«Οποιος πάρει {LF}το 35% έχει {LF}την προοπτική»

Η συνάντηση – τυχαία προγραμματισμένη – στη γειτονιά των νεανικών χρόνων του, δύο βήματα από το υπόγειο διαμέρισμα στο οποίο έζησε ως φοιτητής στη σχολή Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, έγινε για μια καθαρά εκλογική κουβέντα στο παρά ένα της αναμέτρησης της 21ης Μαΐου. Στο τραπέζι δεν έπεσαν μόνο οι επικείμενες εκλογές ή και οι διαφαινόμενες δεύτερες κάλπες της 2ας Ιουλίου, αλλά επιπλέον και άγνωστες στιγμές παλαιότερων αναμετρήσεων καθώς και… αριθμοί – πολλοί αριθμοί. «Τα νούμερα», άλλωστε, «δεν επιδέχονται αμφισβήτηση. Τα βάζεις κάτω και τέλος». Γι’ αυτό όταν τα ακούει θέλει να τα ελέγχει. Και γι’ αυτό επιμένει, γενικώς, να ποσοτικοποιεί τα πάντα. Φταίνε (και) εκείνα τα χρόνια της δεκαετίας του ’60 στο υπόγειο, οι θετικές σπουδές του δηλαδή, αλλά και όσα έμαθε στο Λονδίνο, όπου για άλλο πήγε (μάστερ) και άλλο τού έτυχε: ένα σεμινάριο για προγραμματισμό ηλεκτρονικών υπολογιστών που του άνοιξε τα μάτια («κατάλαβα αμέσως ότι αυτό ήταν το μέλλον»), καθορίζοντας τελικά τη σταδιοδρομία του.

Ο Ανδρέας Δρυμιώτης συγκαταλέγεται στους πρωτεργάτες της πληροφορικής στην Ελλάδα. Κατά τη θητεία του στην εταιρεία Ηλεκτρονικοί Διερευνηταί Δοξιάδη συνέβαλε στην εγκατάσταση συστημάτων στα υπουργεία, ενώ από τα σημαντικότερα έργα του είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της συγκέντρωσης και μετάδοσης όλων των εκλογικών αποτελεσμάτων από το 1981 έως το 2009. Τον αποκαλούν «γκουρού των εκλογών». Και του αρέσει. Προδίδεται κάθε φορά που αναφέρεται στη Singular Logic σε πρώτο πληθυντικό («κάνουμε», «βλέπουμε», «λειτουργούμε»). Τι κι αν είχε την ευθύνη της εταιρείας μέχρι το 2009; Μιλάει λες και η καρδιά του χτυπάει ακόμη εκεί, ενώ θυμάται τρυφερά ανθρώπους με τους οποίους συνδέθηκε με φοβερή χημεία, ακόμα και αν διαφωνούσαν σε πολλά, όπως ο αείμνηστος Ηλίας Νικολακόπουλος. «Διαφωνώντας αναπτύσσεται η επιχειρηματολογία. Αρκεί ο άλλος να μην είναι κακόπιστος…». Φαίνεται επίσης στον θυμό του για αμφιβολίες που εξέφρασε ο Κυριάκος Βελόπουλος στο κατά πόσο η Singular θα κάνει όπως πρέπει τη δουλειά της. «Νόμιζα ότι το έχουμε ξεπεράσει από το 2000 αυτό. Να ερχόμαστε όψιμα να αμφισβητούμε τη διαδικασία είναι λάθος για τη Δημοκρατία». Προδίδεται επίσης όταν ξεσηκώνει ζωηρές λεπτομέρειες για κάποιες από τις «40+1 νύχτες εκλογών» (ο τίτλος του βιβλίου του από τις εκδόσεις Καστανιώτη), όπως τις έζησε. «Οταν έχεις δει τόσο πολλά αποτελέσματα να έρχονται, το μυαλό εκπαιδεύεται και δουλεύει περίπου όπως εκείνο των μεγάλων σκακιστών: δεν εξετάζεις κάθε πιθανή κίνηση, αλλά μόνο τις πιο σημαντικές. Τα υπόλοιπα απομονώνονται».

