Μερική άγνοια

Καταλύτης

Απευθυνόμενη προς τους νεολαίους του ΣΥΡΙΖΑ, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπηρέτησε τη λογική και το εθνικά ωφέλιμο. Θα ήταν πιο εύκολο να πει δυο λόγια στολισμένα με κλισέ για τον ανθρώπινο πόνο και την παγκόσμια ειρήνη. Τους εξήγησε όμως ότι ο φράχτης προστατεύει την πατρίδα. Αν είχε χρόνο και η διάθεση το ευνοούσε θα μπορούσε να ανοίξει πιο πολύ τη συζήτηση. Να ζητούσε από τα παιδιά να της πουν τι ακριβώς προτείνουν. Εκείνα θα απαντούσαν ότι πρέπει να ανοίξουν τα σύνορα. Εντάξει, να ανοίξουν. Και μετά; Πόσοι θα έρθουν. Ενα εκατομμύριο; Δύο; Τρία; Δέκα; Διότι οι απελπισμένοι από τις χώρες της δυστυχίας δεν τελειώνουν ποτέ. Ακόμα και αν κατέβουν τώρα οι φράχτες, θα πρέπει να σηκωθούν μετά.

Οχι, η Ευρώπη δεν δολοφονεί. Και αν είναι να επιμερίσουμε τις ευθύνες για τις ανθρωπιστικές τραγωδίες θα ήταν καλύτερο να ξεκινήσουμε από την ανέχεια, τις διεφθαρμένες τριτοκοσμικές κυβερνήσεις, τους αδίστακτους πολέμαρχους και τους διακινητές. Ναι, φυσικά, αν το προσεγγίσουμε ιστορικά θα πρέπει να στριμώξουμε στον τοίχο την Ευρώπη για την αποικιοκρατία και την εκμετάλλευση του εθνικού πλούτου των χωρών. Αλλά έτσι θα κάνουμε φιλολογική συζήτηση. Θα συμφωνήσουμε, αλλά άκρη δεν θα βγάλουμε.

Τι μπορεί να γίνει; Κατά τη γνώμη μου, ό,τι και αν κάνει η Ευρώπη, δεν πρόκειται να σταματήσει τις μεταναστευτικές ροές που, αν μη τι άλλο, είναι καταλύτης της ανθρώπινης ιστορίας από τότε που οι πρώτοι άνθρωποι έφυγαν από την Αφρική. Μπορεί μόνο να τις περιορίσει και να τις καταστήσει ελεγχόμενες στο μέτρο του δυνατού. Είναι προτιμότερο να υποδέχεται μετανάστες έπειτα από διαλογή παρά επιζήσαντες ναυαγίων. Και ταυτόχρονα να επέμβει πολιτικά, οικονομικά και επιχειρησιακά στις χώρες προέλευσης. Και φυσικά να κινητοποιήσει την παγκόσμια κοινότητα για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Το πιθανότερο είναι να μην υπάρχει απόλυτα λειτουργική λύση. Είναι κάτι που υπερβαίνει τη βούληση κοινωνιών και κυβερνήσεων καθώς οι μετακινήσεις πληθυσμών είναι ταυτοτικό στοιχείο του ανθρώπινου είδους. Ομως, η Ευρώπη δεν μπορεί να το δεχθεί αυτό έτσι αδιαπραγμάτευτα.

Ποιοι συγκλονίστηκαν;

Ακουγα τους συναδέλφους στα κανάλια να λένε ότι η Ευρώπη είναι συγκλονισμένη μετά τη νέα τραγωδία. Και είπα να ρίξω μια ματιά στα πρωτοσέλιδα και στα sites. Ναι, η «Liberation» αφιέρωσε μονοθεματικό πρωτοσέλιδο στο νεκροταφείο της Μεσογείου. Ομως αν δείτε πώς «παίζει» το θέμα στις υπόλοιπες χώρες θα διαπιστώσετε ότι δεν συγκλονίστηκε και κανείς. Οι Ιταλοί έχουν την κηδεία του Μπερλουσκόνι, οι Ισπανοί γράφουν την είσοδο ιδιωτών στα νοσοκομεία, Βρετανοί και Γερμανοί έχουν τα δικά τους. Οχι, η Ευρώπη δεν είναι συγκλονισμένη καθώς έχει μάθει να εντάσσει όλα αυτά σε μία δυσάρεστη κανονικότητα την οποία πλέον μεταβολίζει με αξιοπρόσεκτη ηρεμία. Και όσο δεν βλέπει φωτογραφίες παιδιών να κείτονται νεκρά, ξεβρασμένα σε ακτές, απλώς σηκώνει τους ώμους και στοχάζεται πάνω στη σκληρότητα του κόσμου. Για λίγο, πολύ λίγο.

Μπορούσε να κάνει κάτι;

Ξημερώματα Πέμπτης στο Mega η Νίκη Λυμπεράκη συντόνιζε μία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για την τραγωδία στην Πύλο. Ρώτησε τον αντιναύαρχο (ε.α.) Νίκο Σπανό αν το Λιμενικό μπορούσε να κάνει κάτι για να αποτρέψει το ναυάγιο. Ο κ. Σπανός είπε ότι έπρεπε να στείλει δύο ρυμουλκά να εγκλωβίσουν το πλοίο. Παρενέβη ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, θυμίζοντας ότι υπήρξαν περιπτώσεις που η παρέμβαση των Αρχών οδήγησε σε ναυάγιο με απώλειες ζωών – στο Φαρμακονήσι και όχι μόνο. Για αυτό και η εντολή του Λιμενικού ήταν σαφής: «όχι ρυμούλκηση». Κοινώς οι Αρχές δεν παρεμβαίνουν για να αποτρέψουν μία τραγωδία υπό τον φόβο του να κατηγορηθούν για την πρόκλησή της. (Και, μεταξύ μας, το πιθανότερο είναι ότι περίμεναν το πλοίο να μπει στα ιταλικά νερά.) Φανταστείτε όμως τι θα συνέβαινε τώρα αν υπήρχαν ενδείξεις ευθυνών του Λιμενικού για τη βύθιση του πλοίου.