Ακεραιότητα

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έγιναν παγκόσμιες διπλωματικές προσπάθειες για τη δημιουργία μιας νέας διεθνούς τάξης, ώστε να μην ξαναβυθιστεί ο κόσμος στον πόλεμο, το χάος και την αναρχία. Σημαντικό κομμάτι αυτού του σχεδίου ήταν η ενίσχυση της διεθνούς νομικής τάξης, με τη δημιουργία δικαστηρίων για τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου.

Τα δικαστήρια που στήθηκαν στη Νυρεμβέργη και το Τόκιο αποφάνθηκαν πως ο επιθετικός πόλεμος είναι το «υπέρτατο διεθνές έγκλημα» – ένα έγκλημα για το οποίο ηγέτες από τη ναζιστική Γερμανία και την αυτοκρατορική Ιαπωνία καταδικάστηκαν σε θάνατο. Εκτοτε, η διεθνής τάξη στηρίζεται στην εδαφική ακεραιότητα των κρατών.

Η αμφισβήτηση αυτής της θεμελιώδους αρχής με μία βίαιη πράξη επιθετικότητας – το υπέρτατο διεθνές έγκλημα – εκθέτει ολόκληρο τον κόσμο στον κίνδυνο της αναταραχής, του χάους και του πολέμου. Σε ψήφισμα που πέρασε στις 2 Μαρτίου, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ κατήγγειλε τη Ρωσία για τη διάπραξη αυτού, ακριβώς, του εγκλήματος.

Πράγματι, η Ρωσία δεν είναι η πρώτη δύναμη που διαπράττει το έγκλημα της επίθεσης – ούτε καν το πρώτο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που το κάνει. Οι ΗΠΑ έχουν επέμβει σε άλλες χώρες εντός του δικού τους ημισφαιρίου· η Σοβιετική Ενωση εισέβαλε στην Ουγγαρία, την Τσεχοσλοβακία και το Αφγανιστάν στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου· και η Κίνα έστειλε τις δυνάμεις της στο Βιετνάμ το 1979.

Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι όμως διαφορετικός, διότι πρόδηλος στόχος του είναι να καθυποτάξει, να διαμελίσει και τελικά να εξοντώσει την Ουκρανία ως κυρίαρχο έθνος-κράτος. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν το έχει πει ανοιχτά και καθαρά. Ο πόλεμος της Ρωσίας είναι, ως εκ τούτου, ασυνήθιστος στη σύγχρονη ιστορία.

Μία προφανής σύγκριση είναι ο Χίτλερ, που είχε στόχο την εξαφάνιση της Πολωνίας όταν εξαπέλυσε τον επιθετικό του πόλεμο το 1939. Μία άλλη είναι η προσπάθεια του Σαντάμ Χουσεΐν, το 1990, να εξαλείψει το Κουβέιτ καθιστώντας το κομμάτι του Ιράκ. Πέραν όμως αυτών των δύο περιπτώσεων, δεν μπορώ να σκεφτώ άλλα ανάλογα παραδείγματα στην πρόσφατη ιστορία.

Σε κάθε περίπτωση, ο κόσμος δεν αποδέχθηκε την προσπάθεια του Χίτλερ να εξαλείψει την Πολωνία ούτε την προσπάθεια του Σαντάμ να εξαφανίσει το Κουβέιτ, ούτε πρέπει να δεχθεί την οποιαδήποτε άλλη σύγχρονη προσπάθεια αλλαγής συνόρων δια της βίας. Ο επιθετικός πόλεμος παραμένει το υπέρτατο διεθνές έγκλημα.

Η γενιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ορθώς εδραίωσε αυτές τις αρχές στη Νυρεμβέργη και το Τόκιο. Πρέπει να προσέξουμε πολύ να μην εγκαταλείψουμε αυτό που ξεκίνησαν. Γιατί αυτός ο δρόμος οδηγεί στην καταστροφή.

O Καρλ Μπιλντ, πρώην πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, είναι σήμερα συμπροεδρεύων του πανευρωπαϊκού think tank European Council on Foreign Relations