Η κοινωνία άλλαξε

Τα αποτελέσματα ασφαλώς εξέπληξαν τους πάντες, τόσο την ηγεσία της κυβερνητικής παράταξης όσο και εκείνη της αντιπολίτευσης, τόσο τις εταιρείες δημοσκοπήσεων όσο και τους πεπειραμένες δημοσιογράφους και πολιτικούς αναλυτές. Πρόκειται ασφαλώς για ένα Βατερλώ του ΣΥΡΙΖΑ και για μια άνευ προηγουμένου νίκη κυβερνώντος κόμματος στο τέλος μιας τετραετούς διακυβέρνησης. Το αποτέλεσμα των εκλογών δεν οδηγεί απλώς στο αναμενόμενο, δηλαδή τη διεξαγωγή νέων εκλογών με ενισχυμένη αναλογική, αλλά σηματοδοτεί και το μη αναμενόμενο, που είναι μια πολύ σημαντική αλλαγή στον συσχετισμό δυνάμεων.

Θα αναζητηθούν οι αιτίες αυτού του εκλογικού αποτελέσματος με αναλύσεις σε βάθος αργότερα. Το πολιτικό σκηνικό είχε αλλάξει εκ βάθρων όταν, υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η ΝΔ είχε τρεις απανωτές εκλογικές νίκες το 2019. Η αιτία για αυτό ήταν το ότι ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας θέλησε να βρει ή να ξαναβρεί η χώρα τον βηματισμό της στην εκσυγχρονιστική πορεία της και «συνετίστηκε» ένα πρόσθετο μέρος που είχε δώσει πίστωση σε ευφάνταστους μύθους για τους οποίους δόθηκαν διαβεβαιώσεις ότι δεν υπήρχε «ούτε μία περίπτωση στο εκατομμύριο» να μην πραγματοποιηθούν. Ηταν μια αλλαγή πλεύσης που οφειλόταν σε βαθύτερες αιτίες. Η κοινωνία άλλαξε και πολλοί ήταν ενήμεροι και λίγοι οι απληροφόρητοι. Θέλησαν να πραγματοποιηθεί αλλαγή όχι πλέον από τα «δεξιά» στα «αριστερά» ή αντιστρόφως, αλλά από σκέψη και δράση με ανοιχτό και όχι κλειστό προσανατολισμό, και απαίτηση ανάλογης αλλαγής στην κυβέρνηση, αλλά και στην αντιπολίτευση. Αυτή την αλλαγή δεν συνέλαβαν πλείστοι αναλυτές και πολιτικοί. Και πιστεύω ότι η αλλαγή αυτή είναι θετική. Παίζουν ρόλο, βέβαια, οι πολιτικές που επέβαλαν οι ηγεσίες των κομμάτων. Ομως, οι πολίτες είναι εκείνοι που έπαιξαν πραγματικά πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ισχύει στην πολιτική κάτι ανάλογο με αυτό που είχε υποστηρίξει ο μεγάλος γαστρονόμος Raymond Dumay για τη γαλλική κουζίνα: ότι ασφαλώς παίζουν σημαντικό ρόλο οι μεγάλοι μάγειροι στην ανάδειξη της ποιότητάς της, πρωταγωνιστής όμως ήταν και είναι πάντα το γαλλικό κοινό – το οποίο δεν ξεγελιέται εύκολα σε αυτό το πεδίο.

Ο Δημήτρης Δημητράκος είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας & Θεωρίας της Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών