Τι καθυστερεί την άνοδο επιτοκίων στις καταθέσεις

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανησυχεί για τον επίμονο πληθωρισμό. Επίσης, βλέπει επίμονες πληθωριστικές προσδοκίες που μπορεί να οδηγήσουν σε μισθολογικές αυξήσει και ντόμινο πληθωριστικών πιέσεων. Για τον λόγο αυτό αποφάσισε, για δεύτερη συνεχή φορά, μεγάλη αύξηση κατά 0,75 της μονάδας, ανεβάζοντας το βασικό καταθετικό επιτόκιο στο 1,5%.

Oμως, βλέπει κι άλλον κίνδυνο. Αυτόν της ύφεσης, ο οποίος, πέρα από το κόστος στις οικονομίες, θα βοηθήσει στον έλεγχο των τιμών και του πληθωρισμού. Αλλά, η ύφεση δεν μπορεί να είναι μέσο για τη μείωση του πληθωρισμού, διότι δημιουργεί άλλους κινδύνους.

Eτσι, υπήρξε άλλη μια τεχνική – εκ πρώτης όψεως – παρέμβαση. Η ΕΚΤ ανακοίνωσε αλλαγές στους όρους αποπληρωμής των μέτρων στήριξης της ρευστότητας των τραπεζών κατά την πανδημία. Πρόκειται για τα TLTROs που είναι στην πραγματικότητα δάνεια προς τις τράπεζες με αρνητικά επιτόκια. Τώρα, όμως, είναι αυτά που συγκρατούν τα επιτόκια καταθέσεων σε χαμηλά επίπεδα. Διότι οι τράπεζες έχουν ρευστότητα.

Στην Ελλάδα, η υπερβάλλουσα ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος υπολογίζεται στα 200 δισ. κυρίως λόγω υψηλών καταθέσεων και μέτρων στήριξης. Με την απορρόφηση της ρευστότητας αυτής, η ΕΚΤ θέλει το euribor να παρακολουθεί το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης (2%) και μετά εκείνο της οριακής αναχρηματοδότησης (2,25%), αντί του βασικού της (1,5%). Δηλαδή, δημιουργούνται οι συνθήκες για άνοδο του κόστους χρήματος για τις τράπεζες κατά 0,75 μονάδες. Για να ξεκινήσει, όμως, η άνοδος στα επιτόκια καταθέσεων κατά ουσιαστικό τρόπο, θα πρέπει να απορροφηθεί μεγάλο μέρος της ρευστότητας αυτής, κάτι που μάλλον δεν αναμένεται να συμβεί άμεσα.