Κύπελλο: ένας θεσμός {LF}με δικό του θεό!

Και το Κύπελλο στο ποδόσφαιρο είναι παιδί άλλου θεού…, όπως λένε οι Εγγλέζοι, devils bastard, μπαστάρδι του διαβόλου. Και ο θρύλος ο Στάνλεϊ Μάθιους έλεγε: «Στα Κύπελλα η μπάλα γίνεται τετράγωνη και τα δοκάρια στρογγυλεύουν». Και του λόγου το ασφαλές, ομάδες αγωνιστικά υποδεέστερες ακόμα και από τον τη Β’ Λέγκα, όπως η Σάντερλαντ, κάνοντας πλούσιους απίθανους στοιχηματζήδες. Και οι αγώνες Κυπέλλου στην Αγγλία είναι κάθε χρόνο το φιλέτο στο στοίχημα. Θύματά τους όλες σχεδόν οι πρωταθλήτριες. Ασε που καμιά δεκαριά φορές την κούπα τη σήκωσαν ομάδες της Β’ Λίγκας.

Στον τόπο μας, σε μικρότερη κλίμακα, είχαμε τη χαρά να βλέπουμε γενναίες επαρχιακές ομάδες να κάνουν ομηρικές διαδρομές στους αγώνες Κυπέλλου. Και πρώτος απ’ όλους ο ιστορικός Εθνικός, που έσπασε το καρτέλ του ΠΟΚΑ και το λέω ΠΟΚΑ το ΠΟΚ γιατί συμπεριλαμβάνω και τον Αρη, μια και είχε σηκώσει 2 φορές την κούπα του πρωταθλητή προπολεμικά.

Και κάπου στο ξεκίνημα του ’50, πάνω στη βόρεια ξεχασμένη Μακεδονία την καταταλαιπωρημένη από τους Βούλγαρους, τη φτωχομάνα Δράμα, γίνεται ένα μαγικό κοκτέιλ ταλέντων. Και προπονητής ο Νίκος Πάγκαλος, ο δάσκαλος, και τα μαθητούδια του o Τάκης και o Θανάσης Λουκανίδης, ο Διονυσιάδης, ο Πιστικός, ο Κοτρίδης, ο Ιωάννου, ο Γρηγοριάδης, ο Γεωργιάδης… Ενα κοκτέιλ που φέρνει τα πάνω-κάτω στο ελληνικό πρωτάθλημα. Δύο φορές η άγνωστη μακεδονική ομάδα στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, παραμερίζοντας Παναθηναϊκό, ΑΕΚ, Αρη, ΠΑΟΚ και όλες τις ομάδες της Α’ Κατηγορίας. Δύο φορές με αντίπαλο τον Ολυμπιακό του Βαγγέλη Χέλμη. Τη σημαντικότερη ποδοσφαιρική παρέα που γνώρισε το ελληνικό ποδόσφαιρο.

Ομως η μοίρα του Κυπέλλου και η μαγεία του ποδοσφαίρου κρύβεται στην έκπληξη. Σε όλα τα άλλα τα ομαδικά αθλήματα, αθλήματα που τα διαχειρίζεται το χέρι, η έκπληξη αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός. Η διαφορά δυναμικής καθορίζει το αποτέλεσμα. Μιλάμε για καλαθοσφαίριση, πετοσφαίριση, υδατοσφαίριση, χειροσφαίριση… Απασαι αι χειροσφαιρίσεις στο μονοπάτι του καλύτερου, στον κόσμο των μηδενικών εκπλήξεων. Το ποδόσφαιρο περπατάει σε άλλη λογική. Τη λογική του ποδαριού…

Ιούνιος μήνας, ο ωραιότερος μήνας του χρόνου, γιατί η ημέρα ατέλειωτη κι όμως δεν μπορούμε να τον χαρούμε. Τα πρωταθλήματα τελειώνουν, τα Κύπελλα πάπαλα, μας μένουν μόνον ο στίβος και

