Ξώφαλτσα

Το καλό νέο και αυτής της εβδομάδας είναι ότι οι τιμές της ενέργειας συνεχίζουν να υποχωρούν, σε χαμηλά πολλών μηνών. Η προσφορά υπερκαλύπτει τη μειωμένη ζήτηση και το κόστος ενέργειας πέφτει. Ξαφνικά η Ευρώπη «πλημμύρισε» από φυσικό αέριο. Για λίγο λένε κάποιοι, αλλά το φθινόπωρο θα το βγάλουμε. Το ίδιο καλό σκηνικό έχει στηθεί και σε τομείς που μας «πόνεσαν» το προηγούμενο διάστημα, όπως οι ελλείψεις εξαρτημάτων. Ξαφνικά οι παραγόμενες ποσότητες σε μια σειρά ειδών εν εξαφανίσει το προηγούμενο διάστημα, πλέον όχι απλώς επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες της αγοράς, αλλά ίσως και να περισσεύουν.

Το κακό νέο είναι ότι η ζημιά έχει ήδη γίνει και χτυπάει με σφοδρότητα την Ευρώπη. Ολα αυτά συμβαίνουν λόγω των ασθενέστερων από το αναμενόμενο πωλήσεων, με έναν από τους πιο απότομους ρυθμούς που έχουν καταγραφεί από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και μετά. Τη Δευτέρα επιβεβαιώθηκε για τέταρτο συνεχή μήνα ότι η ευρωπαϊκή οικονομία μπαίνει σε ύφεση. Ενας πρόδρομος δείκτης που μετρά τη δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα δείχνει συρρίκνωση σε επίπεδα που έχουμε να τα δούμε από τον Απρίλιο του 2013. Οι νέες παραγγελίες για αγαθά και υπηρεσίες μειώθηκαν στα επίπεδα του Δεκεμβρίου του 2012. Η ζήτηση έχει τραβήξει απότομα χειρόφρενο. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη βρίσκεται κοντά σε ιστορικό χαμηλό. Το ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι η αβέβαιη προοπτική οδηγεί ορισμένες εταιρείες στο να καθυστερούν προγραμματισμένες προσλήψεις προσωπικού. Αλλες περικόπτουν προσωπικό.

Το κερασάκι στην τούρτα είναι αυτό που θα συμβεί την προσεχή Πέμπτη, όπου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να αυξήσει κατά 75 μονάδες βάσης το βασικό της επιτόκιο, επιβαρύνοντας τις συνθήκες ρευστότητας σε μια όμως ήδη πιεσμένη αγορά. Σαν λίγο καθυστερημένες οι αποφάσεις της ΕΚΤ, οι οποίες βασίζονται μεν στην ανάγκη να συγκρατηθεί ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός, αλλά έρχονται και να παγιώσουν μια ήδη προβληματική κατάσταση στην αγορά, φέρνοντας την ύφεση πιο κοντά.

Το ερώτημα είναι εάν εμείς εδώ στη νοτιοανατολική πλευρά της Ευρώπης μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα αποφύγουμε την ύφεση. Να περάσει, δηλαδή, η κρίση «ξώφαλτσα» από τα μέρη μας. Ιστορικά πάντως αν το δούμε το θέμα, δεν έχουμε και πολλές πιθανότητες. Τις τελευταίες δεκαετίες όποτε η Ευρώπη γύρισε σε αρνητικό έδαφος, με μια χρονοκαθυστέρηση το λουστήκαμε και εμείς. Αντίθετα έχει συμβεί πολλές φορές το ανάποδο. Η ευρωπαϊκή οικονομία να αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς, και χαμένοι στα προβλήματά μας, να παρακολουθούμε το φαινόμενο.

Σε πρακτικό επίπεδο, μην ξεχνάμε ότι ως οικονομία βασιζόμαστε στον εισερχόμενο τουρισμό, κυρίως από τις χώρες της Δύσης. Συνήθως όταν δεν έχεις οικονομική άνεση να ζήσεις στη χώρα σου, κόβεις από τις διακοπές σου. Αρα μια πρώτη εκτίμηση για το πώς θα «μολύνει» η ευρωπαϊκή ύφεση την ελληνική οικονομία, μπορεί να γίνει. Το γεγονός επίσης ότι έχουμε ήδη εισέλθει στην προεκλογική περίοδο δεν βοηθά ιδιαίτερα. Αυτό που ενδεχομένως μπορεί να μας φανεί χρήσιμο είναι το γεγονός ότι έχουμε πολλά αναπτυξιακά καύσιμα στο μέτωπο των επενδύσεων (αν και πολλές επανεξετάζονται) κυρίως λόγω των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ που ξεκινάει μέσα στον Νοέμβριο. Μπορεί να φαίνεται μοιρολατρικό, αλλά από τη διάθεση και κυρίως τη βούληση των κρατικών λειτουργών, που χειρίζονται αυτά τα κονδύλια, για γρήγορες εκταμιεύσεις, φαίνεται ότι θα κριθεί το πρόσημο του 2023…