Δολοφονούνται οι ειρηνοποιοί;

«Μακάριοι οι ειρηνοποιοί ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται», είπε ο Ιησούς της Ναζαρέτ στο Επί του Ορους Κήρυγμα. Βεβαίως, είναι αδύνατο να γνωρίζουμε εάν εκείνοι που τολμούν να θέσουν τέλος σε βίαιες διαμάχες απολαμβάνουν μεγάλες τιμές στον παράδεισο. Το σίγουρο είναι, όμως, ότι εδώ στη Γη οι ειρηνοποιοί συχνά πληρώνουν βαρύ τίμημα – συχνά την ίδια τους τη ζωή – για τις προσπάθειές τους.

Τα παραδείγματα είναι πολλά και εντυπωσιακά. Οσο για το μήνυμα, είναι σαφές: ένας ηγέτης ο οποίος συμβιβάζεται προς χάριν της ειρήνης ενδέχεται τελικώς να καταλήξει νεκρός για τον ίδιο σκοπό. Είναι μια πραγματικότητα την οποία οφείλει να γνωρίζει επακριβώς ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Οι τρεις δεκαετίες ανεξαρτησίας της Ουκρανίας έχουν σφραγιστεί από βίαιες πολιτικές διαμάχες στο εσωτερικό, με τους μήνες που προηγήθηκαν της ρωσικής εισβολής να μην αποτελούν εξαίρεση. Ο τότε αντιδημοφιλής Ζελένσκι έφτασε να ασκήσει δίωξη με την κατηγορία της προδοσίας για τον προκάτοχό του Πέτρο Ποροσένκο. (Αξίζει να αναρωτηθεί κανείς κατά πόσο ο Βλαντίμιρ Πούτιν διέβλεψε στην αδέξια επίθεση του Ζελένσκι κατά του Ποροσένκο αποδείξεις ότι η δημοκρατία της Ουκρανίας βρισκόταν σε στάδιο τελικής αποσύνθεσης και ότι η χώρα ήταν ώριμη για να κυριαρχήσει σε αυτήν).

Η εισβολή της Ρωσίας άλλαξε τα πάντα, με την Ουκρανία να επιδεικνύει ένα επίπεδο ενότητας που εξέπληξε και, με πολλούς τρόπους, ενέπνευσε τον κόσμο. Αν και η Δύση πρόσφερε τους πόρους, είναι οι Ουκρανοί αυτοί οι οποίοι στάθηκαν απέναντι σε έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς του κόσμου, προστατεύοντας ζωτικές περιοχές της χώρας και ανακαταλαμβάνοντας άλλες.

Από πολιτική σκοπιά, ο Ζελένσκι απέτυχε να εγκαθιδρύσει την κυβέρνηση εθνικής ενότητας την οποία είχε προτείνει, στην πορεία προς τον πόλεμο, η πρώην πρωθυπουργός Γιούλια Τιμοσένκο. Παρ’ όλα αυτά, η πολιτική της ολοκληρωτικής αντίστασης που ακολούθησε – συμπεριλαμβανομένης της πλήρους αποχώρησης της Ρωσίας από το ουκρανικό έδαφος ως όρου εκ των ων ουκ άνευ για την έναρξη οποιασδήποτε ειρηνευτικής διαδικασίας – έχει κερδίσει την υποστήριξη των κομμάτων της αντιπολίτευσης, τόσο στα δεξιά όσο και στα αριστερά, όπως επίσης και των συνήθως ανυπάκουων ολιγαρχών. Ακόμη και εκείνες οι πολιτικές ομάδες που υποστήριζαν παραδοσιακά τη Ρωσία έχουν σιωπήσει από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος.

Οι μοναδικές αναφορές για τριβές στην ηγεσία της Ουκρανίας αφορούν στρατηγούς οι οποίοι σήμερα ηγούνται στα πεδία των μαχών. Ορισμένοι από τον στενό κύκλο του Ζελένσκι φοβούνται προφανώς ότι οι στρατιωτικοί ηγέτες – οι οποίοι είναι γεγονός ότι απολαμβάνουν μεγάλη δημοτικότητα στις τάξεις της κοινωνίας – ενδέχεται να βρεθούν απέναντι στον πρόεδρο στις επόμενες εκλογές.

Αυτό είναι κάτι που οδηγεί στο συμπέρασμα πως οι Ουκρανοί ίσως εμφανίζονται συσπειρωμένοι όχι τόσο πίσω από τον ίδιο τον Ζελένσκι, αλλά από την ασυμβίβαστη στάση του στο ζήτημα των διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία. Ετσι, στην περίπτωση που υποκύψει στις διεθνείς πιέσεις να μαλακώσει τις θέσεις του, οι Ουκρανοί δεν αποκλείεται να μην τον ακολουθήσουν. Μετά τον ηρωικό αγώνα που έχουν δώσει, αρκετοί είναι πιθανό να αισθανθούν προδομένοι, ακόμη και εξαγριωμένοι. Εάν δε η ιστορία έχει να μας πει κάτι, αυτό είναι ότι ίσως ξεσπάσει βία, με στόχο πάνω από όλα τον Ζελένσκι.

Φυσικά, πολλοί από αυτούς οι οποίοι καλούν τον Ζελένσκι να διαπραγματευτεί με τον Πούτιν το κάνουν από ειλικρινή πρόθεση να τελειώσει η αιματοχυσία. Ομως, καθώς ο πόλεμος έχει τεράστιο κόστος, το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και με την ειρήνη, ειδικά για τον ειρηνοποιό.

«Είστε ευλογημένοι όταν οι άνθρωποι σας προσβάλλουν, σας διώκουν και σας κατηγορούν άδικα με όλα τα κακά», είχε πει ο Ιησούς. Στην περίπτωση που ο Ζελένσκι και οι σύμμαχοί του καταλήξουν στο συμπέρασμα πως η ειρήνη είναι η καλύτερη επιλογή για την Ουκρανία, ας ελπίσουμε πως το καλό δεν θα ξεπεράσει έναν κατακλυσμό ύβρεων…

Η Νίνα Χρούστσεβα, δισεγγονή του σοβιετικού ηγέτη Νικίτα Χρουστσόφ, είναι καθηγήτρια Διεθνών Υποθέσεων στη New School της Νέας Υόρκης