τα… μπανάκια. Ελα όμως που μια φορά κι έναν καιρό ο Ιούνιος ήταν ο μήνας των Κυπέλλων, προημιτελικά, ημιτελικά, από Απρίλη, Μάη, Ιούνης πια ο τελικός. Σοφή η Ομοσπονδία φρόντιζε να χαρίζει ένα μήνα ακόμη στα καψούρια των γηπέδων. Αγώνες Κυπέλλου, τουρνουά, φιλικούς, με παγκόσμια συγκροτήματα. Ο,τι μπορούσαν για να γεμίσουν τα ταμεία των συλλόγων. Ιούνιο μήνα μας είχε έλθει και η μεγάλη Σάντος, του Πελέ, του Βάβα, του Ντίντι.

Ετσι ούτε το ελληνικό πρωτάθλημα έμεινε έξω απ’ αυτόν τον ανεξήγητο κανόνα. Καλοκαίρι του 1956, Ιούνης μήνας αρκετά προχωρημένος, μας είχαν έρθει πρώιμες ζέστες. Και στο Μεταξουργείο άπαντα τα ράντζα και τα παπλώματα είχαν απλωθεί σε χαγιάτια, γαλαρίες, αυλές με μαλτεζόπλακες και ταράτσες. Και τη νύχτα αντί να απολαμβάνεις τη σιγαλιά ή την καντάδα κάποιου ξεφορτωμένου ερωτόπληκτου, απολαμβάνεις τη χορωδία δωματίου ρόγχων, μουγκανητών, βρυχηθμών… Σε τέτοιον Ιούνιο, τέτοιον καιρό, και ο τελικός του Κυπέλλου. Στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, στο κάστρο των Πρασίνων. Στο μοναδικό γήπεδο, αν και ξηρό τότε, που απολάμβανες αγγλικό θέαμα. Κι εσύ και οι απέξω. Και δεν μιλάω για τους ταρατσάτους και μπαλκονάτους. Μιλάω για τους αναρριχητές του Λυκαβηττού.

Αντίπαλοι ο Ολυμπιακός των Χέλμηδων, ισόβιος πρωταθλητής της δεκαετίας και μια ταλαιπωρημένη, μαδημένη και κουτσουρεμένη ΑΕΚ, που έχασε την τελευταία στιγμή τον Νεστορίδη, τον τιμώρησε με 2 έτη αποκλεισμό ο Πανιώνιος, με τραυματισμούς ο Πούλης,  την τελευταία στιγμή έπαιξε με τερματοφύλακα έναν πρωτόβγαλτο πιτσιρικά, τον Στέλιο Σεραφείδη, και ένα δώρο στο παρά πέντε που άρπαξε από τα Πατήσια ο Τζανετής ο Τρύφωνας. Τον ήθελε τρελά ο Χέλμης, αλλά τα ‘χανε σπάσει ο Ολυμπιακός με την Ενωση Πατησίων. Αν υπήρχε στοίχημα δεν το ‘παιζε ούτε 10 προς 1. Και από νωρίς, παρά τον καύσωνα, μυρμήγκιαζε η Λεωφόρος Αλεξάνδρας. Οσο για μας από το Μεταξουργείο, μας είχε ξεσηκώσει από νωρίς ο θείος Νικολάκης ο επιλεγόμενος και Αράπης, κάργα Ολυμπιακάρα, και φουλ για το τραμ το (10) Ιπποκράτους – Κολοκυνθούς. Ξεκίναγε από τη Λένορμαν, διέσχιζε την εμπορική Αθήνα, σκαρφάλωνε Πειραιώς, Σοφοκλέους, Πεσματζόγλου, Ιπποκράτους και μας άδειαζε λίγο πάνω από τη «Γρανάδα». Μετά ποδαρόδρομος. Μια βόλτα πανηγύρι, καραμούζες, τρομπέτες, μαλλί της γριάς, γλειφιτζούρια πελώρια, σουβλάκια του Μήτρου. Στέναζε η τσέπη του μπάρμπα… Και τέλος το γήπεδο, ένα ανακάτεμα φιλάθλων, δίπλα-δίπλα ο Αεκτζής με τον Ολυμπιακάκια. Ο καθένας στα δικά του. Πέφτανε και κάποιες κλωτσιές, αλλά το κλίμα «αγιόκλημα». Η χαρά της μπάλας!

