Δικαιοσύνη παντού

Θα το γνωρίζετε, ελπίζω, ότι η φράση του τίτλου είναι το κεντρικό προεκλογικό σύνθημα του ΣΥΡΙΖΑ. Δικαιοσύνη παντού· και εδώ και εκεί και παραπέρα, δικαιοσύνη όπου τη θέλετε. Πείτε εσείς πού τη θέλετε και αυτοί θα το κανονίσουν. (Οχι δηλαδή ότι έχει και πολλή σημασία, αφού το επίρρημα παντού δεν εξαιρεί τίποτε. Απλώς, για σιγουριά, για να μην τους ξεφύγει κάτι…). Θα μπορούσε επίσης το κεντρικό σύνθημά τους να ήταν το «Χαρίζω οικόπεδα», που είναι ομοίως απλό και εύληπτο. Νομίζω όμως ότι αυτό το έχει ήδη κατοχυρώσει εδώ και χρόνια ως τίτλο κόμματος («Χαρίζω οικόπεδα, χρέη, δάνεια») ένας ηλικιωμένος κύριος, ο οποίος επιμένει να συμμετέχει σε κάθε εκλογές, πάντοτε με πενιχρά αποτελέσματα, που δυστυχώς φθίνουν συν τω χρόνω, καθώς οι φίλοι του ολοένα λιγοστεύουν.

Εν πάση περιπτώσει, το «Δικαιοσύνη παντού» είναι εξίσου χαζό και αφελές με το «Χαρίζω οικόπεδα» – και λυπάμαι αν στενοχωρώ τους λαμπρούς επικοινωνιολόγους που το επινόησαν. Σκεφτείτε μόνο πόσο σύνθετο, περίπλοκο και δυσδιάκριτο είναι αυτό το πράγμα που ονομάζουμε «δικαιοσύνη». Ενα τεράστιο μέρος της πνευματικής προσπάθειας του ανθρώπου στη Φιλοσοφία, τη Λογοτεχνία και τις Τέχνες πραγματεύεται αυτή ακριβώς τη δυσκολία, που είναι μέρος των ανθρωπίνων συνθηκών, της condition humaine, όπως λένε στη χώρα των καλοπερασάκηδων. Παρ’ όλα αυτά, έρχεται ο ΣΥΡΙΖΑ και σου λέει: δικαιοσύνη παντού! Λες και πρόκειται για το απλούστερο πράγμα στον κόσμο, σαν να υπόσχεται ένα σουβλάκι στον κάθε ψηφοφόρο, με πίτα βεβαίως και ό,τι άλλο θέλει ο καθένας μέσα – που και αυτό δεν είναι καθόλου απλό αν το σκεφτούμε λιγάκι.

Οφείλω να αναγνωρίσω, ωστόσο, ότι το σύνθημα μπορεί να είναι κουτό, αλλά δεν είναι ακατάλληλο για το είδος της προεκλογικής εκστρατείας που διεξάγει ο ΣΥΡΙΖΑ. Του ταιριάζει μια χαρά, όταν βλέπουμε τον Αλέξη Τσίπρα να υπόσχεται κάθε μέρα και κάτι διαφορετικό, πάντα γενικώς και αδιακρίτως και το ίδιο πρόχειρα. Δικαιοσύνη παντού, λοιπόν, ας είναι. Αν και εγώ προτιμώ το «Χαρίζω οικόπεδα», είπαμε όμως…

ΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΡΙΖΑ

Το λέγαμε μάλλον ως υπερβολή παρά ως αστείο, να όμως που έγινε πραγματικότητα και ο Ευάγγελος Αντώναρος κατεβαίνει (κατά πάσα έννοια) με τον ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές της 21ης Μαΐου. Ως γεγονός, ίσως έχει μεγαλύτερη συμβολική αξία και από την απόφαση του ίδιου του Κώστα Καραμανλή του Ακάματου να μην πολιτευθεί. Αυτό όμως ας είναι το αντικείμενο ενός άλλου σημειώματος. Εδώ ας συγκεντρωθούμε στη μεταμόρφωση των «κύκλων του Καραμανλή» (αυτό ήταν το καλλιτεχνικό του Ευάγγελου επί σειρά ετών) σε υποψήφιο βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ. Πώς έγινε; Πώς κατέστη δυνατόν; Και μάλιστα χωρίς να έχουν προηγηθεί ενδιάμεσα στάδια σε αυτή τη μεταμόρφωση;

Εγινε, παρ’ όλα αυτά, επειδή η ταύτιση Αντώναρου και ΣΥΡΙΖΑ δεν βασίστηκε στις ιδέες, αλλά σε κάτι ισχυρότερο: στα αισθήματα. Και μάλιστα στο ισχυρότερο ανθρώπινο αίσθημα, αυτό που ενώνει τους πιο απίθανους ανθρώπους στους πιο απίθανους σκοπούς: το μίσος. Το μίσος για τον αντίπαλο, δηλαδή τον Μητσοτάκη και ό,τι αυτός εκπροσωπεί πολιτικά, ένωσε τον Αντώναρο και τον ΣΥΡΙΖΑ. (Επειδή η λέξη δεν συνηθίζεται στην τρέχουσα πολιτική ορολογία, να εξηγήσω ότι το μίσος είναι αυτό που αποκαλούμε σήμερα «τοξικότητα», στη γλώσσα της πολιτικής ορθότητας…)

Η ξεφτίλα, όμως, έχει δύο όψεις εν προκειμένω. Το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ καταδέχεται να επιστρατεύσει ένα πρόσωπο του κύρους του Ευάγγελου Αντώναρου μας δίνει, νομίζω, μια ιδέα της απελπισίας στον ΣΥΡΙΖΑ. Βεβαίως και της προσωπικής απελπισίας του Ευάγγελου. Διότι, ενώ το κίνητρό του είναι το μίσος για τον Μητσοτάκη και σκοπός του είναι να τον πλήξει, κάνει αυτό ακριβώς που ωφελεί την κεντρώα στρατηγική του Μητσοτάκη. Τόσο καλά! Αν πρωταγωνιστής αυτής της υπόθεσης δεν ήταν ο Αντώναρος, θα την έλεγες και τραγωδία. Αλλά δεν μπορώ να φανταστώ τον Αντώναρο ως Κοριολανό – εκτός βέβαια αν σκηνοθετεί ο μέγας Μελ Μπρουκς…