Θα ξανασυμβεί!

Οι δράστες ενδοοικογενειακής βίας αντλούν τη δύναμή τους μέσω της απομόνωσης των θυμάτων τους. Κρατούν τα θύματα παγιδευμένα στη σχέση χωρίς επαφές με το στενό οικογενειακό/φιλικό περιβάλλον και περιορίζουν την πρόσβασή τους σε οικονομικούς πόρους.

Η ύπαρξη ενός εργαλείου προστασίας, το οποίο θα βρίσκεται στη διάθεση των θυμάτων που κινδυνεύουν με συστηματική κακοποίηση στο οικογενειακό περιβάλλον, είναι ιδιαίτερα σημαντική. Στο πλαίσιο αυτό το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε συνεργασία με κρίσιμα υπουργεία και φορείς προχωρά στην πιλοτική εφαρμογή του Panic Button (κουμπί πανικού). Η εφαρμογή Panic Button θα χορηγείται στις δικαιούχους από τα Αστυνομικά Τμήματα και τα επιχειρησιακά Γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας Αττικής και Θεσσαλονίκης. Επίσης, από τα Συμβουλευτικά Κέντρα του Δικτύου Δομών της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων τα οποία βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.

Σύμφωνα με τις έρευνες, ένα μεγάλο ποσοστό των γυναικών που υπέστησαν κακοποίηση βίωσαν στη συνέχεια συστημική κακοποίηση και ακόμα πιο σοβαρά περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας από αυτά για τα οποία υπήρξε καταγγελία στις Αρχές. Η βία επωάζεται και κλιμακώνεται με τον καιρό. Η κακοποίηση είναι πολύ πιθανό να ξανασυμβεί. Οι μορφές κακοποιητικής συμπεριφοράς είναι δυνατόν να λάβουν πολλές μορφές ανάλογα με την κλιμάκωση της έντασης και την πύκνωση των εγκληματικών πράξεων σε ένα χρονικό πλαίσιο:

n σωματική βία

n σεξουαλική βία

n οικονομική βία

n ψυχολογική βία

n εξακολουθητική παρακολούθηση.

Πολλές φορές η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί πρόδρομο των γυναικοκτονιών. Ο κίνδυνος ενός θύματος να δολοφονηθεί αυξάνεται πολύ όταν βρίσκεται σε διαδικασία αναχώρησης ή μόλις έχει φύγει από την κακοποιητική σχέση. Η συναισθηματική/ψυχολογική κακοποίηση με την πάροδο του χρόνου οδηγεί το θύμα στο να μην μπορεί να φανταστεί τον εαυτό του άξιο καλύτερης μεταχείρισης.

Παρόμοιες εφαρμογές με το Panic Button εφαρμόζονται σε πολλές χώρες στο εξωτερικό και αποκαλούνται με τον γενικό όρο «συναγερμοί πανικού» και αφορούν τα θύματα που διατρέχουν κίνδυνο περαιτέρω θυματοποίησης. Με την ενεργοποίηση, η βοήθεια έκτακτης ανάγκης μπορεί να παρασχεθεί άμεσα στο θύμα καθώς αναγνωρίζεται ότι βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο όπως και το σημείο στο οποίο βρίσκεται. Tα ευρήματα από τη μελέτη των αποτελεσμάτων της χρήσης αυτών των συναγερμών υποδηλώνουν μείωση της βλάβης για τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Ωστόσο η απλή εφαρμογή αυτών των εργαλείων δεν αρκεί για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου. Το κουμπί πανικού εντάσσεται σε ένα πλαίσιο δράσεων του υπουργείου και των φορέων για την ισότητα. Οι αποτελεσματικές στρατηγικές για την πρόληψη της βίας περιλαμβάνουν την εκπαίδευση ανηλίκων και ενηλίκων, την προσπάθεια καταπολέμησης του σεξισμού και των στερεοτύπων και την προώθηση της ισότητας των φύλων.

Η τεχνολογία μπορεί να παρέχει ένα πεδίο στρατηγικών παρέμβασης για την πρόληψη της βίας. Από την άλλη μεριά, δεν θα πρέπει να επαναπαύονται θύματα και φορείς. Αποτελεί ένα ακόμα όπλο στη φαρέτρα μας που θα λειτουργήσει αποτελεσματικά συνδυαστικά με τις υπόλοιπες πολιτικές και δράσεις για την ισότητα των φύλων.

Η Ελενα Συρμαλή είναι εγκληματολόγος, μέλος ΔΣ ΚΕΘΙ