Η έμπνευση πίσω από τα πωλητήρια

Ζητήσαμε να μάθουμε τις ιστορίες που κρύβουν ορισμένα από τα περίπου 400 είδη εμπνευσμένα από την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά, όπως μας τις διηγήθηκαν οι δημιουργοί τους οι οποίοι συνεργάστηκαν με τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (πρώην ΤΑΠ). Αυτά δηλαδή που μπορεί να βρει ο επισκέπτης στα πάνω από 70 πωλητήρια σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, τα οποία μπαίνουν σε μια νέα εποχή ανανέωσης και εκσυγχρονισμού.

Δημήτριος-Ιούλιος Κοσμίδης, designer

«Από ένα λυχνάρι του 4ου-5ου αιώνα»

Με µια βουτιά στην Ιστορία της Τέχνης θα παροµοίαζα την έρευνα για να εντοπιστούν τα κατάλληλα σχέδια που θα κοσµήσουν τα πωλητέα είδη. Είναι πολύ ενδιαφέρον να διαπιστώνεις ότι δηµιουργίες που χρονολογούνται πριν από πολλούς αιώνες µπορούν να είναι επίκαιρες στις µέρες µας. Τα ψαράκια, επί παραδείγµατι, που κοσµούν κυρίως σχολικά είδη και παιδικά είδη, προέρχονται από ένα λυχνάρι που εκτίθεται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο και χρονολογείται µεταξύ του 4ου και 5ου αι. Πρόκειται για ένα από τα πρώτα σύµβολα του Χριστιανισµού, επίσης είναι ταυτισµένο µε την ελληνική κουλτούρα, αλλά ταυτοχρόνως είναι ιδανικό ως σχέδιο ειδικά για παιδιά, καθώς τους είναι ιδιαιτέρως οικείο, διότι το ψάρι είναι από τα πρώτα σχήµατα που µαθαίνει να σχεδιάζει ένα παιδί.

Αλεξάνδρα Χαριτάτου, μουσειολόγος

«Οι φόρμες του φυτικού διάκοσμου»

Εχουμε συχνά τη λανθασμένη εντύπωση πως η αρχαία εποχή ήταν άχρωμη, πως όλα τα αντικείμενα ήταν σε χρώματα γήινα, αποχρώσεις του λευκού και λίγο παλ χρώματα, όπως τα βλέπουμε στα μουσεία. Είχαν όμως και στην αρχαιότητα έντονα χρώματα από ορυκτά, κοχύλια και φυτά, τα οποία όμως μας έρχονται πλέον από τα βάθη των αιώνων άτονα, καταπονημένα από τη φθορά του χρόνου και του φωτός. Στη φύση όμως οργίαζαν και τότε τα λουλούδια της ελληνικής υπαίθρου, πηγή έμπνευσης διαχρονικά. Καθώς λοιπόν μου αρέσουν τα λουλούδια και τα χρώματα αναρωτιόμουν πώς θα ήταν άραγε ένα «φλοράλ» [sic] σχέδιο εάν στηριζόταν στις φόρμες των φυτικών διακόσμων της αρχαίας ελληνικής τέχνης, και αφού παράλληλα πάντα με γοητεύει η πρόκληση να «παντρεύονται» διαφορετικές εποχές, τεχνικές και αισθητικές, το 2020 και εν μέσω του πρώτου lockdown καταμεσής της άνοιξης σκέφτηκα να απομονώσω φυτά και λουλούδια (σ.σ. κρίνους, πάπυρους, κρόκους) από μινωικές και κυκλαδικές τοιχογραφίες και αγγεία (σ.σ. από τα ανάκτορα Κνωσού και Φαιστού 2100-1450 π.Χ. και από το Ακρωτήρι της Θήρας 1800 π.Χ.) και να φτιάξω μια σύνθεση στηριγμένη σε αρχαίες φόρμες, με έντονα χρώματα και χαρούμενη διάθεση που να παραπέμπει ταυτόχρονα σε εμβληματικά εκθέματα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Πολίνα Σαπουνά-Ελις, αρχαιολόγος, designer

«Δύναμη και αναγέννηση»

Ο ταύρος και τα κέρατα καθοσιώσεως αποτελούν από τα πιο δυνατά σύμβολα του μινωικού πολιτισμού καθώς συνδέονται με τη δύναμη και την αναγέννηση. Και για μένα ήταν μια αυτονόητη επιλογή ως θέμα για τα κοσμήματα που σχεδίασα, καθώς η Κρήτη έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη ζωή μου διότι από πολύ μικρή ηλικία συμμετείχα στις ανασκαφές του Γιάννη Σακελλαράκη και της Εφης Σαπουνά-Σακελλαράκη που ήταν θείοι μου. Θαύμαζα τα ευρήματα και ιδιαιτέρως τα κοσμήματα λόγω της διαχρονικότητάς τους. Μεγαλώνοντας σπούδασα αρχαιολογία, έμαθα σχέδιο, και παράλληλα ζωγράφιζα και κάποια στιγμή αποφάσισα να ασχοληθώ με τη δημιουργία κοσμημάτων. Στη συγκεκριμένη σειρά, όπως και γενικά στη δουλειά μου, επικρατούν η αφαιρετική διάθεση και οι μινιμαλιστικές γραμμές. Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν ότι δεν θέλησα να αντιγράψω αλλά να αποδώσω σύμβολα διότι με ενδιαφέρει ο επισκέπτης ενός μουσείου ή αρχαιολογικού χώρου να αποκτήσει ένα κόσμημα ή ένα αντικείμενο που να τον συνδέει με το παρελθόν, αλλά ιδωμένο μέσα από μια νέα οπτική.

