«Αλλο να αναλώνεσαι στο παρελθόν, άλλο να το θυμάσαι»

Είναι μία ημέρα στο πολύβουο, «τρελό» Παρίσι σαν όλες τις άλλες για τον Σαρλ, έναν σκληρά εργαζόμενο ταξιτζή, του οποίου η προσωπική ζωή είναι ζωσμένη από μυριάδες προβλήματα. Αλλά αυτή η ημέρα μέλλει να αποκτήσει ξεχωριστό χρώμα μετά την κλήση που δέχεται για την κούρσα της κυρίας Μαντλέν, μιας ηλικιωμένης κυρίας αποφασισμένης να κάνει στάσεις σε διάφορα σημεία μέσα και έξω από την πόλη. Αυτή η κούρσα θα σημάνει το ξετύλιγμα του παρελθόντος της πελάτισσας αλλά ίσως και το άνοιγμα ενός νέου κεφαλαίου για το μέλλον του ταξιτζή… Η Μαντλέν και ο Σαρλ, που φέρουν τα πρόσωπα των Λιν Ρενό και Ντανί Μπούν, είναι οι δύο κεντρικοί ήρωες του «Σοφέρ της κυρίας Μαντλέν» που προβάλλεται εδώ και λίγο καιρό στις ελληνικές αίθουσες. Πρόκειται για την τελευταία δημιουργία του επιτυχημένου γάλλου σκηνοθέτη Κριστιάν Καριόν, μια γλυκόπικρη, βαθιά ανθρώπινη κομεντί, η οποία εκτός άλλων λέει ότι η ομορφιά της ζωής δεν σχετίζεται μόνο με την ηλικία. «Οταν τελείωσα την ανάγνωση του σεναρίου που ήρθε σπίτι μου ταχυδρομικώς, έπιασα τον εαυτό του να κλαίει» μας είπε ο Κριστιάν Καριόν στη συνάντηση που είχαμε στο Παρίσι στο πλαίσιο του φεστιβάλ προώθησης του γαλλικού κινηματογράφου. «Το διάβασα απνευστί κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με το τρένο και πριν καν το τελειώσω ήξερα ότι θα το μετέτρεπα σε ταινία – είναι μάλιστα η πρώτη ταινία που γυρίζω της οποίας το σενάριο δεν είναι γραμμένο από μένα». Για την ακρίβεια το μόνο που έκανε ήταν να τηλεφωνήσει στον σεναριογράφο Σιρίλ Ζερί λέγοντάς του ότι θα κάνει την ταινία με κάποιες μικρές αλλαγές στο σενάριο.

Γόνος αγροτικής οικογένειας, ο Καριόν γεννήθηκε το 1962 στο Καμπρέ της Νορντ και είχε πάθος με το σινεμά από την ηλικία των 13. Η ενασχόλησή του ήρθε μετά τις σπουδές του ως μηχανικού και η συνάντησή του με τον Κριστόφ Ροσινιόν που θα γινόταν ο μόνιμος παραγωγός του σήμανε μια θαυμάσια φιλία. Το ντεμπούτο του στη σκηνοθεσία έγινε στη δραματική κομεντί «Ενα χελιδόνι έφερε την άνοιξη» το 2001, ενώ τέσσερα χρόνια αργότερα κέρδισε μια θέση ανάμεσα στους νέους, δυναμικούς εκπροσώπους του γαλλικού κινηματογράφου με τα «Καλά Χριστούγεννα», την εξιστόρηση ενός πραγματικού γεγονότος ανθρωπιάς εν μέσω Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ανάμεσα σε Γάλλους, Γερμανούς και Βρετανούς. Αργότερα, μια άλλη επιτυχία του, το θρίλερ «Ο γιος μου» με τον Γκιγιόμ Κανέ, θα γινόταν από τον ίδιο τον Καριόν αγγλόφωνο ριμέικ, η «Εξαφάνιση ανηλίκου» με τον Τζέιμς Μακ Αβόι.

