Στην κόλαση των Barkley Marathons

Ηταν 06.54 το πρωί στις 8 Μαρτίου 2022 όταν η 39χρονη Σουηδέζα Γιοχάνα Μπίγκτελ έτρωγε πρωινό με τον φίλο της, κουρνιασμένη δίπλα στη σκηνή της καταμεσίς στο Φρόζεν Χεντ Παρκ, στο Πάρκου του Παγωμένου Κεφαλιού, στο Τενεσί των ΗΠΑ. Τότε άκουσε τον ήχο που λαχταρούσε αλλά και έτρεμε ταυτόχρονα. Ηταν το φύσημα μιας μπουρούς, που έδινε σήμα ότι έμενε μία ώρα από την εκκίνηση του αναμφισβήτητα πιο κολασμένου αγώνα στον κόσμο: του Μαραθωνίου του Μπάρκλεϊ ή, όπως είναι γνωστότερος, στον πληθυντικό: Barkley Marathons.

«Επιτέλους, ας ξεκινήσει το πάρτι» σκέφθηκε. Η Μπίγκντελ έκανε τις τελευταίες  προετοιμασίες της, πακετάρισε ρούχα και φαγητό και εστίασε στον στόχο της: να ολοκληρώσει την ετήσια πρόκληση των 100 μιλίων υπεραντοχής. Φέτος, περίπου 40 άλλοι αποφασισμένοι δρομείς από όλον τον κόσμο συγκεντρώθηκαν πίσω από τη διάσημη γραμμή εκκίνησης του αγώνα, μια κίτρινη σιδερένια πύλη, με την ίδια ελπίδα.

Αλλά ο τερματισμός στον Μπάρκλεϊ είναι μια ανωμαλία, κάτι που συμβαίνει κατ΄ εξαίρεση. Από την πρώτη του διοργάνωση το 1986, μόνο 15 δρομείς κατάφεραν να κατακτήσουν και να ολοκληρώσουν την ανελέητη διαδρομή – η οποία περιλαμβάνει τιμωρητικά τμήματα με ονόματα όπως ο Λόφος του Ρουά Ματ, η Μικρή Κόλαση, το Σαγόνι του Αρουραίου και το… Θεαματικό Αρχίδι. Τα περισσότερα χρόνια δεν υπάρχουν καθόλου τερματίσαντες μέσα στο χρονικό όριο των 60 ωρών του αγώνα. Και το 2022 δεν αποτέλεσε εξαίρεση.

Η έμπνευση

Παρά το γεγονός ότι κανένας δεν τερμάτισε, η Τζάσμιν Πάρις, που έκανε την πρώτη της εμφάνιση στους Μπάρκλεϊ, έγινε η πρώτη γυναίκα σε μία δεκαετία που ολοκλήρωσε τρεις λούπες – κάτι γνωστό ως «Fun Run» («Διασκεδαστική Διαδρομή»). «Αυτή ήταν μια από τις χρονιές που ο Μπάρκλεϊ ένιωθε σαν μια οντότητα από μόνη της, πετώντας έξω έναν έναν ανθρώπους που νόμιζες ότι θα τερμάτιζαν» λέει ο διευθυντής αγώνων Γκάρι «Λάζαρος Λέικ» Καντρέλ (οι περισσότεροι δρομείς τον αποκαλούν απλώς «Λαζ»), ο οποίος συνίδρυσε τον αγώνα τη δεκαετία που ακολούθησε τη δραπέτευση του δολοφόνου του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, Τζέιμς Ερλ Ρέι, το 1977, από την κοντινή φυλακή Μπράσι Μάουντεν. Κατά τη διάρκεια των 55 ωρών ελευθερίας του, ο Ρέι είχε καταφέρει να διανύσει μόλις 12 μίλια (19 χλμ.). «Σιγά, εγώ θα μπορούσα να κάνω τουλάχιστον 100 μίλια (160 χλμ.)» κορόιδεψε ο Λαζ. Εστησε έτσι τον αγώνα και του χάρισε το όνομα του αγαπημένου γείτονα και συντρέχτη του, του Μπάρι Μπάρκλεϊ.

Οπως είναι παράδοση, ο Λαζ ανάβει ένα τσιγάρο για να δώσει το σύνθημα – μια ανορθόδοξη εκκίνηση για έναν ανορθόδοξο αγώνα. Με το που θα λάμψει η κάφτρα, οι συμμετέχοντες έχουν μόλις 60 ώρες για να ολοκληρώσουν πέντε γύρους μιας λούπας 20 μιλίων πάνω κάτω: δύο φορές δεξιόστροφα, δύο φορές αριστερόστροφα, με τον κορυφαίο δρομέα να υπαγορεύει την κατεύθυνση της τελευταίας λούπας – εάν υπάρχει κάποιος που να έχει φτάσει σε αυτό το σημείο. Εκατόν εξήντα χιλιόμετρα σε 60 ώρες μπορεί να μη φαίνονται κάτι πολύ δύσκολο – άλλωστε το παγκόσμιο ρεκόρ για την απόσταση αυτή με τα πόδια είναι κάτι λιγότερο από 11 ώρες. Αλλά η διαδρομή των Barkley Marathons είναι χωρίς σήμανση (οι αγωνιζόμενοι επιτρέπεται να έχουν χάρτη και πυξίδα), έχει συνολική θετική υψομετρική +15.200 μέτρα μέσα από πυκνό δάσος και πραγματοποιείται εποχή με ακραίες θερμοκρασίες.