Ελλη Ρούντου, επιχειρηματίας, «Sun of a beach»

«Χρώματα που παραπέμπουν στις Κυκλάδες»

H μινιμαλιστική αισθητική των κυκλαδικών ειδωλίων με συνέπαιρνε από την εποχή που τα πρωτοείδα στα σχολικά βιβλία και εν συνεχεία στις επισκέψεις μου στα μουσεία, οπότε ενθουσιάστηκα όταν μας ζητήθηκε να σχεδιάσουμε πετσέτες με έμπνευση από την προϊστορική γλυπτική των Κυκλάδων. Είναι χιλιάδες τα πράγματα που μπορείς να κάνεις γύρω από αυτό το θέμα, αλλά εμείς επιλέξαμε να δουλέψουμε με το περίγραμμα για να είναι πιο ελαφρύ οπτικά και προτιμήσαμε χρώματα που παραπέμπουν στις Κυκλάδες, τον ουρανό και τη θάλασσα. Η πρόκληση για μας ήταν να διατηρήσουμε την αναγνωρισιμότητα του αρχαιολογικού αντικειμένου και να το φέρουμε παράλληλα στο σήμερα και ίσως και να αποδώσουμε μια εικόνα του στο μέλλον.

Νέαρχος Ντάσκας, designer

«Υπάρχει μια συνέχεια στα μοτίβα»

Είχα ανέκαθεν ενδιαφέρον για τις τοιχογραφίες και την αγγειογραφία και πώς μοτίβα από την αρχαιότητα πέρασαν στην παραδοσιακή τέχνη και επιβίωσαν ως τους τελευταίους αιώνες. Κι όταν έγινε ο διαγωνισμός του 2015 από το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων με επιμέλεια και ενδιαφέρον, ήμουν ανάμεσα σε εκείνους που διακρίθηκαν και μου δόθηκε ως θέμα μια κομψή γυναίκα του μυκηναϊκού κόσμου. Τη γνωρίζω από τα βιβλία και χάρηκα που μου δόθηκε το συγκεκριμένο θέμα καθώς η δουλειά μου έχει έντονο εικονογραφικό χαρακτήρα. Είναι ευαίσθητο θέμα να καταπιάνεσαι με ένα μεγάλο έργο και να καλείσαι να το αποδώσεις με τον δικό σου τρόπο διότι πρέπει να υπηρετήσεις και το έργο και τη δική σου δημιουργία με ειλικρινή πρόθεση. Το γεγονός δε, ότι η παράσταση μιας μυκηναϊκής τοιχογραφίας κοσμεί χρηστικά αντικείμενα αποτελεί μια φυσιολογική εξέλιξη, διότι και στην αρχαιότητα οι καλλιτέχνες αυτοί ήταν ανώνυμοι εργάτες που δημιουργούσαν τα έργα τους ακολουθώντας τις οδηγίες ενός αρχιτέκτονα. Και είναι ωραίο που υπάρχει αυτή η συνέχεια.

ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ

Θεανώ Πετρίδου, designer, «We Design»

«Σκεφτήκαμε τι σημαίνει αρχαιότητα για εμάς»

Οταν κληθήκαµε να σχεδιάσουµε την οπτική ταυτότητα των πωλητηρίων του ΟΔΑΠ ανατρέξαµε στις αρχές της γραφιστικής αποδοµώντας σύµβολα και φόρµες ώστε να τα φέρουµε στο σήµερα και να δηµιουργήσουµε µια «οµπρέλα» που θα µπορούσε να είναι ξεχωριστή και να παίρνει διάφορες µορφές ανάλογα µε την εφαρµογή της. Σκεφτήκαµε, λοιπόν, τι σηµαίνει αρχαιότητα για εµάς, ό,τι µας ήταν πιο οικείο, χωρίς να χρειαστεί να ανατρέξουµε σε κάποιο βιβλίο ή σε κάποιο συγκεκριµένο έκθεµα µουσείου. Σκεφτήκαµε τι θα ζωγράφιζε κάποιος αν του λέγαµε «κλείσε τα µάτια και φτιάξε έναν κίονα». Το πιθανότερο είναι ότι θα τον απέδιδε µε κάποιες γραµµές. Στη συνέχεια χρησιµοποιήσαµε το µπλε και το λευκό, χρώµατα µε τα οποία είναι ταυτισµένη η Ελλάδα, καθώς το κοινό µας είναι κυρίως επισκέπτες από το εξωτερικό και για την παιδική σειρά επιλέξαµε πορτοκαλί και µπλε, καθώς το πορτοκαλί παραπέµπει στο µεσογειακό φως. Μας ενδιέφερε το αποτέλεσµα να µιλάει στην καρδιά, διότι στη δουλειά µας µετράει το συναίσθηµα.