Η στροφή και τα σενάρια

Μετά τις εκλογές της τελευταίας Κυριακής, η συμμαχία Μελόνι – Σαλβίνι – Μπερλουσκόνι φέρεται να έχει αναμφισβήτητα κερδίσει με συνολικά πάνω από το σαράντα τοις εκατό της ψήφου. Αυτό σημαίνει πως η Ιταλία κάνει μία στροφή προς την Ακροδεξιά;

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ιταλία έχει ακροδεξιό κόμμα στην κυβέρνηση. Ηδη από το 1994, η συμμαχία Μπερλουσκόνι με το όνομα Πόλος των Ελευθεριών ή αργότερα Οίκος των Ελευθεριών περιλάμβανε τα ακροδεξιά κόμματα Λέγκα του Βορρά και την Εθνική Συμμαχία. Ενώ η Λέγκα ήταν αρχικά ένα περιφερειακό κόμμα με κέντρο τα συμφέροντα της Παδανίας και του ιταλικού Βορρά, εξελίχθηκε σε κόμμα αντιευρωπαϊκό και κατά της μετανάστευσης. Η Εθνική Συμμαχία – διάδοχος του νεοφασιστικού Ιταλικού Κοινωνικού Κινήματος – εντάχθηκε στο κεντροδεξιό κόμμα του Μπερλουσκόνι όπου και το 2009 διαλύθηκε.

Η διαφορά τώρα είναι ότι το ακροδεξιό κόμμα Αδελφοί της Ιταλίας έχει πάρει τους περισσότερους ψήφους μέσα στη συμμαχία. Αυτό σημαίνει ότι η αρχηγός του, Τζόρτζια Μελόνι, θα αναλάβει την πρωθυπουργία. Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι για πρώτη φορά η Ιταλία θα έχει μία γυναίκα πρωθυπουργό.

Η Μελόνι υποσχέθηκε ότι θα «κυβερνήσει για όλους τους Ιταλούς». Εχει ήδη διαγράψει στελέχη των Αδελφών της Ιταλίας που ασπάζονται ανοιχτά (νεο-)φασιστικές ιδέες με σκοπό να αποδαιμονοποιήσει την παράταξή της. Παρ’ όλ’ αυτά, είναι γνωστό ότι η ίδια δήλωνε θαυμάστρια του Μπενίτο Μουσολίνι καθώς επίσης η πολιτική της πορεία έχει ξεκινήσει από τη Νεολαία του νεοφασιστικού Ιταλικού Κοινωνικού Κινήματος. Το κόμμα είναι ξεκάθαρα κατά της μετανάστευσης. Υπόσχεται ότι η κυβέρνησή της θα υπερασπιστεί τα ιταλικά σύνορα, για παράδειγμα με τον ναυτικό αποκλεισμό των ακτών της Βόρειας Αφρικής.

Ομως αρκετά ενδιαφέρουσα είναι η στροφή της συζήτησης προς τον θεσμό της οικογένειας με σχέδιο την υποστήριξη της γεννητικότητας με περισσότερους δωρεάν βρεφονηπιακούς σταθμούς. Αυτά τα μέτρα είναι ευπρόσδεκτα από μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων, αλλά ταυτόχρονα συνδυάζονται με την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων των σεξουαλικών μειονοτήτων. Και ενώ έχει δηλώσει ότι δεν θα αλλάξει τον νόμο του 1978 που νομιμοποίησε την άμβλωση, δεν είναι απίθανο η πολιτική της να προσπαθήσει να κάνει αυτή τη διαδικασία πιο δύσκολη για κάθε Ιταλίδα.

Το βασικό πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπίσει η καινούργια κυβέρνηση – όπως και φυσικά όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις – σχετίζεται με την ενέργεια και τον πληθωρισμό. Αυτά είναι και θέματα για τα οποία θα κριθεί. Μέσα στα επόμενα χρόνια η Ιταλία προβλέπεται να λάβει 200 δισ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης. Αυτό σημαίνει ότι καμία ιταλική κυβέρνηση δεν θα θέλει να συγκρουστεί ανοιχτά με την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Και σε αντίθεση με τον Σαλβίνι και τον Μπερλουσκόνι, η Μελόνι υποστηρίζει ανοιχτά την Ουκρανία στον πόλεμο και δεν κατακρίνει το ΝΑΤΟ. Συνεπώς, μία πιθανή ρήξη της με την Αμερική και την Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι στον ορίζοντα, τουλάχιστον όχι άμεσα. Αυτό που είναι ακόμα αβέβαιο είναι πόσο «δεξιά» θα είναι η κυβέρνησή της σε θέματα κοινωνικής πολιτικής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Σοφία Βασιλοπούλου είναι καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο King’s College του Λονδίνου