Επιφυλακή και σοβαρότητα

Στα ελληνοτουρκικά το προσεχές διάστημα δεν εκτιμώ ότι θα υπάρξει καμία εξέλιξη δραματική, διότι μια χώρα που οδεύει σε εκλογές δεν μπορεί να καθοδηγείται από σκέψεις ανωμαλίας, εκτός εάν επιθυμεί διά του τρόπου αυτού να στρέψει αλλού το εσωτερικό της ακροατήριο, αγνοώντας τη διεθνή κοινότητα.

Δεν μπορεί, βέβαια, να παραγνωρίζει κανείς τη νέα στρατιωτική επιχείρηση του Ερντογάν σε Συρία και Βόρειο Ιράκ, αλλά αυτό περισσότερο συνδέεται με την προσωπικότητα του τούρκου προέδρου και τους εκλογικούς σχεδιασμούς του, όπως και την προσπάθεια της Τουρκίας να καταγράφεται ως περιφερειακή δύναμη. Συσχετισμός με την επιθετικότητα της Τουρκίας σε εκείνες τις περιοχές και τα ελληνοτουρκικά θα οδηγούσε σε εσφαλμένες προβλέψεις. Στην πραγματικότητα, ο Ερντογάν στα ελληνοτουρκικά δεν κινείται στα ίδια επικίνδυνα μονοπάτια, αλλά προχωρεί σε πιο ορθολογικές κινήσεις παρά την επιθετική ρητορική. Στη βάση αυτή ερμηνεύω προσωπικά την όλη του συμπεριφορά.

Ωστόσο, η πορεία προς τις εκλογές σε Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρο διαμορφώνει ένα σκηνικό έντασης, μέσα στο οποίο απαιτείται αυξημένη προσοχή, γιατί ακόμη και αν δεν υπάρχει ένας βαθύτερος σχεδιασμός, ουδείς μπορεί να αποκλείσει ένα ατύχημα που θα μπορούσε να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα. Συνεπώς, η ελληνική πλευρά οφείλει να είναι συγκρατημένη και ψύχραιμη. Εάν ένα ατύχημα δεν είναι εσκεμμένο, μπορείς να λάβεις τα κατάλληλα μέτρα και να το προλάβεις.

Δεν είναι, πάντως, μόνο το επιχειρησιακό πεδίο στο οποίο δεν βλέπω εξελίξεις στο ορατό μέλλον, αλλά και στο πολιτικό-διπλωματικό, καθώς η εκλογική ανάγκη και η προεκλογική περίοδος συνοδεύονται από ακινησία στα εθνικά θέματα. Δεν είναι εύκολο να προσδιορίσει κανείς τι θα γίνει μετεκλογικά, καθώς ο Ερντογάν είναι όντως μια προσωπικότητα απρόβλεπτη και δεν πρέπει να προδικάζονται οι επόμενες κινήσεις του, εφόσον παραμείνει ο ίδιος στην εξουσία. Ο απρόβλεπτος Ερντογάν, όμως, δείχνει και πιο διαχειρίσιμος, εάν κρίνει κανείς από τη στάση που τηρεί αυτή την περίοδο η τουρκική αντιπολίτευση.

Ενας αστάθμητος παράγοντας που θα μπορούσε να έχει γενικότερες παρενέργειες ανακύπτει σαφώς από το Ουκρανικό. Απορώ με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει μια γενικότερη ανάφλεξη. Σε αυτό το πεδίο είναι ένα ερώτημα ποιον ρόλο θέλει να παίξει το ΝΑΤΟ, η γραμμή του οποίου κατευθύνεται από τις ΗΠΑ. Εάν η Ουάσιγκτον το επιθυμεί, το ΝΑΤΟ θα αφυπνιστεί. Διαφορετικά θα παραμείνει ακίνητο. Με την ίδια λογική βλέπουμε να κινείται το ΝΑΤΟ και απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις. Η μόνη στάση που πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα είναι επιφυλακή και σοβαρότητα.

Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης είναι πρώην υπουργός Αμυνας