Η ικανοποίηση

«Ο πρώτος γύρος πραγματοποιήθηκε σε πολύ ζεστές συνθήκες, πολύ ζεστές για τα γούστα μου, και μετά ο δεύτερος γύρος ήταν το αντίθετο, απίστευτο κρύο με πολλή βροχή» είπε ο βρετανός δρομέας Νίκι Σπινκς μετά τον αγώνα του το 2019. Κατά τη διάρκειά του, οι δρομείς πρέπει να εντοπίσουν βιβλία κρυμμένα κατά μήκος της διαδρομής ως απόδειξη των περασμάτων τους. Αυτό ήταν κάτι το οποίο ταλαιπώρησε τον Ενρίκο Φριτζέρι, έναν 34χρονο δάσκαλο και γυμναστή από τη Βραζιλία, που έψαχνε μέσα στους γκρεμούς και στις ακραίες καιρικές συνθήκες. Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης λούπας παρέα με έναν βετεράνο του αγώνα, ο Φριτζέρι μπήκε μόνος του στον δεύτερο γύρο, αλλά δυσκολεύθηκε να προσανατολιστεί σωστά και επομένως να εντοπίσει τα βιβλία εγκαίρως. «Τότε ήξερα ότι ο Μπάρκλεϊ με είχε νικήσει» λέει. Ωστόσο, ακόμα κι αυτό που πέτυχε ήταν ένα εντυπωσιακό κατόρθωμα, δεδομένου ότι άρχισε να προπονείται για τη διοργάνωση μόλις 45 ημέρες πριν, αφού βρισκόταν στο νοσοκομείο για τρεις μήνες. «Η ολοκλήρωση της λούπας ήταν φανταστική. Νιώθω πολύ ικανοποιημένος» λέει.

Καθώς δεν υπάρχει επίσημη ιστοσελίδα για τον αγώνα, οι ιδιόρρυθμοι αγωνιστικοί θρύλοι αφήνονται να διαδοθούν στη δρομική κοινότητα – κάποιοι αληθινοί, άλλοι όχι. Αφού πληρώσουν μόλις 1,60 δολάρια για να υποβάλουν αίτηση, οι εγκεκριμένοι συμμετέχοντες λαμβάνουν μια «συλλυπητήρια επιστολή». Οι «Παρθένοι» (πρωτάρηδες στον Μπέρκλεϊ) πρέπει να συνεισφέρουν μια πινακίδα κυκλοφορίας από την Πολιτεία ή τη χώρα καταγωγής τους, ενώ οι διαγωνιζόμενοι που επιστρέφουν πρέπει να υποβάλουν ένα επιπλέον ζητούμενο αντικείμενο. Αυτό αλλάζει από χρόνο σε χρόνο, μπορεί να είναι ένα ζευγάρι κάλτσες ή ένα φανελένιο πουκάμισο. Στη σπάνια περίπτωση που ένας προηγούμενος νικητής του αγώνα επιστρέψει για να λάβει μέρος, ένα πακέτο τσιγάρα Camel αρκεί ως πληρωμή: το αντίθετο του κόστους συμμετοχής των άλλων μεγάλων υπερμαραθωνίων, που μερικές φορές μπορεί να ξεπεράσει και τα 1.000 δολάρια.

Η Ανθρωποθυσία

Ο Λαζ χαμογελάει όταν τον ρωτούν για την «Ανθρωποθυσία». Πρόκειται για εκείνον ή εκείνη τη δρομέα που ο Λαζ πιστεύει είναι ο λιγότερο πιθανός να ολοκληρώσει έναν γύρο. Αυτός παίρνει και το bib με το Νο 1. «Είναι μια κοινή παρανόηση» λέει. «Μου γράφουν και μου λένε “Θέλω να γίνω η Ανθρωποθυσία, θα τα πάω πολύ χάλια!”. Οχι. Ολοι όσοι βρίσκονται εδώ είναι καταξιωμένοι δρομείς. Ολοι όσοι είναι εδώ, ανήκουν πράγματι εδώ. Οι δρομείς που χρίζονται ως Ανθρωποθυσία είναι εκείνοι που δεν θέλουν να είναι η Ανθρωποθυσία».

Οι βετεράνοι του αγώνα διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στον αγώνα, με τη συσσωρευμένη γνώση τους να βοηθά στη μεγιστοποίηση των πιθανοτήτων επιτυχίας τους. «Πρέπει να έχεις ένα μείγμα δρομέων» λέει ο Λαζ. «Πολύ λίγοι πρόκειται να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό την πρώτη φορά. Ετσι, από τη στιγμή που οι άνθρωποι έχουν περάσει από όλη αυτή τη διαδικασία τουλάχιστον μία φορά, προσπαθείς να τους παρέχεις την ευκαιρία να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό εκεί έξω. Αν όλοι ήταν πρωτάρηδες, τότε ο Μπάρκλεϊ θα ήταν καταστροφικός».

