Η τέχνη του αυτομαστιγώματος

Την περασμένη Πέμπτη, στην Αθήνα, έγινε η τελευταία από τις έως τώρα συγκεντρώσεις με πρόφαση το τρομερό δυστύχημα στα Τέμπη. Στη συγκέντρωση αυτή, όπως συμβαίνει τελευταία, ακολουθούν και μερικοί κουκουλοφόροι οι οποίοι, κατά τα έθιμά τους, προσπαθούν να δημιουργήσουν χάος. Στις αψιμαχίες με την Αστυνομία, κάποιοι που κινούνταν απειλητικά προσπάθησαν να αποκλείσουν ένα γερανοφόρο της Αστυνομίας με κάδους σκουπιδιών, αλλά ο οδηγός του απέφυγε να εγκλωβιστεί πατώντας γκάζι και σπρώχνοντας τους κάδους με το αυτοκίνητο. Αμέσως ξέσπασε διαδικτυακός σάλος, ότι ο «μπάτσος – γουρούνι – δολοφόνος», οδηγώντας έτσι, μπορεί να τραυμάτιζε κάποιο από τα άνθη της νεολαίας που μπορούσαν άνετα να του ρίξουν βόμβα μολότοφ.

Η κυβέρνηση κανονικά θα έπρεπε να αγνοήσει τη συνήθη γκρίνια των δολιοφθορέων της πολιτικής και κοινωνικής ομαλότητας, επειδή θα έπρεπε να γνωρίζει καλά πώς ενορχηστρώνεται, καθημερινά, η διαδικτυακή υποκίνηση δυσαρέσκειας, με μισές αλήθειες, ψέματα, με χρήση εικόνων που έχουν παραπλανητικές λεζάντες, κάνοντας την τρίχα τριχιά. Αντ’ αυτού, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη διέταξε ΕΔΕ και, στο καπάκι, αντικατέστησε τον αρχηγό της Αστυνομίας. Η αντικατάσταση αυτή μάλλον δεν έχει σχέση με το επεισόδιο, αλλά πολλοί το συνύφαναν. Σε κάθε περίπτωση, λίγες μέρες πριν από την προκήρυξη των εκλογών δεν λύνεις λογαριασμούς που, αν υπήρχαν, έπρεπε να έχουν λυθεί καιρό πριν. Αν διεκδικείς ψήφους, δεν έχεις πολυτέλειες για τριγμούς και δυσαρέσκειες. Κι αν μη τι άλλο, έπρεπε να έχεις μάθει λόγω της κινητοποίησης των σπουδαστών στις σχολές υποκριτικής.

Ακόμα και σε αυτό το, εν τέλει, μικρής σημασίας επεισόδιο, η κυβέρνηση διέπρεψε στην τέχνη της αυτομαστίγωσης, που φαίνεται κατέχει άριστα. Είναι η τέχνη που την έκανε να υποχωρήσει από σοβαρές υποσχέσεις – διακηρύξεις της, δυσαρεστώντας όσους ήλπιζαν ότι είχε έλθει η ώρα της περιθωριοποίησης όσων υπονομεύουν συστηματικά την ομαλότητα.

Η θητεία της σημερινής κυβέρνησης άρχισε με μια προσπάθεια απογκετοποίησης των Εξαρχείων, απαλλαγής τους από τους μπαχαλάκηδες που κρατάνε την περιοχή σε ομηρεία. Επί υπουργίας Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, η εξομάλυνση προχωρούσε. Μετά τις πυρκαγιές του προπέρσινου καλοκαιριού, όμως, επικράτησε πανικός και ναι μεν, με τη μετάκληση του Χρήστου Στυλιανίδη, αντιμετωπίστηκε σοβαρά η πολιτική προστασία, με την απομάκρυνση Χρυσοχοΐδη όμως ατόνησε η δημόσια τάξη. Για τον ίδιο λόγο, εικάζω, άλλαξαν τα σχέδια και για την τοποθέτηση της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας στις σχολές, που παρέμειναν όμηροι των συνδικαλιστικών μειοψηφιών. Για τον ίδιο λόγο έπαψε να εφαρμόζεται ακόμα και ο προσφάτως ψηφισθείς νόμος για τις πορείες, που ξανάρχισαν να κλείνουν για ψύλλου πήδημα την Αθήνα.

Η τέχνη του αυτομαστιγώματος ήταν η αιτία του παγώματος της κυβέρνησης και μετά το δυστύχημα στα Τέμπη. Δεν ήταν δικές της όλες οι ευθύνες, αλλά τις αναδέχθηκε, προσφέροντας και τις δυο παρειές των ιθυνόντων της για να τις χαστουκίζουν αυτοί που ακόμα εργάζονται συστηματικά για το πελατειακό κράτος. Το κομματικό κράτος που, για να είμαστε ειλικρινείς, εκτός εξαιρέσεων, συνεχίζει να βολεύει την πολιτεία και της βαθιάς Νέας Δημοκρατίας.

Οι ψηφοφόροι απογοητεύτηκαν από την τέχνη του αυτομαστιγώματος. Το timing όμως μιας οραματικής διακυβέρνησης εξομάλυνσης της πολιτικής και της κοινωνικής ζωής χάθηκε. Διαβάζοντας τις δημοσκοπήσεις, κατανοεί κανείς ότι η υπεροχή της ΝΔ πλέον οφείλεται στο ότι οι άλλοι είναι χειρότεροι. Το μη χείρον βέλτιστον. Δεν νομίζω ότι αυτό περίμεναν οι ψηφοφόροι που εμπιστεύτηκαν στην προηγούμενη εκλογή τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Κρατικά λογοτεχνικά βραβεία: σπεύδε βραδέως
Τον περασμένο Δεκέμβριο, η επιτροπή των κρατικών βραβείων λογοτεχνίας έβγαλε τη λίστα με τις βραβεύσεις της, έγραψε το σκεπτικό της και το αποτέλεσμα της εργασίας της το παρέδωσε στο υπουργείο Πολιτισμού. Τρεις μήνες μετά, και ενώ παρατηρείται πληθωρισμός λογοτεχνικών βραβείων από ιδιώτες, που ασφαλώς κινούνται στον χώρο του βιβλίου και έχουν φτιάξει ή διεκδικούν να φτιάξουν (ασχέτως αν τα καταφέρνουν) τους δικούς τους επιδραστικούς θεσμούς βράβευσης, το βραβείο που περιμένει όλος ο κόσμος του βιβλίου, δεν έχει ακόμα ανακοινωθεί ούτε πότε θα ανακοινωθεί.
Προχθές συζητούσαμε τα Οσκαρ. Για ποιο λόγο, λέτε, δίνονται βραβεία στις τέχνες και στα γράμματα; Για να τονωθεί η παραγωγή και η αγορά του προϊόντος, αλλά και για να επιβραβευτούν προτάσεις και δημιουργικές τάσεις, που κινούν την αγορά. Αν η επιτροπή έχει κάνει τη δουλειά της στην προθεσμία που της δίνεται, κακώς δεν κάνει τη δική του δουλειά το υπουργείο Πολιτισμού. Τι περιμένει; Να ωριμάσουν τα βραβεία; Να παλιώσουν; Τόσο δύσκολο είναι να τα ανακοινώσουν;
Ο χειρισμός με τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας, δυστυχώς, είναι ενδεικτικός του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζεται η σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή, συνολικά, από το υπουργείο της. Στην καλύτερη περίπτωση, γραφειοκρατικά. Σπεύδε βραδέως. Δεν παίζεται όμως έτσι το παιχνίδι.