Μοιραίες αντιφάσεις

Στους δορυφορικούς χάρτες του Google Earth πολλές ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή απλά περιοχές στρατιωτικού ενδιαφέροντος «γκριζάρονται». Δηλαδή, για να το πούμε πιο απλά, ο παρατηρητής δεν μπορεί να δει τις ζώνες αυτές από κοντά με τρόπο ώστε να μελετήσει λεπτομέρειες. Από όσα γνωρίζουμε, κανένα άλλο κράτος του κόσμου δεν έχει πάρει τέτοιο μέτρο προφύλαξης. Ούτε η γειτονική Τουρκία, ούτε το πάνοπλο Ισραήλ. Από την άλλη μεριά, καθώς τα μη επανδρωμένα αναγνωριστικά αεροσκάφη της γειτονικής χώρας κυκλοφορούν ανενόχλητα πάνω από το έδαφος της ελληνικής επικράτειας, η πρώτη έχει την πολυτέλεια να δίνει στα πρακτορεία ειδήσεων θαυμάσιες φωτογραφίες – από κοντά – για οποιαδήποτε κίνηση, μετακίνηση, δραστηριότητα, θέση των ημετέρων στρατιωτικών ή αστυνομικών ή λιμενικών δυνάμεων.

Η παραπάνω αντίφαση περιγράφει με τον διαυγέστερο τρόπο την αμηχανία που επικρατεί στους κύκλους της πολιτικής – κυρίως – αλλά και της στρατιωτικής ηγεσίας πάνω στο ζωτικό για τη χώρα ζήτημα της αντιμετώπισης της τουρκικής επιθετικότητας. Το πρόβλημα της προάσπισης της εθνικής επικράτειας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας έχει ανατεθεί κυρίως στη διά των συμμαχιών αντιμετώπιση. Οι τελευταίες είναι δύο ειδών. Το πρώτο είναι οι οικουμενικά στρατηγικές συμμαχίες – όπως το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ενωση -, οι οποίες όμως καθώς ασχολούνται με προβλήματα οικουμενικά, παγκόσμιας εμβέλειας δηλαδή, δεν προσφέρονται για επίλυση «μικροδιαφορών» – για αυτές -, μεταξύ μάλιστα των μελών τους. Το δεύτερο είναι οι περιφερειακές συμμαχίες που προσπαθεί να στήσει η Ελλάδα πότε με το Ισραήλ, πότε με την Αίγυπτο, πότε με τα Εμιράτα! Πλην όμως και αυτές ενδιαφέρονται για το ελληνικό πρόβλημα μόνο όσο εξυπηρετεί τα δικά τους, εξίσου μεγάλα προβλήματα. Δεν είναι δηλαδή κρίσιμο πρόβλημα γι’ αυτές το Αιγαίο…

Για να πετύχει τη σύμπραξη των συμμάχων της στις δικές της υποθέσεις η ελληνική πολιτική συμπεριφέρεται ως το καλό, πρόθυμο για όλα, υπάκουο τέκνο των μεγάλων συμμάχων. Κάνει ό,τι οι τελευταίοι τής ζητούν χωρίς πολλές αντιρρήσεις, αγοράζει ό,τι οπλικά συστήματα της προσφέρουν – με ενθουσιασμό μάλιστα. Δέχεται τις πιο παράλογες απαιτήσεις: για τον λόγο αυτό έχει βρεθεί με τρία (ή τέσσερα) διαφορετικά είδη ανθυποβρυχιακών ελικοπτέρων – εάν προσθέσουμε και τα P-3, συμπληρώνεται σχετικό μουσείο. Στις κρίσιμες ώρες φυσικά οι σύμμαχοι αυτοί απουσιάζουν. Οι αντιδράσεις τους υποτονικά συμβολικές – σε επίπεδο δηλώσεων -, ακόμα και όταν οι απειλές και οι προκλήσεις της γειτονικής ηγεσίας φτάνουν σε επίπεδο παροξυσμού, όπως τώρα συμβαίνει.

Η Ελλάδα έχει ξοδέψει ίσως 20, ίσως παραπάνω, δισεκατομμύρια ευρώ τον τελευταίο καιρό για αγορά όπλων. Ετοιμάζεται να ξοδέψει ακόμα περισσότερα. Τα όπλα όμως που αποκτά ταιριάζουν στο οπλοστάσιο ενός «στρατηγικά οικουμενικού» πολέμου, όπως αυτοί που το ΝΑΤΟ διεξάγει. Στο καθαυτό ελληνικό πρόβλημα η χώρα είναι σχεδόν άοπλη. Ή μάλλον βρίσκεται σε άλλον πόλεμο, σε άλλη διάσταση. Τα μη επανδρωμένα εναέρια μέσα δεν αντιμετωπίζονται ούτε με Ραφάλ ούτε με F-35! Η δε υποστήριξη των στρατιωτών που θα πολεμήσουν στα νησιά δεν γίνεται με F-35…

Από την άλλη πλευρά, η ολόπλευρη παράδοση της Ελλάδας στις συμμαχικές υποχρεώσεις εκλαμβάνεται από τη γείτονα ως πρόσθετη αιτία πολέμου. Η Ελλάδα «χρησιμοποιείται», λένε, από τους ισχυρούς της Δύσης για τον εκβιασμό και την περίσφιξη της Τουρκίας. Φέρνει δηλαδή τον πόλεμο και τους κινδύνους πιο κοντά.

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