Με πολλούς βετεράνους να έχουν επιστρέψει φέτος, συμπεριλαμβανομένου του ρέκορντμαν υπερμαραθωνοδρόμου Κόρντνεϊ Ντεουγουόλτερ, ο Λαζ εξεπλάγη που το 2022 δεν έβγαλε πρωταθλητή. «Ξέρεις πόσα έχουν επενδύσει σε αυτό και πόσο μεγάλες είναι οι ελπίδες τους, αλλά δεν μπορείς πάντα να βασίζεσαι σε αυτό. Πίστευα πραγματικά ότι θα είχαμε κάποιον που θα ολοκλήρωνε τον αγώνα φέτος» λέει. Ενας βετεράνος, ο Τομοκάζου Ιράχα, ένας 44χρονος προπονητής δρομέων από την Ιαπωνία, ήταν «πολύ ενθουσιασμένος» που επέστρεφε για την τρίτη του προσπάθεια στον αγώνα ύστερα από την παύση λόγω της πανδημίας. Τρέχοντας με δύο συμμετοχές στον Μπάρκλεϊ στην πλάτη του, ο Ιράχα ένιωθε σίγουρος. «Ημουν κυρίως μόνος μου, σε αντίθεση με τις δύο προηγούμενες προσπάθειές μου» λέει. «Ενιωσα υπέροχα!».

Η καταδίκη

Παρά την εμπειρία του, ωστόσο, ήταν ένας από τους πρώτους που αποδείχθηκαν «καταδικασμένοι», σύμφωνα με τον Λαζ – απόδειξη ότι οι προβλέψεις στον Μπέρκλεϊ δεν έχουν κανένα νόημα. Ο Ιράχα έπεσε και χτύπησε το γόνατό του σε έναν βράχο κατά τη διάρκεια της πρώτης λούπας και οι χρονικοί περιορισμοί τον ανάγκασαν να αποσυρθεί μετά τη δεύτερη.

«Οταν έφτασα στη Μικρή Κόλαση, η δυνατή βροχή έκανε την απότομη ανάβαση πολύ ολισθηρή. Προχωρούσα τρία βήματα μπροστά και γλιστρούσα δύο πίσω» λέει ο Ιράχα. «Τα πόδια μου ήταν υγρά και κρύα μέχρι που τελικά μούδιασαν. Είχα πέντε ώρες ακόμη μέχρι την “πόρτα” του δεύτερου γύρου (στις 26 ώρες και 40 λεπτά), αλλά όχι αρκετό χρόνο για να κάνω και τους πέντε γύρους. Οπότε το καλύτερο που μπορούσα να κάνω σε αυτό το σημείο ήταν, να ολοκληρώσω τουλάχιστον τους τρεις του Fun Run. «Οταν είσαι φρέσκος και σε διαφορετική λογική, σκέφτεσαι ότι πρέπει να πας για αυτόν τον τρίτο γύρο. Αλλά αφού έχεις κοπανηθεί και είσαι παγωμένος ύστερα από μια πολύ κρύα και βροχερή νύχτα, δεν έχεις πια αυτή στο μυαλό σου το ίδιο. Αγγιξα την κίτρινη πύλη στις 26:15:27, πράγμα που μου έδινε αρκετό χρόνο για να σκεφθώ αν θα μπω στον τρίτο γύρο. Ο Λαζ και όλοι οι άλλοι με ενθάρρυναν να το κάνω: “Το ‘χεις, Τόμο!”. Πήγα λοιπόν στην τουαλέτα μέχρι να το ξανασκεφτώ. Μετά μπήκα κάτω από το καυτό ντους για να ζεσταθώ. Και το σώμα μου απλώς αρνήθηκε να επιστρέψει στον αγώνα… Ο τρίτος μου Μπάρκλεϊ είχε τελειώσει».

Οπως και άλλοι, ωστόσο, ο Ιράχα είναι απτόητος. Φιλοδοξεί να είναι ο πρώτος Ασιάτης που θα τερματίσει τον Μαραθώνιο του Μπάρκλεϊ. «Είναι κάπως τρομακτικό να μπαίνεις στη διαδικασία κάποιου τόσο απαιτητικού αγώνα όταν υπάρχει τόσο μεγάλη πιθανότητα αποτυχίας» λέει. «Αλλά είμαι σίγουρος ότι αυτή είναι η ομορφιά των Barkley Marathons. Και γι’ αυτό έχω κολλήσει τόσο πολύ». Ο Λαζ συμμερίζεται την αισιοδοξία του Ιράχα για το 2023. «Υπάρχουν άνθρωποι που είναι έτοιμοι» λέει. Ωστόσο, στην τελική πρόκειται για τους Barkley Marathons. «Ποτέ δεν ξέρεις τι πρόκειται να συμβεί».