Φουντωμένοι οι Ολυμπιακοί, πρωταθλητές Ελλάδος. Τέσσερα χρόνια και τα τρία νταμπλ. Με τη βεβαιότητα του σε κερδίζω. Λιγομίλητοι οι Αεκτζήδες, είχαν κακές αναμνήσεις από το πρωτάθλημα… Ελα όμως που η μοίρα του Κυπέλλου ξύπνησε. Και τον φουριόζο Ολυμπιακό τον πάγωσε ένα αναπάντεχο ξερό του Χανιώτη στο 22′ που έκανε τα πάνω-κάτω. Μανιασμένα κύματα ο Ολυμπιακός και 4 λεπτά αργότερα, ένα κατευθείαν κόρνερ του Δαρίβα, γράφει το 1-1. Το τι επακολούθησε δεν περιγράφεται. Τραγιάσκες, καπέλα, σακάκια, όλα στον αέρα… Γιόρταζαν και πανηγύριζαν με την καρδιά τους. Δεν έψαχναν τον αντίπαλο. Γιόρταζαν για πάρτη τους και δεχόντουσαν με υπομονή κι ευγένεια τις χαρές του αντιπάλου.

Δεύτερο ημίχρονο, μια από τα ίδια. Φορτωμένοι από τον Χέλμη οι Κόκκινοι αλωνίζουνε. Μουστακλής, Υφαντής, Δαρίβας, Μπέμπης, κατά κύματα, αλλά η ΑΕΚ με δυνατό κέντρο Πούλη, Κανάκη, μια φιλότιμη άμυνα, Καρακατσάνη, Τσαγγάρη, Ζωγράφο, με έναν αίλουρο κάτω από τα δοκάρια τον πιτσιρικά τον Στέλιο Σεραφείδη, έπιανε τα πάντα, και στο 67’ έγινε το μοιραίο, 40 μέτρα μακριά, ένα τούβλο από τον μάστορα στα μακρινά σουτ Κανάκη, βρήκε άμυνα και Θεοδωρίδη εμβρόντητους με το 2-1. Λοιπόν, για 25 λεπτά «κάηκε» το γήπεδο. Από γιούργια σε γιούργια να φουσκώνει ο Μουστακλής, να ξεφουσκώνει ο Μπέμπης. Δύο δοκάρια, καμιά δεκαριά ευκαιρίες. Ομως το γκολ της ξελεφτερία δεν ήρθε… Και δικαιολογημένο το ξέσπασμα των οπαδών του Δικέφαλου.

Μέχρι τη Φιλαδέλφεια ποδαράτο και τραγουδώντας… Χαρά για την προσφυγιά μετά από 16 χρόνια, όταν το πρωτάθλημα της περιόδου 1939-40 βάφτηκε κίτρινο από την ομάδα του Δελαβίνια, του Βασιλείου, του Τζανετή, του Μαρόπουλου, του Χατζησταυρίδη. Λένε ότι το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Κανάκης το τιγκάρανε χαρτονομίσματα και κέρματα, από δεκάρες μέχρι κατοστάρικα. Οσο για τον θείο Νικολάκη κι εμάς, ποδαράτο από τη Λεωφόρο μέχρι την Πλατεία Μεταξουργείου. Και τη διαδρομή άμα χάναμε, τη διαβάζαμε… πολύ βαριά!