«Πρέπει να ωθήσουμε τον Πούτιν να φύγει»

Η επόμενη παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής δικαιούται τον χαρακτηρισμό της διεθνούς ακτινοβολίας χωρίς να γίνεται κατάχρηση. Κι αυτό επειδή ο «Βέρθερος» του Ζιλ Μασνέ φέρνει ξανά στην Ελλάδα από τις 23 Μαρτίου την Ανίτα Ρατσβελισβίλι. Η κορυφαία μεσόφωνος της εποχής μας ετοιμάζεται να κάνει το ντεμπούτο της στον ρόλο της Σαρλότ, στην αναβίωση της τελευταίας όπερας που σκηνοθέτησε ο αείμνηστος Σπύρος Ευαγγελάτος, στο πλάι του σπουδαίου ιταλού τενόρου Φραντσέσκο Ντεμούρο. Τη μουσική διεύθυνση ανέλαβε ο καταξιωμένος καναδός αρχιμουσικός Ζακ Λακόμπ. Η Ανίτα Ρατσβελισβίλι, που διαγράφει θεαματική πορεία στα σημαντικότερα θέατρα του πλανήτη και χαρακτηρίζεται για το δυναμικό της (ερμηνευτικό) ταπεραμέντο, στην τέταρτη συνεργασία της με τη Λυρική καλείται να αναμετρηθεί με τις πιο ευαίσθητες συχνότητες της μουσικής του Μασνέ. Γι’ αυτήν τη νέα πρόκληση στην καριέρα της μίλησε στα «Πρόσωπα».

ΝΤΕΜΠΟΥΤΟ. Εδώ και χρόνια ονειρεύομαι αυτόν τον ρόλο της Σαρλότ και τώρα το όνειρο γίνεται πραγματικότητα. Είναι μια πρόκληση, εντελώς έξω από τον χαρακτήρα μου. Δεν είναι αυτό που έχω συνηθίσει όπως η Κάρμεν για παράδειγμα, με δυνατές, πραγματικά άμεσες γυναίκες, που αγωνίζονται για την ελευθερία τους. Αυτή είναι μια διαφορετική ιστορία. Πρόκειται για ένα νέο, πολύ εύθραυστο κορίτσι που δεν ξέρει ακόμα τι να κάνει στη ζωή της. Και πρέπει να φροντίζει τα παιδιά της, τις αδελφές και τους αδελφούς της. Για μένα λοιπόν είναι μεγάλη πρόκληση να κάνω αυτή τη μεταμόρφωση και προσπαθούμε να την υποστηρίξουμε με τον κατάλληλο τύπο κοστουμιού και με μια αλλαγή στα μαλλιά. Προσπαθούμε να αλλάξουμε την εμφάνιση και τη διάθεση του χαρακτήρα. Είναι μεγάλη πρόκληση όμως και φωνητικά, γιατί είναι ένα διαφορετικό είδος όπερας όπου δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω την πλήρη φωνή μου. Εχει πολλά χρώματα, πιάνα, εύθραυστες στιγμές και είναι πολύ αθώα. Είναι λοιπόν ένα διαφορετικό είδος μουσικής που πρέπει να δημιουργήσω στη σκηνή και την κατάλληλη διάθεση. Χαίρομαι που τώρα μπορώ να είμαι εδώ και τελικά να ανέβω για πρώτη φορά στη σκηνή των νέων εγκαταστάσεων της Λυρικής γιατί όλες οι παλιότερες παραστάσεις μου στην Αθήνα ήταν σε υπαίθρια θέατρα.