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο κράτησε για το τέλος της συζήτησης τις… πιθανότητες. Τους… καλύτερους αριθμούς. Με ευκολία ρίσκαρε μια πρόβλεψη για την κάλπη της απλής αναλογικής. «Ενας από τους δύο, πιθανότατα η ΝΔ, εκτιμώ ότι θα κινηθεί στο 35%, μπορεί και 34%. Ο άλλος, ο ΣΥΡΙΖΑ, στο 30%, μπορεί και 29%. Το ΠΑΣΟΚ γύρω στο 10% με 11%». Οσο για τα εκτός Βουλής κόμματα, δεν αποκλείει να κινηθούν πάνω και από 10%. Και μετά; Το βέβαιο είναι ότι συμφωνεί με όσους αντιμετωπίζουν αυτό το 35% ως γερό σκαλοπάτι για την προοπτική της αυτοδυναμίας σε δεύτερες εκλογές. Το λέει μέσα από μια παραπομπή στο 1989, όταν η ΝΔ είχε πάρει 44,28% στις πρώτες και 46,2% στις δεύτερες. «Για σκεφτείτε… Το να προσθέσεις δύο μονάδες στο 44% είναι πιο δύσκολο από το να ανεβάσεις το 35%. Και γενικά είναι δύσκολο να βρίσκεις ψήφους πάνω από το 40%. Οποιος πάρει το 35% λοιπόν έχει την προοπτική, αφήστε που και οι ίδιοι βουλευτές, όσοι θα βρεθούν στο όριο της εκλογής στην πρώτη κάλπη, θα αρχίσουν το πρέσινγκ στον αρχηγό να μην πάει με κάποιον άλλο».

Σε κάθε περίπτωση ούτε γέφυρες μεταξύ των κομμάτων διακρίνει μέχρι σήμερα ούτε πιστεύει ότι μπορούν εύκολα να γίνουν στην Ελλάδα κυβερνήσεις συνεργασίας. «Στη Γερμανία έκαναν δυόμισι μήνες να βγάλουν άκρη, στο Βέλγιο έμειναν χωρίς κυβέρνηση δυόμισι χρόνια. Εδώ αν δεν έχουμε για δυόμισι μήνες κυβέρνηση θα δούμε τα αυθαίρετα μέσα στον Εθνικό Κήπο. Και κάνα λυόμενο στην Ακρόπολη!». Εκτός από την πεποίθησή του ότι ο Ελληνας «είναι πολύ εγωιστής, ατομιστής», θεωρεί ότι στην πραγματικότητα δεν συμφέρει κανέναν μια κυβέρνηση συνεργασίας. Ακόμα κι αν ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος έφερε την απλή αναλογική, έβγαινε πρώτος. «Για να βγουν τα νούμερα θέλουμε 46,2% και 8% των κομμάτων έξω από τη Βουλή. Ας πούμε ότι γίνεται, ότι παίρνει ο πρώτος 35% και ο δεύτερος 12%. Νομίζετε ότι ο Τσίπρας, που μιλάει για προοδευτική κυβέρνηση, θα κάνει κολεγιά όταν ξέρει πως εύκολα το 35% γίνεται 38% στη δεύτερη κάλπη;». Οσο για τον Νίκο Ανδρουλάκη, πιστεύει πως τελικά έκανε πιο εύκολη τη ζωή και του Κυριάκου Μητσοτάκη, σε ό,τι αφορά το αναμενόμενο blame game – το παιχνίδι της ευθύνης για την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, όπως δείχνουν προσώρας τα «καμένα» σενάρια, και την προσφυγή, άρα, σε νέα αναμέτρηση. Αλλά και βλέπει ένα «λάθος» του ΠΑΣΟΚ: «Αντί να ρίχνει δίχτυα εκεί που πήγαν τα περισσότερα στελέχη του και ψηφοφόροι του, στη λίμνη του ΣΥΡΙΖΑ δηλαδή, γιατί λιγότεροι πήγαν στη λίμνη της ΝΔ, δεν επικεντρώνεται εκεί, αντίθετα τα ρίχνει μισά-μισά».

Συνολικά κατακεραυνώνει το σύστημα της απλής αναλογικής με την ορθή-κοφτή φράση ότι «μόνο περίοδο αμφισβήτησης και κόστους προσφέρει τελικά αυτή η νάρκη». Και θεωρεί ότι εν όψει της ιδιαίτερης συνθήκης κάνει πολύ καλά το Μαξίμου και ανησυχεί για τη χαλαρή ψήφο. «Είμαι βέβαιος ότι θα τη δούμε» αναφέρει, στη λογική κάποιων να ψηφίσουν χαλαρά ή και αποδοκιμαστικά με δεύτερη ευκαιρία να το διορθώσουν αργότερα. Μια τέτοια αποδοκιμαστική ψήφος για κάποιον άλλο ήταν σε μεγάλο βαθμό εκείνη του 2019, αλλά ο ίδιος δεν πιστεύει ότι είναι ίδιο το περιβάλλον. «Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τους πολίτες απασχολούν πρωτίστως η ακρίβεια και τα θέματα της οικονομίας. Και σε αυτά υπερτερεί μακράν ο Μητσοτάκης».

