Ενα οικονομικό μοντέλο για την εποχή ΑΙ

Τον Απρίλιο, ο διευθύνων σύμβουλος της Alphabet, Σουντάρ Πιτσάι, προέβλεψε ότι η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) θα είχε «πιο βαθύ αντίκτυπο» από οποιαδήποτε άλλη ανθρώπινη καινοτομία, από τη φωτιά μέχρι τον ηλεκτρισμό. Αν και είναι αδύνατον να γνωρίζουμε με ακρίβεια ποιος θα είναι αυτός ο αντίκτυπος, δύο αλλαγές φαίνονται ιδιαίτερα πιθανές: η ζήτηση για εργασία θα μειωθεί και η παραγωγικότητα θα αυξηθεί. Με άλλα λόγια, φαίνεται να κινούμαστε προς ένα οικονομικό μοντέλο χωρίς εργατικό δυναμικό, στο οποίο χρειάζονται λιγότεροι ανθρώπινοι εργαζόμενοι για τη διατήρηση της ανάπτυξης.

Οι θέσεις εργασίας στην υποστήριξη back-office, τις νομικές υπηρεσίες και τη λογιστική φαίνεται να αντιμετωπίζουν τον πιο άμεσο κίνδυνο από τις νέες τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης. Αλλά κάθε τομέας της οικονομίας είναι πιθανό να επηρεαστεί. Επειδή οι γλωσσικές εργασίες αντιστοιχούν στο 62% του χρόνου των εργαζομένων, σημειώνει μια πρόσφατη έκθεση της Accenture, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα θα μπορούσαν να επηρεάσουν το 40% όλων των ωρών εργασίας.

Αρχικά, οι εταιρείες θα πρέπει να προσαρμόσουν τις στρατηγικές και τις δραστηριότητές τους ώστε να ληφθεί υπόψη ο συνδυασμός υψηλότερης παραγωγικότητας και μικρότερου εργατικού δυναμικού, που θα τους επιτρέψει να παράγουν περισσότερη παραγωγή με λιγότερο κεφάλαιο. Οι εταιρείες που προσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες και προσφέρουν χαμηλούς δείκτες κόστους προς εισόδημα, θα προσελκύσουν επενδυτές. Οσες καθυστερούν να αλλάξουν τα μοντέλα λειτουργίας τους θα χάσουν την ανταγωνιστικότητά τους και θα μπορούσαν να αποτύχουν.

Τα αποτελέσματα τέτοιων εταιρικών προσαρμογών θα αντηχούν σε ολόκληρη την οικονομία. Η μειωμένη ζήτηση κεφαλαίων από τις επιχειρήσεις θα ασκήσει πτωτική πίεση στο κόστος του κεφαλαίου και οι εταιρείες θα έχουν λιγότερη ανάγκη να δανειστούν από τις τράπεζες, προκαλώντας επίσης μείωση της συνολικής δραστηριότητας στις κεφαλαιαγορές.

Οι υψηλότεροι φόροι στα εταιρικά κέρδη (ή έσοδα) θα δημιουργούσαν πρόσθετες προκλήσεις. Ενώ το κράτος θα χρειαστεί να αυξήσει τα έσοδα για να υποστηρίξει τον αυξανόμενο αριθμό των ανέργων, αυτό θα μπορούσε να αφήσει τις εταιρείες με χαμηλότερα κέρδη για επανεπένδυση, παρά τα πρόσθετα κέρδη που δημιουργούνται από τα κέρδη παραγωγικότητας που προέρχονται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Αυτό είναι κακό όχι μόνο για τις ίδιες τις εταιρείες. Οι χαμηλότερες επενδύσεις στην οικονομία θα υπονόμευαν την ανάπτυξη, θα συρρικνώσουν την οικονομική πίτα και θα μειώσουν το βιοτικό επίπεδο.

Ετσι, ενώ οι κυβερνήσεις μπορεί να θέλουν να αυξήσουν τους φόρους και να αναδιανείμουν τα έσοδα προκειμένου να μετριάσουν τη βραχυπρόθεσμη αναστάτωση που προκαλείται από την τεχνητή νοημοσύνη, μακροπρόθεσμα, θα πρέπει να σκεφτούν καλύτερα. Στην πραγματικότητα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να επανεξετάσουν τα κυρίαρχα οικονομικά μοντέλα και αρχές – ξεκινώντας με την υπόθεση ότι η εργασία είναι βασικός μοχλός ανάπτυξης. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, οι εργαζόμενοι μπορεί να κάνουν λίγα για να οδηγήσουν την ανάπτυξη, αλλά πρέπει να επωφεληθούν από αυτό.

Η Dambisa Moyo είναι διεθνής οικονομολόγος και συγγραφέας τεσσάρων μπεστ σέλερ των «New York Times»