Ο «Ανήφορος» και τα έργα του Καζαντζάκη

Το ανέκδοτο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Ανήφορος» κυκλοφόρησε 76 χρόνια μετά τη συγγραφή του, στις 26 Οκτωβρίου, ημερομηνία θανάτου του κορυφαίου συγγραφέα. Το μυθιστόρημα γράφτηκε το 1946 στην Αγγλία, ακριβώς μετά τον «Βίο και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά». Το χειρόγραφο φυλασσόταν στο Μουσείο Καζαντζάκη, στην ιδιαίτερη πατρίδα του συγγραφέα, τους Βαρβάρους (σημερινή Μυρτιά). Ο ήρωας του βιβλίου, Κοσμάς, έπειτα από απουσία είκοσι χρόνων και την ενεργή συμμετοχή του στον πόλεμο, επιστρέφει στην πατρίδα του, το Μεγάλο Κάστρο, μαζί με την εβραία γυναίκα του, τη Νοεμή, η οποία κουβαλάει την πανανθρώπινη μνήμη του Ολοκαυτώματος. Ο Κοσμάς γίνεται η φωνή του Καζαντζάκη στο μυθιστόρημα: «”Δε με νοιάζει ο θάνατος”, συλλογίζουνταν, “με νοιάζει η φθορά· αυτή εξευτελίζει τον άνθρωπο. Αυτήν πρέπει να νικήσω…”/ Είχε γεράσει η πολιτεία της παιδικής του ηλικίας και της νιότης, θρύβουνταν κι αυτή, άρχιζε να γίνεται κουρνιαχτός και να σκορπίζεται στον άνεμο. Μπορούσε άλλη πολιτεία να χτιστεί αποπάνω της μα δε θα ‘ταν η δική του· θα ξαναγέμιζαν πάλι οι δρόμοι με νέους μα δε θα ‘ταν η δική του νιότη… “Αγαπημένο Κάστρο”, μουρμούριζε κοιτάζοντάς το με τρυφερότητα, “γεράσαμε…”». Παράλληλα με τον «Ανήφορο», το εκδοτικό πρόγραμμα της Διόπτρας περιλαμβάνει την επανέκδοση των περισσότερων έργων του Καζαντζάκη – σε σχεδιασμό Γιάννη Καρλόπουλου – μέχρι το Πάσχα του 2023. Ηδη τις προηγούμενες ημέρες κυκλοφόρησαν ο «Βραχόκηπος», «Οι αδερφοφάδες», «Ο φτωχούλης του Θεού» και ο «Καπετάν Μιχάλης».