Το σφάλμα του ΣΥΡΙΖΑ

Για τον Αλέξη Τσίπρα ξεκινά από την επικράτησή του το 2015. «Εδώ όλοι έπαιζαν ράγκμπι και ο Τσίπρας τούς έμαθε ποδόσφαιρο. Ο κόσμος τον πίστεψε, όμως το ίδιο σκηνικό δεν μπορεί να το ξαναφτιάξει τώρα. Ηταν μονόπρακτο που παίχτηκε μόνο μία φορά». Δεν βλέπει τον ΣΥΡΙΖΑ ως συστημικό, ακόμα και ενώ ο Τσίπρας «κάνει μια προσπάθεια» να κρατά εκτός αυτής της προεκλογικής εκστρατείας τον Παύλο Πολάκη, τον Νίκο Παππά, τον Γιάννη Ραγκούση. Η μεγαλύτερη ένδειξη ότι δεν έχει γίνει συστημικός είναι, όπως συμπληρώνει, οι εξαγγελίες για την ελάχιστη βάση εισαγωγής στα πανεπιστήμια με φόντο την πεποίθησή του ότι έτσι κι αλλιώς «όλη η ζωή είναι ένας συνεχής αγώνας βελτίωσης». Αξιολόγησης, κοινώς. «Να πούμε λοιπόν στα παιδιά και ότι δεν χρειαζόμαστε καθόλου εξετάσεις. Το επόμενο θα είναι “δώστε το πτυχίο” κατευθείαν και το επόμενο να μη βρίσκουν δουλειά πουθενά, γιατί κάθε επιχειρηματίας θέλει κάποιον που κάτι να έχει δείξει στην πορεία του» – μια προσπάθεια, μια επιτυχία. «Δεν πιάνουν ούτε στις νεότερες ηλικίες αυτά – να μου το θυμηθείτε! Αυτοί που κόβονται είναι 20.000, αλλά οι 60.000 που περνάνε θα είναι ευχαριστημένοι; Το να χαϊδεύεις τη μειονότητα εις βάρος της πλειονότητας είναι σφάλμα».

Εκεί, στη συζήτηση περί πολλών και λίγων, περί συγκρούσεων και μη, έρχονται τα επιτεύγματα και οι αποτυχίες της κυβέρνησης Μητσοτάκη. «Το βράδυ των εκλογών του 2019 είχα πει “θυμηθείτε ένα όνομα: Πιερρακάκης”. Γιατί ήξερα τον σχεδιασμό που είχε γίνει και τον οποίο ο Πρωθυπουργός αποκάλυψε πριν από τρεις μήνες σε εκδήλωση για το gov.gr. Είπε πως το πρώτο προεδρικό διάταγμα που δεν το πήραν καν χαμπάρι οι υπουργοί ήταν να τους αφαιρέσει όλες τις αρμοδιότητες σε σχέση με την πληροφορική. Αυτό ήταν το αβγό του Κολόμβου. Οσα εμείς προσπαθούσαμε για χρόνια, τα πέτυχε εκείνος σε τέσσερα». Ο ίδιος δηλώνει σίγουρος ότι ψηφιακός μετασχηματισμός – «το να κάνεις καλύτερα τα πολλά μικρά πραγματάκια που είναι τελικά όλη η ζωή» – απαιτεί άλλη μία τετραετία για να ολοκληρωθεί.