Μια από τις προκλήσεις της ταινίας «Ο σοφέρ της κυρίας Μαντλέν» είναι ότι στο μεγαλύτερο μέρος της, η ιστορία της διαρκεί μόνο μία ημέρα. Αυτή η «ημέρα» όμως χρειάστηκε έξι εβδομάδες γυρισμάτων, αν και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι δεν έγινε πραγματική οδήγηση. Ο λόγος ήταν η ασφάλεια. «Η Λιν Ρενό είναι 93 ετών και ως παραγωγός και σκηνοθέτης της ταινίας δεν ήμουν σε καμία περίπτωση διατεθειμένος να πάρω κανένα ρίσκο» είπε ο Καριόν. «Το να γυρίζεις μια ταινία με υπερήλικη πρωταγωνίστρια είναι ούτως ή άλλως επίφοβο, πόσω μάλλον σε μια έξαλλη πόλη όπως το Παρίσι όπου η οδήγηση είναι απελπιστική, σχεδόν απαγορευτική και επιφυλάσσει πολλούς κινδύνους». Το ταξί που βλέπουμε να κινείται διαρκώς στην ταινία στην πραγματικότητα ήταν ακίνητο μέσα σε ένα στούντιο με blue screens όπου μπήκαν εμβόλιμες οι σκηνές της διαδρομής. «Αυτές οι σκηνές γυρίστηκαν από πριν σε όλα τα σημεία από τα οποία το ταξί περνά» είπε ο Καριόν προσθέτοντας ότι αυτή η μέθοδος βόλεψε τη Ρενό που ενθουσιάστηκε με την ιδέα ότι ταξίδευε χωρίς να κινείται. «Ετσι η δουλειά της έγινε πολύ πιο εύκολη. Και νομίζω πραγματικά ότι η φρέσκια εικόνα της στην ταινία οφείλεται ακριβώς σε αυτό. Δεν ταλαιπωρήθηκε καθόλου και έβγαλε όλη την ενέργειά της στο παίξιμό της».

ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ

Ομως αν κάτι ήταν που έπαιξε τον βασικό ρόλο για τη συμμετοχή της Λιν Ρενό στην ταινία, ήταν το ίδιο το παρελθόν της ηρωίδας της, στο οποίο θα βρούμε την πτυχή της ενδοοικογενειακής βίας που επρόκειτο να παίξει τεράστιο ρόλο στη μετέπειτα ζωή της κυρίας Μαντλέν. «Δεν θέλουμε να φρακάρουμε στο παρελθόν, αλλά πρέπει να μην ξεχνάμε ποτέ από πού προερχόμαστε» είπε ο Καριόν. «Αλλο να αναλώνεσαι στο παρελθόν και άλλο να το θυμάσαι… Στην περίπτωση της Μαντλέν, αποκρυσταλλώνονται πάνω της οι προσπάθειες που έχουν γίνει για ισότητα των φύλων, για τα δικαιώματα, για την αυτοδιάθεση των γυναικείων σωμάτων. Σήμερα, η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση γύρω από το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας μάς δείχνει την απόσταση που έχουμε διανύσει, αλλά και την απόσταση που μένει ακόμη να διανύσουμε για να φτάσουμε κάπου ουσιαστικά».

Η επιλογή του Ντανί Μπουν για τον ρόλο του Σαρλ δείχνει κάπως ανορθόδοξη, διότι ο ηθοποιός έχει συνηθίσει το κοινό του σε πράγματα πολύ πιο κωμικά. Ωστόσο, ο Καριόν που είχε χρησιμοποιήσει τον Μπουν σε έναν μικρό ρόλο στα «Καλά Χριστούγεννα» ήξερε ότι μπορούσε να φέρει σε πέρας θαυμάσια τον ρόλο του ταξιτζή. «Η Λιν είναι κάτι σαν μητέρα του Ντανί, γνωρίζονται εδώ και 30 χρόνια. Η ταινία επηρέασε τον Ντάνι συναισθηματικά και αυτό φαίνεται. Υπήρξαν φορές που με παρακάλεσε να μην ξαναγυρίσουμε κάποια σκηνή διότι ένιωθε πολύ φορτισμένος και συγκινημένος που δεν το άντεχε».