τα σκαλιά της εκκλησίας, από πάνω μέχρι κάτω! Στοίχημα;». Το βάλαμε. Και το χάσαμε. Ο Σ. πλούτισε κατά τρία χιλιάρικα. Χωρίς καν να αρρωστήσει, είχε προφανώς άψογο ανοσοποιητικό. Θυσίασε την αξιοπρέπειά του για τα χρήματα; Γελούσαν πάντως ύστερα και τα μουστάκια του, ένιωθε πως μας είχε πιάσει κορόιδα. Θα συμφωνήσω μαζί του.