Περί βαρύτητας

Πώς γίνεται να πέφτει ο πληθωρισμός και το καλάθι της νοικοκυράς να γίνεται ακριβότερο; Η πρώτη απάντηση είναι απλή. Ο πληθωρισμός σημαίνει μεταβολή τιμής. Οταν ο πληθωρισμός είναι θετικός, τότε οι τιμές αυξάνονται. Οταν πέφτει ο πληθωρισμός, σημαίνει ότι οι τιμές αυξήθηκαν λιγότερο, σε σχέση, για παράδειγμα, με έναν χρόνο πριν ή συγκριτικά με τον προηγούμενο μήνα, ανάλογα με την περίοδο που εξετάζεται. Για να πέσουν οι τιμές, θα πρέπει ο πληθωρισμός να είναι αρνητικός.

Η δεύτερη απάντηση είναι πιο περίπλοκη και σχετίζεται με τη βαρύτητα που έχει κάθε προϊόν ή υπηρεσία στο καλάθι. Δηλαδή πόσο χρησιμοποιείται ή πόσο «χώρο» και «βάρος» καταλαμβάνει στις αγορές για την κάλυψη αναγκών. Ας δούμε μερικά παραδείγματα. Οι τιμές στην ένδυση και υπόδηση αυξήθηκαν τον Μάιο, σε ετήσια βάση, όσο περίπου στα τρόφιμα. Ομως η αύξηση αυτή δεν είχε την ίδια επίπτωση. Η ανατίμηση κατά 11,6% στα τρόφιμα ύψωσε τον πληθωρισμό κατά 2,4 μονάδες, ενώ η αύξηση κατά 11,8% στην ένδυση – υπόδηση μόνο κατά 0,7 μονάδες.

Τότε, πώς έπεσε ο πληθωρισμός; Οι 2,4 μονάδες ανόδου από τα τρόφιμα εξαλείφθηκαν από τη μείωση των τιμών ειδών στέγασης κατά 12,9%.

Αν πάμε σε επίπεδο προϊόντων και υπηρεσιών, θα δούμε ότι οι τιμές φυσικού αερίου μειώθηκαν τον Μάιο, σε ετήσια βάση, κατά 49,6%. Ομως η μείωση αυτή είχε μια μικρή επίπτωση κατά μόλις 0,39 της ποσοστιαίας μονάδας. Η μείωση κατά 0,39 της μονάδας εξαλείφθηκε από την άνοδο κατά 11,1% στο ψωμί και τα δημητριακά. Δηλαδή η μείωση της τιμής κατά 49,6% εξουδετερώθηκε από την άνοδο τιμής κατά 11,1%. Διότι το ψωμί έχει μεγαλύτερη βαρύτητα στο καλάθι.

Ετσι, τρόφιμα και είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού έχουν συνολική επίπτωση τρεις ποσοστιαίες μονάδες που αντισταθμίζονται με την ταυτόχρονη μείωση σε καύσιμα και λιπαντικά, πετρέλαιο θέρμανσης, φυσικό αέριο και ηλεκτρισμό. Δηλαδή εάν δεν υπήρχαν τα μέτρα στήριξης στην ενέργεια, ο πληθωρισμός σήμερα θα ήταν πάνω από 6%.