Κρυολογήματα και πνευμονίες

Μοιάζει να καταλάγιασε η τρικυμία που ξεσηκώθηκε από την πτώχευση της Silicon Valley Bank  και της Signature – τουλάχιστον στις ΗΠΑ όπου τα χρηματιστήρια ανέκαμψαν, ενώ στην Ευρώπη, τα μεγαλύτερα έκλεισαν με απώλειες της τάξης του 3%. Το επιχείρημα για την ανάκαμψη της Wall Street είναι ότι οι χρεοκοπίες των τραπεζών θα αποτρέψουν την Fed από λογικές αυξήσεις των επιτοκίων, άρα δεν θα υπάρξει ύφεση, άρα οι μετοχές θα ανακάμψουν.

Πάντα υπάρχουν δικαιολογίες που να εξηγούν με τρόπο θετικό τα καταστροφικά φαινόμενα για να τα ξορκίσουν. Πάντως η άνοδος δεν συμπαρέσυρε τις τραπεζικές μετοχές των αμερικανικών τραπεζών. Ιδιαίτερα αυτές των περιφερειακών – όπου ως «περιφερειακές» εκεί νοούνται και τράπεζες μεγέθους Deutsche Bank-, οι οποίες κατακρημνίζονται με απώλειες της τάξης του 50%.

Για τούτο ακούγονται φωνές ότι, για να αποφευχθεί το bank run, η αμερικανική κυβέρνηση πρέπει να εγγυηθεί τις καταθέσεις όλων ανεξαιρέτως των τραπεζών στο ακέραιο και όχι μόνο των δύο χρεοκοπημένων, όπως έσπευσε να ανακοινώσει ο Τζο Μπάιντεν. Κάτι τέτοιο θα είναι πρωτάκουστο, αλλά τα αμερικανικά μεγέθη το επιτρέπουν.

Μόνο τα αμερικανικά όμως: η κρίση του 2008 έθιξε την Ευρώπη περισσότερο από την Αμερική, από την οποία ξεκίνησε. Έκτοτε το ΑΕΠ της ΕΕ λιμνάζει περί τα 15 τρις. δολάρια ενώ των ΗΠΑ αυξήθηκε στα 20 τρισ., κατά 30% (αναζήτηση με τη φράση united-states-vs-eu-economy εμφανίζει τον τόπο με το σχετικό διάγραμμα). Έτσι, ενώ επί 50 χρόνια ΕΕ και ΗΠΑ είχαν πρακτικά το ίδιο ΑΕΠ, σήμερα τις χωρίζει απόσταση που συνεχώς μεγαλώνει, αποδυναμώνοντας διαρκώς την παγκόσμια θέση της Ένωσης – και το 2022-23 θα μεγαλώσει ακόμα περισσότερο λόγω του πολέμου.

Ίσως λοιπόν οι μεγάλες απώλειες των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων οφείλονται στο πάθημα-μάθημα: όταν οι Αμερικανοί κρυολογούν, οι Ευρωπαίοι παθαίνουν πνευμονία – που  σε συνθήκες πολέμου μπορεί να οδηγήσει σε θανατηφόρα πνευμονική εμβολή. Η κατάπαυση του πολέμου στην Ουκρανία επιβάλλεται πια και για λόγους άλλους από την τρομερή ανθρωπιστική κρίση που υφίσταται η ίδια η χώρα.

Το τι παθαίνουν σε συνθήκες μείζονων κρίσεων μικρότερες χώρες με ανεύθυνες συγκρουσιακές ηγεσίες  το μάθαμε κατά την περίοδο της αντιμνημονιακής αγριότητας, 2010-15.

Φαίνεται πως μόνο ο κ. Ανδρουλάκης έχει κατανοήσει τι σημαίνουν για την Ελλάδα επανειλημμένες αναμετρήσεις ώσπου να επιτευχθεί αυτοδυναμία ή «προοδευτική διακυβέρνηση»: χθες στη Θεσσαλονίκη δήλωσε ρητά ότι «δεν λειτουργούν υπέρ του δημοσίου συμφέροντος οι ‘αυτοδυναμίες’» και επέμεινε ότι το θέμα δεν είναι η υποτιθέμενη «ακυβερνησία» που κραδαίνει ο κ. Μητσοτάκης διότι, μετά τις εκλογές, «η Ελλάδα θα έχει κυβέρνηση. Το θέμα είναι να έχει σωστή κυβέρνηση».

Για να γίνει αυτό, χρειάζονται να κατανοήσουν και άλλοι την κρισιμότητα των καιρών.