Τα δεδομένα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι εργάζεται πάνω σε όλα τα πιθανά σενάρια όσον αφορά την επαναλειτουργία ή μη του αγωγού Nord Stream 1. Τι σημαίνει όμως για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης η μη λειτουργία αυτού του αγωγού; Προκειμένου να πιθανολογήσουμε κάποιες απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα, ας δούμε κάποια δεδομένα που υπάρχουν.

Πρώτον, οι αποθήκες φυσικού αερίου στην ΕΕ – και στη Γερμανία – βρίσκονται στο 65%, μάλιστα καθ’ όλη την εβδομάδα μη λειτουργίας του Nord Stream 1 συνέχιζαν να γεμίζουν. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι να ξεκινήσουν τα κρύα και να αυξηθεί η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι αποθήκες θα μπορέσουν μάλλον να συνεχίσουν να γεμίζουν. Φθάνοντας πιθανώς και το 80%. Οχι όμως και το 90% που είναι ο στόχος της ΕΕ για την 1η Νοεμβρίου 2022.

Δεύτερον, η επαναλειτουργία του Nord Stream 1 δεν εξαρτάται από τεχνικής φύσης θέματα. Η περίφημη τουρμπίνα της Siemens Energy για την οποία τόσα έχουν γραφτεί το τελευταίο δίμηνο – δηλαδή ότι χωρίς αυτή δεν μπορεί να λειτουργήσει κανονικά ο σταθμός συμπίεσης του αγωγού στην Πορτοβάγια, έξω από την Αγία Πετρούπολη – δεν είναι παρά μια τουρμπίνα αντικατάστασης η οποία θα χρειαστεί να μπει σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο. Οπως πολλές φορές έχει τονίσει και ο Πράσινος αντικαγκελάριος της Γερμανίας Ρόμπερτ Χάμπεκ, το θέμα με τις ροές φυσικού αερίου από τη Ρωσία είναι καθαρά πολιτικό.

Τρίτον, η κατανάλωση φυσικού αερίου μειώθηκε κατά 14% στη Γερμανία το πρώτο πεντάμηνο του 2022 (σε σχέση με το πρώτο πεντάμηνο του 2021). Στην Ελλάδα η μείωση της κατανάλωσης ήταν πάνω από 10% στο πρώτο φετινό εξάμηνο, σε σύγκριση με το πρώτο μισό του 2021. Παρόμοια τάση εμφανίζεται σχεδόν σε όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Τέταρτον, η Γερμανία προχωράει γρήγορα με την κατασκευή δύο πλωτών σταθμών υποδοχής υγροποιημένου φυσικού αερίου σε λιμάνια της Βόρειας Θάλασσας. Η λειτουργία τους αναμένεται να ξεκινήσει το διάστημα Δεκ. 2022 – Ιαν. 2023 και θα ανακουφίσει σημαντικά τη μεγαλύτερη οικονομία της Ενωσης, η οποία ας μην ξεχνάμε ότι καταναλώνει το ¼ του φυσικού αερίου στην ΕΕ.

Πέμπτον, ο αγωγός Turkstream που τροφοδοτεί με ρωσικό φυσικό αέριο και την Ελλάδα μάλλον θα είναι ο τελευταίος αγωγός εκ Ρωσίας που θα κλείσει, εάν κλείσει. Γιατί από αυτόν ακριβώς τον αγωγό λαμβάνουν φυσικό αέριο και η Ουγγαρία του Ορμπαν και η Σερβία. Δυο χώρες δηλαδή που, ας το πούμε κομψά, δεν έχουν εχθρικές διαθέσεις απέναντι στη Ρωσία.

Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα μια πρώτη πιθανή απάντηση είναι ότι ο επόμενος χειμώνας θα είναι πολύ δύσκολος ενεργειακά για την Ευρώπη. Ισως όμως να μην είναι τραγικά δύσκολος, ειδικά για τα Βαλκάνια. Περισσότερα δύσκολα μπορούμε να πούμε τώρα μιας και οι εξελίξεις είναι συνεχείς και, μάλλον, δύσκολα θα σταματήσουν.

Ο Γιώργος Στάμτσης είναι διδάκτωρ μηχανικός Πανεπιστημίου Ντούισμπουργκ – Εσεν