Τι σημαίνει ηθοποιός;

Οι απόφοιτοι των δραματικών σχολών δεν πέρασαν καλά Χριστούγεννα. Οχι επειδή η ανάλγητη κυβέρνηση της Δεξιάς εξίσωσε τα πτυχία τους με το απολυτήριο Λυκείου – λίγους μήνες μάλιστα πριν από τις εκλογές! Αλλά επειδή, με την επικαιροποίηση του προσοντολογίου των δημοσίων υπαλλήλων, το υπουργείο Εσωτερικών και το υπουργείο Παιδείας επιχείρησαν να κλείσουν ένα θεσμικό κενό δεκαετιών με έναν αδέξιο και άδικο τρόπο.

Το πρόβλημα ξεκίνησε ουσιαστικά το 2003, όταν καταργήθηκαν οι τεχνικές σχολές τριετούς φοίτησης: στο εξής δεν ήταν πλέον δυνατή η ισόβαθμη κλίμακα των καλλιτεχνικών σπουδών. Με έναν νόμο που ψηφίστηκε το 2017, ρυθμίστηκε πρόσκαιρα το θέμα για όσους πήραν πτυχίο μέχρι το 2003. Για τους υπόλοιπους, το χάος. Ανθρωποι που έχουν αποφοιτήσει από μία ή και δύο δραματικές σχολές αντιμετωπίζονται από το κράτος σαν να μην έκαναν τίποτα μετά το σχολείο. Κι όταν χρειάστηκε να ενταχθούν σε μια βαθμίδα, δύο δυνατότητες υπήρχαν, δεδομένου ότι έχει καταργηθεί η τεχνολογική εκπαίδευση. ‘Η να δημιουργηθεί γι’ αυτούς μια ειδική βαθμίδα, κάτι στο οποίο φέρεται να αντιτάχθηκε η Νίκη Κεραμέως, ή να ενταχθούν στη μέση εκπαίδευση.

Το ζήτημα δεν είναι ιδεολογικό: ο ΣΥΡΙΖΑ, που τώρα διαμαρτύρεται με τα γνωστά κλισέ για τον ηθοποιό που «σημαίνει… τίποτα», δεν έκανε τίποτα όσο κυβερνούσε για να λύσει αυτή την εκκρεμότητα. Δεν είναι ούτε οικονομικό: αν πιστέψουμε τον υφυπουργό Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη, οι τίτλοι σπουδών δεν επηρεάζονται από το Προεδρικό Διάταγμα 85 – τότε όμως γιατί ζητούνται διευκρινίσεις από το υπουργείο Εσωτερικών; Το ζήτημα είναι η μεταχείριση των καλλιτεχνών από τους πολιτικούς. Το ζήτημα είναι ότι ούτε αυτή η κυβέρνηση, που θέλει να λέγεται μεταρρυθμιστική, τολμά, προλαβαίνει, ή ενδιαφέρεται να κάνει μερικές γενναίες τομές, που μπορεί να μη φέρνουν αυτομάτως ψήφους, πηγαίνουν όμως την κοινωνία ένα βήμα μπροστά.

Μια τέτοια τομή θα ήταν η διαβάθμιση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και, κυρίως, η θέσπιση μιας πανεπιστημιακής σχολής παραστατικών τεχνών. Λέγεται ότι σε αυτό αντιδρούν οι απόφοιτοι των πανεπιστημιακών τμημάτων θεατρικών σπουδών. Ακόμη κι αν αυτό είναι αληθές, δεν είναι ασφαλώς δυνατόν συντεχνιακές αντιλήψεις να επηρεάζουν, και πολύ περισσότερο να καθορίζουν, την κυβερνητική πολιτική.

Ούτε όμως είναι δυνατόν να διαιωνίζονται ασαφή θεσμικά καθεστώτα. Πρώτον, διότι εμποδίζεται η εφαρμογή ορθών διορθωτικών μέτρων: την περίοδο της πανδημίας δεν ήταν δυνατόν να καταβληθούν επιδόματα στους ηθοποιούς καθώς δεν είναι καταγεγραμμένοι πουθενά. Δεύτερον, διότι ανοίγει χώρος για παράνομες ή ημινόμιμες πρακτικές: μη πληρωμή εισφορών, εικονικές συμβάσεις, μαύρα χρήματα, πληρωμές κάτω από τον κατώτατο μισθό κ.λπ. Ο Μάκης Βορίδης τα γνωρίζει όλα αυτά. Και αντί να ακολουθήσει τη γνωστή τακτική «όλα τα σφάζω, όλα τα μαχαιρώνω», θα μπορούσε να έχει κάνει διαβουλεύσεις, να έχει σκύψει στο πρόβλημα, να έχει ακούσει. Δεν ζητείται ενσυναίσθηση, αλλά δικαιοσύνη.

Αλλά ποτέ δεν είναι αργά.