Το δύσκολο 2023…

Το 2023 θα μπορούσε να είναι μια εξαιρετική χρονιά για τους Ελληνες. Αν επιτευχθεί ο συντηρητικός στόχος του προϋπολογισμού για ανάπτυξη 1,8%, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της χώρας, αυτό που όλοι δημιουργούμε και απολαμβάνουμε σε ένα έτος, θα ανέβει στα 224,1 δισ. ευρώ. Πρόκειται για επίπεδα που έχουμε να τα δούμε από το 2010! Χάσαμε ενδιάμεσα πάνω από 45 δισ., αλλά έστω και ύστερα από 13 χρόνια θα τα πάρουμε πίσω. Το 2023 θα μπορούσε να είναι μια εξαιρετικά καλύτερη – σε σχέση με το παρελθόν – χρονιά για τους Ελληνες και από πλευράς απασχόλησης. Η ανεργία τον Σεπτέμβριο του 2022 (11,8%) υποχώρησε στα επίπεδα του Φεβρουαρίου του 2010 (11,6%). Το 2010 η χρονιά έκλεισε με ανεργία 12,9%. Το 2022 σε μέσα επίπεδα έφτασε το 12,7%, το 2023 θα μειωθεί στο 12,6%. Και οι δύο χρονιές χαμηλότερα από το 2010.

Το 2023 θα μπορούσε να είναι μια εξαιρετική χρονιά και από πλευράς αξιοποίησης των αποταμιεύσεων. Βλέπετε οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων αυξήθηκαν στα 185,5 δισ. ευρώ το 2022 και η τάση παρά τον πληθωρισμό είναι αυξητική. Δεν έφτασαν στα επίπεδα του 2010 ή του 2009, όταν και ξεπερνούσαν τα 200 δισ., αλλά υπερέβησαν την επίδοση του 2011, όταν οι καταθέσεις διαμορφώνονταν στα 174,2 δισ. ευρώ. Εκτοτε και για μία πενταετία μειώνονταν, με χειρότερη επίδοση αυτή του 2016 – παραδόξως όχι το 2015, τη χρονιά των capital controls – όταν υποχώρησαν στα 121,4 δισ. ευρώ. Αν οι καταθέσεις αποτελούν δείκτη εμπιστοσύνης σε μια οικονομία, η εμπιστοσύνη που έδειξαν οι καταθέτες στην οικονομία ΣΥΡΙΖΑ έπιασε πάτο. Από τα 160 δισ. που παρέλαβε τον Ιανουάριο του 2015, παρέδωσε ένα τραπεζικό σύστημα με μόλις 136,9 δισ. ευρώ καταθέσεις, το καλοκαίρι του 2019, έναν χρόνο μετά την ολοκλήρωση και του τρίτου Μνημονίου.

Το 2023 θα μπορούσε να είναι μια εξαιρετική χρονιά και από πλευράς εξαγωγών. Συνέχεια της ανοδικής πορείας που καταγράφει η ελληνική οικονομία ως ποσοστό του ΑΕΠ από το 2016 και μετά. Η αύξηση αυτή είναι ακόμα πιο σημαντική και προφανώς πιο δύσκολη να σημειωθεί, τις χρονιές που αυξάνεται σημαντικά το ΑΕΠ όπως την τελευταία διετία. Πλέον ως χώρα έχουμε να υπερασπιστούμε ένα ποσοστό εξαγωγών (υπηρεσιών και αγαθών) που ξεπερνά το 77% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα με αυτή την επίδοση εξάγει περισσότερο από χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία.

Το 2023 θα μπορούσε μαζί με τη βελτίωση όλων αυτών των δεικτών να είναι μια χρονιά ευημερίας και απόλαυσης της δουλειάς πολλών ετών για τους έλληνες πολίτες ή μικρότερης ζημιάς σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν τα σενάρια για ύφεση στις δυτικές οικονομίες.

Ολα αυτά θα μπορούσαν να υλοποιηθούν, υπό την προϋπόθεση ότι το ταμείο θα μείνει σφιχτό τόσο πριν όσο και μετά τις εκλογές. Οτι στις δημόσιες υπηρεσίες τα «μολύβια δεν θα κατέβουν» για μεγάλο διάστημα, διευκολύνοντας την ιδιωτική οικονομία. Οτι οι πολιτικές αντιπαραθέσεις δεν θα παραλύσουν και κυρίως δεν θα φοβίσουν, ότι παραγωγικό σχεδιάζεται. Τώρα που το ξανασκέφτομαι, το 2023 θα είναι πιο δύσκολο από όσο υπολόγιζα…