Οριζόντια ακρίβεια

Η συζήτηση για μείωση της έμμεσης φορολογίας, δηλαδή του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, για την αντιμετώπιση της ακρίβειας αντικρούεται από τρία βασικά επιχειρήματα. Πρώτον, η μείωση των έμμεσων φόρων αποτελεί οριζόντιο μέτρο που ευνοεί φτωχούς και πλούσιους. Δεύτερον, χάνονται φορολογικά έσοδα δισ. ευρώ. Τρίτον, η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης που προκύπτει μπορεί να ενισχύσει τον πληθωρισμό.

Τα αντεπιχειρήματα είναι τα εξής:

Πρώτον, οι έμμεσοι φόροι προκαλούν οριζόντια ακρίβεια, η οποία, μάλιστα, επιβαρύνει περισσότερο τα χαμηλά εισοδήματα, σε σχέση με τα υψηλότερα. Η διεθνής βιβλιογραφία, μελέτες ελληνικών ινστιτούτων και τραπεζών καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι κάθε εισοδηματικό κλιμάκιο έχει τον δικό του πληθωρισμό. Eτσι, με τον ίδιο πληθωρισμό για όλη την οικονομία, το διαθέσιμο εισόδημα μειώνεται περισσότερο στα χαμηλά εισοδηματικά κλιμάκια. Συνεπώς, η έμμεση φορολογία θα μπορούσε να τη δει κάποιος ως στοχευμένο μέτρο κατά των χαμηλότερων εισοδημάτων.

Δεύτερον, πράγματι, η μείωση των έμμεσων φόρων θα οδηγήσει σε μεγάλο περιορισμό των φορολογικών εσόδων. Από συνολικά φορολογικά έσοδα ύψους 73 δισ. ευρώ, τα 15 δισ. αφορούσαν άμεσους φόρους, τα 27 δισ. ευρώ έμμεσους φόρους και τα υπόλοιπα έσοδα από φορολογία κεφαλαίου, τόκων κ.ά., σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΟΟΣΑ. Εξάλλου, όπως δείχνουν δύο έρευνες που παρουσιάζονται σήμερα από τα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», η Ελλάδα βρίσκεται στις χαμηλότερες θέσεις στη φορολογική ανταγωνιστικότητα και έχει τους υψηλότερους έμμεσους φόρους, παρά τις μειώσεις στους συντελεστές τα τελευταία χρόνια. Αυτό δείχνει και την αδυναμία του φορολογικού συστήματος να στηρίζεται στην άμεση φορολογία, η οποία είναι αναλογική (σε σχέση με τα εισοδήματα και την περιουσία). Επομένως, αυτό μπορεί να διορθωθεί.

Τρίτον, οι φόροι γενικώς φουσκώνουν έτσι κι αλλιώς τον πληθωρισμό. Κι αν αυξηθούν η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα μέσω της μείωσης των φόρων, απορροφώνται πληθωριστικές πιέσεις, ενώ ενισχύεται η ανάπτυξη.