Η μουσική του Μασνέ. Εχω παίξει πολλές φορές σε έργα του Μασνέ και καταλαβαίνω ότι ξέρει ακριβώς πώς να γράφει για φωνές και πώς να κάνει το τραγούδι όμορφο και εύκολο στον τραγουδιστή. Και αυτή η όπερα είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση που γράφει τέλεια για όλες τις φωνές. Είναι απίστευτα συναισθηματική και τόσο όμορφη. Θα ήταν πραγματικά εκπληκτικό εάν ο κόσμος την άκουγε στο σπίτι, επειδή είναι μια από τις πιο διάσημες ρομαντικές όπερες στο γαλλικό ρεπερτόριο. Η συγκεκριμένη μουσική, αφού την ακούσεις, σου κολλάει στο κεφάλι και την τραγουδάς ξανά και ξανά. Τις προάλλες συνέβη κάτι αστείο. Ο μαέστρος μας είχε την πρώτη ανάγνωση της μουσικής με την ορχήστρα αλλά λόγω της απεργίας απουσίαζαν οι μισοί μουσικοί. Ξεκινήσαμε να κάνουμε την πρώτη πράξη λοιπόν με τη μισή ορχήστρα. Ελειπαν πολλά όργανα, αλλά επειδή ο Μασνέ ήταν τόσο ιδιοφυής, ακόμα κι έτσι η μουσική ακουγόταν απίστευτα όμορφη.

Πόλη και χωριό. Στον «Βέρθερο» αναδεικνύονται οι υποχρεώσεις που είχαν οι γυναίκες δύο αιώνες πριν. Βέβαια δεν έχουν αλλάξει πολλά. Οι γυναίκες έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις μπροστά στους γονείς τους, στα παιδιά τους, ως μεγάλες αδερφές στα μικρότερα αδέρφια. Είναι οι υποχρεώσεις απέναντι στην αγάπη, τα συναισθήματα και το να ακολουθείς την καρδιά σου. Ξέρουμε ότι το να ακολουθείς την καρδιά σου δεν είναι πάντα σωστό αλλά είναι πάντα αυτό που θέλουμε να κάνουμε. Πρέπει να είσαι πολύ δυνατός άνθρωπος για να βρεις μια λογική διέξοδο και να μην ακολουθείς μόνο τα συναισθήματα αλλά και να χρησιμοποιείς το μυαλό σου. Επίσης, ο Βέρθερος είναι ένας καταπληκτικός ποιητής, επιτυχημένος άνδρας από την πόλη ενώ η Σαρλότ από το χωριό. Οταν έρχεται εκεί τον καταλαμβάνει αυτή η μαγεία της φύσης αλλά και τους πολύ απλούς ανθρώπους που τον περιβάλλουν. Εμείς λοιπόν βλέπουμε πολλές αξίες σε απλά πράγματα, αυτά που ανακαλύπτει όντας εκεί. Είναι η αγάπη που μπορείς να δεις ανάμεσα σε αυτές τις αδελφές, τους αδελφούς και τον πατέρα τους. Και το πιο σημαντικό, όταν ο Γκαίτε έγραψε τον «Βέρθερο» υπήρξε ένα τεράστιο κύμα αυτοκτονιών στη Γερμανία, ανθρώπων που όπως ο Βέρθερος ήταν ερωτευμένοι χωρίς ανταπόκριση. Από αυτήν την άποψη, νομίζω ότι πρόκειται για μια επικίνδυνη όπερα, γιατί η αυτοκτονία δεν είναι ποτέ κάτι που πρέπει να δούμε ή να παρακολουθήσουμε ή να μας ενθαρρύνουν να κάνουμε. Σε αυτή την περίπτωση, βλέπουμε ξεκάθαρα ότι αυτοκτονεί λόγω αγάπης, όχι της ανταπόκρισης αλλά επειδή είναι πολύ, πολύ εύθραυστος και εκείνη τη στιγμή αδύναμος. Πρέπει να είσαι δυνατός για να ξεπεράσεις αυτά τα συναισθήματα και να μην αφαιρέσεις τη ζωή σου, γιατί η ζωή είναι το πιο σημαντικό πράγμα που μας δόθηκε από τον Θεό. Και δεν μπορούμε να το πάρουμε έτσι απλά από το χέρι μας, λόγω αγάπης ή οποιουδήποτε άλλου πράγματος. Πρέπει να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε. Μας έφεραν σε αυτή τη γη για να κάνουμε κάτι καλό, ίσως να αλλάξουμε τη ζωή κάποιων τουλάχιστον.