Στον αντίποδα, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι στην απόδοση της Δικαιοσύνης, «μια τεράστια, απαράδεκτη πληγή με κακοδαιμονία τις συνεχείς αναβολές», καθώς και στην «τάξη στα πανεπιστήμια, κάτι που ο Μητσοτάκης υποσχέθηκε αλλά δεν μπόρεσε να κάνει». Για τις αναγκαίες ανατροπές και στα δύο αυτά κομβικά κεφάλαια, Δικαιοσύνη και Παιδεία, θεωρεί πως πρέπει να υπάρχει πρωθυπουργός που θα είναι αποφασισμένος ότι μπορεί να χάσει τις επόμενες εκλογές. «Απαιτούνται τεράστιες συγκρούσεις». Ειδικά για τα πανεπιστήμια θεωρεί ότι αν δεν γίνουν ιδιωτικά δεν πρόκειται να φτιάξει τίποτα. «Ξέρετε, ο λαγός δεν τρέχει όταν δεν τον κυνηγάνε. Κάθεται και τρώει τα καρότα του! Χωρίς ανταγωνισμό λοιπόν δεν πάει τίποτα μπροστά. Ομως αν υπάρχει ένα πολύ καλό πανεπιστήμιο, θα έρθει και το κρατικό να αναρωτηθεί “μήπως βουλιάζουμε, μήπως πρέπει να κάνουμε κάτι;”». Από το ΠΑΣΟΚ δεν βλέπει ξεκάθαρη θέση, ενώ για τον ΣΥΡΙΖΑ βάζει στο στόχαστρο τον καθηγητή του Χάρβαρντ, επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας, Οθωνα Ηλιόπουλο: «Λέει ότι είναι υπέρ της κατάργησης της βάσης, ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, κατά της πανεπιστημιακής αστυνομίας. Ε, λοιπόν, το Χάρβαρντ τα έχει και τα τρία. Θα πρέπει ο άνθρωπος αυτός να παραιτηθεί από εκεί που είναι και να έρθει εδώ, ειδάλλως είναι υποκριτής».

Το στατιστικό λάθος

Οταν η κουβέντα φτάνει στις δημοσκοπήσεις, παραπέμπει στα… ψιλά γράμματα. «Δεν μπορεί να πέσουν έξω», υποστηρίζει, «αρκεί να ξέρει κανείς να τις διαβάζει. Να τις κοιτάζει ποιοτικά και όχι αριθμητικά. Ναι, αριθμητικά μπορεί να γίνουν λάθη, ιδίως στα μικρά κόμματα». Και χαρακτηρίζει ως δείκτη ειλικρίνειας πρωτίστως την παράσταση νίκης. «Εν γένει εκεί απαντούν με αλήθεια γιατί η ερώτηση “ανεξάρτητα από το τι ψηφίζεις, ποιος θα κερδίσει;” δεν έχει τίποτα προσωπικό, κανείς δεν νιώθει να εκτίθεται». Κατά τ’ άλλα υπάρχει το περιθώριο στατιστικού λάθους συν-πλην 3% και το περιθώριο εμπιστοσύνης 95%. «Μεγάλο θα πει κανείς. Οχι όμως απόλυτο. Αν σε ένα κουτί με 100 μπάλες οι 95 είναι άσπρες και οι πέντε κόκκινες και σας έλεγαν ότι αν πιάσετε μια άσπρη κερδίζετε 100 ευρώ αλλά αν βγάλετε μια κόκκινη θα σας κόψουν το χέρι, θα το βάζατε μέσα στο κουτί;».

Στη μεγάλη εικόνα ο ίδιος επισημαίνει με νόημα ότι κάθε δημοσκόπηση δεν μας δείχνει το σήμερα αλλά το χθες – «έστω δύο ημέρες πριν» -, για να υπογραμμίσει τη σημασία ακόμα και ενός θεωρητικά μικρού γεγονότος – «μικρές στιγμές, πλην καθοριστικές». Θυμάται το 2019 και το λάθος που και ο ίδιος έκανε με το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ. «Εδωσα όλους με απόλυτη ακρίβεια αλλά έχασα τον ΣΥΡΙΖΑ, τον είχα δώσει στο 28%. Πριν ο Τσίπρας πάει στο στούντιο του Σκάι για τη συνέντευξη, τότε που σαν τον Αη Γιώργη ντύθηκε με πανοπλία και πήγε στη φωλιά του θηρίου να το σκοτώσει». Αντίστοιχα πιστεύει ότι υπήρξε εκλογή που κρίθηκε από μια κακή προεκλογική φιέστα της ΝΔ το 2000. «Επέλεξαν μια προωθημένη συγκέντρωση στο ΟΑΚΑ. Είχαν μουσικούς οι οποίοι συνέχιζαν να παίζουν ενώ είχε αδειάσει ο χώρος – χειρότερα και από τον “Τιτανικό”. Είχαν χάσει έναν συνταξιούχο και τον έψαχναν φωνάζοντας από τα μικρόφωνα… Παρατράγουδα, η τόσο κακή συγκέντρωση επηρέασε πολύ κόσμο. Ειδικά όταν την επόμενη ημέρα έκανε ο Κώστας Σημίτης ομιλία στο Πεδίον του Αρεως».