Το έλατο

Στο Κίεβο. «Είναι Χριστούγεννα, αλλά η πόλη δεν είναι ντυμένη γιορτινά. Το έλατο που τοποθετήθηκε δίπλα στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας δεν είναι μεγάλο και είναι στολισμένο μόνο με χάρτινα λευκά περιστέρια που συμβολίζουν την ειρήνη, με σημαίες απ’ όλες τις φιλικές χώρες και με την τρίαινά μας, το εθνόσημο της Ουκρανίας. Το αποκαλούν “έλατο του αήττητου”». Θυμάμαι τα περυσινά Χριστούγεννα. Η Ολγα ήταν εδώ. Αφού ήπιαμε μερικά ποτηράκια, πήγαμε με τον Βικτόρ να δούμε το μεγάλο δέντρο και να γιορτάσουμε. Κοιτάζω τις φωτογραφίες. Ηταν λίγες εβδομάδες πριν αρχίσει ο πόλεμος, ήμασταν χαρούμενοι. Φοράω κόκκινο κραγιόν, ήταν η τελευταία φορά που το έβαλα, από τότε δεν έχω διάθεση» (Σάσα, 33 ετών, από ένα ημερολόγιο που δημοσιεύει εδώ και 44 εβδομάδες στη Monde).

Στο Παρίσι. «Απόψε σκέφτομαι όλους αυτούς που έχουν χάσει την οικογένειά τους, τα παιδιά τους, τη μητέρα τους, τον πατέρα τους, τους παππούδες τους. Σκέφτομαι τους κατοίκους της Χερσώνας, που βομβαρδίστηκε σήμερα. Σκέφτομαι όλους εκείνους που περνούν τα Χριστούγεννα στα λασπωμένα χαρακώματα. Σκέφτομαι εκείνους που καταρρέουν από την κούραση, σκέφτομαι τη μυρωδιά του αίματος στα νοσοκομεία κοντά στο μέτωπο. Σκέφτομαι αυτούς που δεν μπορούν να ετοιμάσουν ένα ζεστό φαΐ. Προσεύχομαι γι’ αυτούς και ελπίζω πως θα κερδίσουμε αυτόν τον πόλεμο» (Ολγα, 35 ετών, αδελφή της Σάσα, ζει και εργάζεται εδώ και επτά χρόνια στο Παρίσι, από το ίδιο ημερολόγιο).

Στην Μπούτσα. «Βρίσκομαι εδώ από τις 20 Απριλίου. Είμαι στρατιωτική ψυχολόγος και έχω ειδικευτεί σε καταστάσεις απομόνωσης, κατοχής και στέρησης της ελευθερίας. Οταν έφτασα, κατάλαβα αμέσως ότι το 100% των περιπτώσεων ανήκαν στην αρμοδιότητά μου» (Νατάλια Ζαρέτσκα, 47 ετών, η πρώτη ψυχολόγος που έφτασε στην Μπούτσα, όπου διαπράχθηκε ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου της εποχής μας).

Στην Κριμαία. Ο 14χρονος γιος της Νάντια είναι ένα από τα εκατοντάδες παιδιά από τη Χερσώνα που έχουν παγιδευτεί εδώ και μήνες σε καλοκαιρινές κατασκηνώσεις της Κριμαίας. Οταν η μάνα ζήτησε από τους Ρώσους να στείλουν πίσω το παιδί στην Ουκρανία, εκείνοι αρνήθηκαν, λέγοντας ότι η Χερσώνα τελεί «υπό ξένη κατοχή» (σχετικό ρεπορτάζ δημοσίευσε η Guardian).

Στο Λονδίνο. «Ενα νέο μέτωπο ανοίγει στον πόλεμο μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Μακριά από τα πεδία των μαχών, ένα ειδικό δικαστήριο που στήνεται στη Χάγη μπορεί να δικάσει τον πρόεδρο Πούτιν, ολόκληρο το συμβούλιο ασφαλείας της Ρωσίας και τους βασικούς χρηματοδότες ενός έκδηλα παράνομου πολέμου για το έγκλημα της επίθεσης (…) Υπάρχει προηγούμενο για ένα τέτοιο δικαστήριο. Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα έθνη που συναντήθηκαν στο Λονδίνο το 1941 συνέταξαν μια δήλωση για τα ναζιστικά εγκλήματα πολέμου, η οποία οδήγησε στη δημιουργία ενός Διεθνούς Στρατιωτικού Δικαστηρίου και στις δίκες της Νυρεμβέργης» (Γκόρντον Μπράουν, πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, στους Times).