Η γέννηση της κόρης. Η γέννηση της κόρης μου πέρυσι με επηρέασε πολύ. Αλλαξε επίσης το πώς νιώθω στη σκηνή τώρα. Με επηρέασε και σωματικά. Ο τρόπος που τραγουδούσα τον τελευταίο χρόνο ήταν πολύ δύσκολος. Μετά τη γέννηση του παιδιού μου, έχασα τελείως την ικανότητα του τραγουδιού, κάτι που συμβαίνει μερικές φορές σε ορισμένες γυναίκες. Χρειάστηκα λοιπόν έξι – επτά μήνες για να σταθώ ξανά στα πόδια μου και να ξαναμάθω πώς να τραγουδάω από το μηδέν. Ως προς το ψυχολογικό μέρος, η αλλαγή δεν συμβαίνει αμέσως. Κατάλαβα ότι δεν συνειδητοποιείς ότι είσαι μητέρα αμέσως. Συμβαίνει με τον χρόνο. Ακόμα και τώρα που η κόρη μου είναι ενός έτους και τριών μηνών, την κοιτάζω και κάθε μέρα εκπλήσσομαι που είναι το παιδί μου. Την κουβαλούσα εννιά μήνες και τη φροντίζω καθημερινά. Την αγκαλιάζω και τη φιλάω. Και μου φαίνεται ότι είναι μια τόσο όμορφη δημιουργία. Και δεν μπορώ να πιστέψω ότι προήλθε από μένα. Οταν γελάει ξεχνάω τα πάντα στον κόσμο, οποιοδήποτε πρόβλημα φεύγει. Ολα απλά εξαφανίζονται όταν είναι εκεί, όταν χαμογελάει, όταν την ακούω να χαχανίζει ή τη βλέπω να χορεύει με το μικρό της σώμα και να περπατά πολύ γρήγορα στο σπίτι τώρα που άρχισε να περπατάει. Είναι κάτι που σε κάνει να ξεχνάς εντελώς όλα τα άσχημα πράγματα στη ζωή μας.

