Εθιμα

Κάποτε οι Κρητικοί ήταν πολύ υπερήφανοι για τις μπαλοθιές τους. Στην κορύφωση ενός γλεντιού, ενός γάμου και, φυσικά, στην Ανάσταση, άρπαζαν τα όπλα και ξεκινούσαν τις ομοβροντίες. Κάθε τόσο σκοτωνόταν και κάποιος από μια αδέσποτη, αλλά το ατυχές γεγονός θεωρούνταν παράπλευρη απώλεια ενός πατροπαράδοτου εθίμου που αποτελούσε δείγμα ανδρισμού, εξού και κάποιος Πολάκης φωτογραφιζόταν συχνά – πυκνά να επιδίδεται σε αυτό. Κάποια στιγμή επικράτησε η λογική και το έθιμο κάπως υποχώρησε, χωρίς πάντως να εξαφανιστεί τελείως.

Εθιμο που παραπέμπει στον ηρωισμό και την ευρηματικότητα των Ελλήνων την εποχή της Τουρκοκρατίας ήταν και ο σαϊτοπόλεμος στην Καλαμάτα, γνωστός ως «ζεϊμπέκικο της φωτιάς». Κάτοικοι χωρίζονταν σε μπουλούκια και αντάλλασσαν εκρηκτικά την Κυριακή του Πάσχα μέχρι που σκοτώθηκε ένας εικονολήπτης το 2019 και ο δήμαρχος, αφού πρώτα δήλωσε ότι το έθιμο δεν θα απαγορευτεί γιατί έχει ηλικία 200 ετών, αναγκάστηκε τελικά να ανακρούσει πρύμνα.

Δεν συνέβη όμως το ίδιο με τα περίφημα βεγγαλικά. Αυτά δεν μπορεί να τα αγγίξει κανείς. Καμιά κυβέρνηση, δεξιά ή αριστερή, δεν έχει τολμήσει να λάβει μέτρα για να περιοριστεί αυτό το «έθιμο», που ακρωτηριάζει τους ανθρώπους και τρομοκρατεί τα ζώα. Δεν μιλάμε εδώ μόνο για κάποιες κροτίδες που πετούν τα πιτσιρίκια στις γειτονιές την Ανάσταση για να εντυπωσιάσουν τις γκόμενες, να τρομάξουν τους γονείς τους ή απλώς να σπάσουν πλάκα. Μιλάμε για οργανωμένες καταστάσεις, που σχεδιάζονται καιρό πριν, είναι γνωστές στις Αρχές και όχι μόνο δεν αποθαρρύνονται, αλλά διαφημίζονται κι από πάνω.

Ο «παραδοσιακός ρουκετοπόλεμος» στον Βροντάδο της Χίου, για παράδειγμα, θα έπρεπε να έχει απαγορευτεί χρόνια τώρα, καθώς από τις δεκάδες χιλιάδες αυτοσχέδιες ρουκέτες που εκτοξεύονται το βράδυ του Μ. Σαββάτου ανάμεσα σε συγκεκριμένες εκκλησίες δύο ενοριών κινδυνεύουν ζωές και ιδιοκτησίες. Οι διαμαρτυρίες ομάδων κατοίκων, όμως, δεν έχουν φέρει αποτέλεσμα, η σχετική τροπολογία δεν υπερψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο, η δημοτική αρχή κάνει τον Κινέζο και κάποια μέτρα που πήγε να πάρει φέτος η Αστυνομία προκάλεσαν την αντίδραση των  «ρουκετατζήδων» που απείλησαν ότι… δεν θα τηρήσουν το έθιμο. Εκαναν πίσω όμως, καθώς στο νησί είχε καταφτάσει συνεργείο του Ντάρεν Αρονόφσκι προκειμένου να καταγράψει την τριτοκοσμική βαρβαρότητα και να την προβάλει στο Λας Βέγκας.

Ως «καθιερωμένος πόλεμος» περιγράφεται από τα μέσα ενημέρωσης και ένα άλλο έθιμο που προσελκύει τους τουρίστες και τους περίεργους, η ρίψη φωτοβολίδων, βεγγαλικών και μολότοφ μόλις ο ιερέας πει το Χριστός Ανέστη σε μια συγκεκριμένη εκκλησία του Νέου Κόσμου (φωτογραφία), με αποτέλεσμα να υψώνονται φλόγες αρκετών μέτρων.

Ισως να είναι αναγκαία μια διευκρίνιση. Πόλεμοι, πραγματικοί και πολύνεκροι πόλεμοι, γίνονται αυτές τις μέρες στην Ουκρανία και στο Σουδάν. Τα υπόλοιπα είναι επικίνδυνες ανοησίες κακομαθημένων ανθρώπων με την κάλυψη τοπικών και κεντρικών αρχών που δεν εφαρμόζουν συνειδητά τους νόμους για λόγους διαφημιστικούς, ψηφοθηρικούς, ή απλώς από αδιαφορία.