Με κομμένη την ανάσα

«Θα στείλουμε τον Ερντογάν στη σύνταξη. Θα αποχωρήσει αθόρυβα. Ουδείς θα πρέπει να ανησυχεί γι’ αυτό». Αυτή είναι η «υπόσχεση» του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος δηλώνει βέβαιος νικητής του πρώτου γύρου των αυριανών τουρκικών εκλογών. Τόσο, ώστε να θεωρεί, όπως αρκετοί άλλοι, ότι ίσως δεν θα χρειαστεί δεύτερος. Αν όμως έχει δίκιο, αν περιμένει τέτοια νίκη και αν το ίδιο πιστεύει και ο Ερντογάν, υπάρχει πιθανότητα όντως να μη χρειαστεί δεύτερος γύρος, μα για εντελώς διαφορετικό λόγο. Και ακριβώς επειδή αυτός μόνος θεωρητικός δεν είναι, όσο κι αν τον «ξορκίζει» ο Κιλιτσντάρογλου, Αμερική και Ευρώπη παρακολουθούν τις τουρκικές εκλογές περίπου με κομμένη την ανάσα, όπως δραματικά έδειξε και ο «Economist» της προηγούμενης εβδομάδας. Ετσι παρακολουθούν και εκατομμύρια Τούρκοι. Με μία τεράστια διαφορά: χωρίς το «περίπου».

Τι θα κάνει ο Ερντογάν αν οι κάλπες του δείξουν την έξοδο; Σε πρώτο βαθμό αύριο και τελεσίδικα την επόμενη Κυριακή; Θα μαζέψει απλώς τα υπάρχοντά του από το παλάτι που έχτισε για τον εαυτό του στην Αγκυρα και θα το παραδώσει στον αντίπαλό του; Θα αφήσει να γκρεμιστεί ένα ισλαμιστικό υβριδικό νεοοθωμανικό όραμα εξουσίας που εκκολάπτει από τα νεανικά του χρόνια και για το οποίο ως δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης βρέθηκε ουσιαστικά στη φυλακή; Θα εγκαταλείψει αμαχητί τον ρόλο του διεθνούς παράγοντα που τόσο λατρεύει και με τόση επιτυχία επί δύο δεκαετίες συστηματικά ανακατώνει τους πάντες και τα πάντα στο πέρασμά του; Θα επιτρέψει την επιστροφή σε ένα καθεστώς με κεμαλικά χαρακτηριστικά που έκανε ό,τι μπορούσε να το ξεριζώσει; Απέλυσε, φυλάκισε, εξόρισε χιλιάδες κρατικούς λειτουργούς από τη Δικαιοσύνη, τον Στρατό, τη Διοίκηση και κάθε μορφή κρατικής εξουσίας. Πήρε τον απόλυτο έλεγχο των μέσων ενημέρωσης. Δίωξε άγρια όσους από τους πολιτικούς του αντιπάλους μπόρεσε. Και, φυσικά, όλα αυτά, πολύ πέρα από κάθε όριο δημοκρατικής νομιμότητας. Ο Ερντογάν έχει εγκαθιδρύσει στην Τουρκία μία ιδιότυπη μορφή δικτατορίας. Και γι’ αυτό άλλωστε η άλλη «υπόσχεση» του Κιλιτσντάρογλου είναι ότι αν νικήσει θα φέρει «ειρήνη και δημοκρατία».

Ομως, όταν κάποιος έχει κάνει όλα αυτά και όταν φέρεται να έχει προσποριστεί και μυθικής έκτασης πλουτισμό, θα αφήσει την απόλυτη μοναρχία του να χαθεί για μερικές δεκάδες χιλιάδες ή και περισσότερους ψήφους; Δεν θα αμφισβητήσει, με όποιο τρόπο, τη διαδικασία ή το αποτέλεσμα, αν δεν του πάει; Ή δεν θα φροντίσει από πριν να… του πηγαίνει; Δεν θα καταφύγει σε προβοκάτσιες; Δεν θα επιχειρήσει νοθεία; Δεν θα κάνει το παν για να παραμείνει στην εξουσία, λέγοντας ότι με ψέματα και με διάτρητες εκλογές πάνε οι εχθροί του και οι πράκτορες των ξένων, δηλαδή ο Κιλιτσντάρογλου, να την αρπάξουν από τον ίδιο και, κατ’ επέκταση, από τον τουρκικό λαό; Γιατί ο Ερντογάν δεν είναι μόνον ο ίδιος. Είναι πλέον ένα τεράστιο σύστημα, που θέλει κι αυτό να επιβιώσει μαζί του.

Ολα αυτά δεν σημαίνουν ότι σίγουρα κάτι θα κάνει. Σημαίνουν όμως ότι αν θέλει, μπορεί να το επιχειρήσει. Και ότι ο πειρασμός είναι αναμφίβολα ο μεγαλύτερος που είχε ποτέ. Συνεπώς, ότι το ενδεχόμενο να κάνει, είναι κάτι παραπάνω από υπαρκτό. Και ότι σίγουρα δεν πρόκειται να τον σταματήσει ούτε ο… σεβασμός προς το Σύνταγμα, ούτε η ανησυχία για την αντίδραση που θα έρθει από το εξωτερικό: αυτά τα έχει ήδη προσπεράσει με επιτυχία πολλές φορές μέχρι σήμερα. Το μόνο που θα μπορούσε να τον σταματήσει είναι το ενδεχόμενο η σημερινή αντιπολίτευση να κατάφερνε να βγάλει τη μισή Τουρκία στους δρόμους, σε περίπτωση φανερού, ή λιγότερο, πραξικοπήματος. Μόνον ο κίνδυνος να προκαλέσει εμφύλια σύγκρουση για τη δημοκρατία είναι ικανός να τον αποτρέψει. Και αυτό θα σταθμίσει όταν θα φτάσει η ώρα της αλήθειας.