Η εισβολή στην Ουκρανία. Η αυτοκρατορία της Ρωσίας και ο ίδιος ο Πούτιν εδώ και πολλά χρόνια δημιουργεί αυτές τις καταστάσεις σύγκρουσης στα σύνορα και παίρνει τα εδάφη των άλλων. Εσείς οι Ελληνες μπορείτε να το καταλάβετε αυτό πιθανώς περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο έθνος. Γιατί σας επιτέθηκαν, ο πολιτισμός σας βρισκόταν σε κίνδυνο, η γλώσσα σας, η ιστορία σας, τα πάντα. Ετσι κι εμείς οι Γεωργιανοί. Κάθε φορά που κινδυνεύουμε επειδή είμαστε πολύ μικροί για να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, κανείς δεν αναλαμβάνει δράση εναντίον του Πούτιν. Ολοι μιλούν. Η Ευρώπη μιλάει, εμείς μιλάμε. Και στέλνουν απλώς όλο και περισσότερα όπλα και πυρομαχικά στην Ουκρανία για να συνεχιστεί αυτός ο πόλεμος. Κανείς δεν έχει κάνει τίποτα για να αλλάξει η κατάσταση. Η Ουκρανία, αυτή η φτωχή χώρα, οι φτωχοί άνθρωποι εκεί συνεχίζουν να πεθαίνουν και να υπερασπίζονται τον εαυτό τους όσο περισσότερο μπορούν, την επικράτειά τους και πολεμούν για την ελευθερία τους από τη Ρωσία και τον Πούτιν. Προσωπικά, εξακολουθώ να αγαπώ τους Ρώσους. Αγαπώ ακόμα την κουλτούρα τους, τη μουσική τους. Είναι απίστευτη. Είναι όμορφη. Και οι άνθρωποι στη Ρωσία είναι πολύ καλιεργημένοι. Αγαπούν τις τέχνες, τη μουσική και είναι καταπληκτικοί άνθρωποι. Δεν είναι αρκετά δυνατοί για να παλέψουν εναντίον του πρόεδρου τους. Κι αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα για όλο τον κόσμο και πρώτα απ’ όλα για τη χώρα τους. Λυπάμαι γιατί πολλοί Ρώσοι κατά τη διάρκεια του πολέμου με την Ουκρανία δραπέτευσαν από τη Ρωσία και ήρθαν στη Γεωργία. Ζουν στη Γεωργία και λένε τώρα ότι δεν θέλουν να επιστρέψουν γιατί δεν συμφωνούν με αυτό που συμβαίνει. Είναι απαίσιο. Δεν θέλουν να πολεμήσουν τους αδελφούς τους Ουκρανούς. Είναι σαν το ίδιο έθνος σχεδόν. Αλλά ακόμα πολεμούν. Και είναι πραγματικά απίστευτο για όλους ότι αυτό εξακολουθεί να συμβαίνει σήμερα και δεν τελειώνει. Ελπίζω να τελειώσει σύντομα και ειρηνικά. Οι Ουκρανοί να έχουν πίσω τα εδάφη τους και να ξαναχτίσουν τη χώρα τους και ολόκληρος ο κόσμος να τους βοηθήσει σε αυτό. Νομίζω ότι το καλύτερο θα ήταν να ωθήσουμε τον Πούτιν να φύγει. Και πρέπει να σταματήσει να ελέγχει οτιδήποτε είναι γύρω του, γιατί αυτό είναι επικίνδυνο. Το λέω πάρα πολλά χρόνια τώρα. Αυτός είναι ένας πολύ επικίνδυνος, πολύ άρρωστος άνθρωπος.

Το «εμπάργκο» της στη Ρωσία. Πρέπει να αναλαμβάνεις δράση κάποιες φορές. Υπήρχαν πράγματα που συνέβαιναν στη Γεωργία και ήταν πολύ άδικα. Τα εδάφη μας τα πήραν οι ρώσοι στρατιώτες και αυτό ήταν τρομερό. Εγώ έπρεπε να μιλήσω. Επρεπε να πω κάτι για να υπερασπιστώ τη γνώμη του λαού μου, τα εδάφη μας. Οπότε ήταν πολύ σημαντικό να τα καταφέρω. Με καλούσαν πολύ να τραγουδήσω στη Ρωσία και έλεγα διαρκώς όχι. Και οι άνθρωποι με ρωτούσαν γιατί, μου έγραφαν ότι με περιμένουν. Επρεπε λοιπόν να εξηγήσω γιατί το κάνω αυτό, γιατί δεν νομίζω ότι είναι σωστό να πάω και να τραγουδήσω εκεί παρότι αγαπώ τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι δεν έχουν καμία σχέση με την πολιτική. Αλλά δεν είναι ότι δεν μου αρέσει να τραγουδάω στη χώρα που καταλαμβάνει τα εδάφη. Είναι ο λαός μου. Δεν νομίζω ότι είναι σωστό. Και επιμένω στον λόγο μου. Δεν πάω εκεί. Δεν τραγουδάω εκεί. Το κάνω αυτό για πολλά πολλά χρόνια. Παρότι είναι ένα όμορφο κοινό που γνωρίζει μουσική και πολιτισμό και είναι κρίμα να μην τους τραγουδήσω αλλά δεν μπορώ. Είναι κάτι που με πληγώνει μέσα μου. Πονάει η καρδιά μου που δεν μπορώ να πάω εκεί και να τραγουδήσω μετά από όλα όσα συμβαίνουν μεταξύ των ανθρώπων μας.