Μιλώντας για την ειρήνη στην Ουκρανία

Ο ουκρανικός πόλεμος διεξάγεται τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Και η Ρωσία μοιάζει να έχει πιθανότητες να κερδίσει και στα δύο μέτωπα.

Στα πεδία των μαχών, η στρατιωτική μηχανή της Ρωσίας φάνηκε αρχικά να είναι αποτελεσματική και απαρχαιωμένη. Αυτό είναι όμως σύνηθες φαινόμενο για τη Ρωσία από την εισβολή του Ναπολέοντα, το 1812. Μέσω ενός συνδυασμού βαρβαρότητας και καθαρών αριθμών – «Η ποσότητα έχει μία ολόδική της ποιότητα», έλεγε ο Στάλιν – η Ρωσία καταφέρνει κατά κανόνα να αναστρέψει το κλίμα. Και πράγματι, στην Ουκρανία σήμερα, αυτός που έχει γίνει ένας κτηνώδης πόλεμος φθοράς παράγει αργή αλλά σταθερή ρωσική πρόοδο.

Μία αντίστοιχη μετατόπιση υπέρ της Ρωσίας ενδεχομένως να εξελίσσεται γεωπολιτικά. Η αποφασιστικότητα της Δύσης όσον αφορά τη διατήρηση της σθεναρής, βασισμένης στις αρχές της, απάντησής της, φθίνει. Η Ευρώπη μοιάζει όλο και πιο διχασμένη στο θέμα της Ουκρανίας.

Οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, μαζί με τη Φινλανδία και τη Σουηδία, βλέπουν τη Ρωσία ως μια άμεση, ακόμα και υπαρξιακή, απειλή. Αλλά για χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία, ακόμα και η Γαλλία, η Βόρεια Αφρική και το Σάχελ, καθώς και το ενδεχόμενο μιας νέας μεταναστευτικής κρίσης, αποτελούν πιο άμεσες πηγές ανησυχίας όσον αφορά την ασφάλεια. Εν μέσω ενός πληθωρισμού που έχει εκτοξευτεί στα ύψη και μίας οικονομικής ανάπτυξης που έχει επιβραδυνθεί, η πολιτική βιωσιμότητα των οικονομικών κυρώσεων είναι κάθε άλλο παρά σίγουρη.

Πέραν της Ευρώπης, η εκστρατεία της Δύσης εναντίον της Ρωσίας δεν έχει βρει πάντα ισχυρή υποστήριξη, ακόμα και μεταξύ συμμάχων και εταίρων. Αυτό δεν βασίζεται αποκλειστικά σε γεωπολιτικούς υπολογισμούς. Παρότι η εκστρατεία της Δύσης πλήττει πράγματι τη Ρωσία, συντελεί επίσης σε μία αύξηση των παγκόσμιων τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, που πλήττει περισσότερο τις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Η προοπτική μιας καταστροφικής παγκόσμιας ύφεσης καραδοκεί. Και μακροπρόθεσμα, η εργαλειοποίηση, από τη Δύση, της διεθνούς τάξης που ελέγχει πιθανόν να επιταχύνει μία διαδικασία αποσύνδεσης η οποία απειλεί να καταστρέψει τη δυτική συνεργασία – και την επιρροή – με δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα.

Η Δύση δεν αναμένεται να επιτύχει το είδος της μεγάλης νίκης που επιθυμεί επί της Ρωσίας. Αυτά που έχει καταφέρει μέχρι στιγμής η πολιτική της στην Ουκρανία είναι ένα τέλμα στα πεδία της μαχών – που με τον καιρό θα κλίνει υπέρ της Ρωσίας, με καταστροφικές συνέπειες για την Ουκρανία και πέραν αυτής – και μία κλιμακούμενη παγκόσμια επισιτιστική και ενεργειακή κρίση.

Παρότι η Δύση πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, έχει έρθει η ώρα να επιτευχθεί μέσω διαπραγματεύσεων μία κατάπαυση πυρός και να ξεκινήσουν σοβαρές ειρηνευτικές συνομιλίες. Μία τέτοια έκβαση δεν είναι ιδανική, ιδίως διότι κινδυνεύει να μην παράγει παρά μόνο ένα διάλειμμα στη διαμάχη, αντί για μία μακροχρόνια ειρήνη. Αλλά οι συνέπειες της παραμονής στον σημερινό δρόμο θα μπορούσαν να αποδειχθούν πολύ χειρότερες.

Ο Σλόμο Μπεν-Αμι, πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, είναι αντιπρόεδρος του Διεθνούς Κέντρου για την Ειρήνη του Τολέδο καθώς και συγγραφέας.