Τέλος στην αμφισημία των ΗΠΑ για την Ταϊβάν

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ήρθε να υπενθυμίσει σε πολλούς τη γεμάτη εντάσεις σχέση ανάμεσα στην Κίνα και την Ταϊβάν. Ομως, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν τρεις ομοιότητες ανάμεσα στην κατάσταση που επικρατεί στην Ουκρανία και εκείνη στην Ταϊβάν, υφίστανται παράλληλα και σημαντικές διαφορές.

Η πρώτη ομοιότητα είναι ότι υπάρχει πολύ μεγάλο χάσμα στρατιωτικής ισχύος ανάμεσα στην Κίνα και την Ταϊβάν, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση Ρωσίας και Ουκρανίας. Μάλιστα, το χάσμα αυτό διευρύνεται κάθε χρόνο.

Δεύτερον, ούτε η Ουκρανία ούτε η Ταϊβάν έχουν επισήμως στρατιωτικούς συμμάχους. Αμφότερες είναι αναγκασμένες να αντιμετωπίζουν τις απειλές ή τις επιθέσεις που δέχονται μόνες τους.

Τρίτον, επειδή τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με δικαίωμα βέτο, ο διαμεσολαβητικός ρόλος των Ηνωμένων Εθνών ακυρώνεται πρακτικά σε διαμάχες στις οποίες εμπλέκονται οι δύο αυτές χώρες. Αυτό συνέβη με την εν εξελίξει ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, αυτό θα συμβεί και στην περίπτωση κάθε κρίσης που θα αφορά την Ταϊβάν.

Η τελευταία πάντως, αν και δεν διαθέτει συμμάχους, έχει την Πράξη για τις Σχέσεις με την Ταϊβάν, έναν νόμο των ΗΠΑ του 1979 που απαιτεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες να της προσφέρουν στρατιωτικό εξοπλισμό και προμήθειες που έχει ανάγκη «ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην Ταϊβάν να διατηρήσει μια αποτελεσματική δυνατότητα αυτοάμυνας». Ο συγκεκριμένος νόμος έχει λειτουργήσει περίπου ως αποζημίωση για την απροθυμία της Αμερικής να δηλώσει κατηγορηματικά ότι θα «υπερασπιστεί την Ταϊβάν» εάν δεχθεί επίθεση. Αυτός ο διακανονισμός πρέπει να αλλάξει.

Οπως είναι γνωστό, στην περίπτωση της επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν από νωρίς πως δεν πρόκειται να αναπτύξουν στρατεύματα για την υπεράσπιση της Ουκρανίας. Οσον αφορά την Ταϊβάν, όμως, έχουν υιοθετήσει μια πολιτική στρατηγικής αμφισημίας. Κι εδώ βρίσκεται η δεύτερη διαφορά: Παραμένει άγνωστο, με άλλα λόγια, εάν οι ΗΠΑ θα επέμβουν δυναμικά σε μια κρίση στην Ταϊβάν.

Για τον λόγο αυτόν, η Κίνα (τουλάχιστον ως τώρα) έχει αποθαρρυνθεί από οποιονδήποτε τυχοδιωκτισμό στρατιωτικής φύσης. Η δε Ταϊβάν είναι αναγκασμένη να εξετάζει διαρκώς την πιθανότητα μη επέμβασης των ΗΠΑ, οι οποίες συνεχίζουν αυτή την πολιτική του Ιανού επί δεκαετίες.

Η τρίτη και πιο σημαντική διαφορά ανάμεσα στην Ουκρανία και την Ταϊβάν, λοιπόν, έχει να κάνει με το γεγονός ότι έχει έρθει η ώρα για τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν τη θεώρησή τους. Για να το διατυπώσουμε απλά, ενώ η Ουκρανία είναι αδιαμφισβήτητα μια ανεξάρτητη χώρα, η Ταϊβάν δεν είναι.

Η τακτική της στρατηγικής αμφισημίας δεν μπορεί πλέον να υποστηριχθεί. Λειτούργησε εξαιρετικά καλά όταν οι ΗΠΑ ήταν επαρκώς ισχυρές ώστε να την εφαρμόζουν και για όσο η Κίνα ήταν μακράν υποδεέστερή τους σε στρατιωτικό επίπεδο. Αυτές οι ημέρες έχουν παρέλθει. Η αμφίσημη πολιτική των ΗΠΑ προκαλεί αστάθεια στην περιοχή του Ινδικού και Ειρηνικού, επιτρέποντας στην Κίνα να υποτιμά την αποφασιστικότητα των ΗΠΑ, ενόσω κάνει την κυβέρνηση της Ταϊπέι να νιώθει αχρείαστη αγωνία.

Οι ΗΠΑ θα όφειλαν να προχωρήσουν σε μια ανακοίνωση που δεν θα επιδέχεται παρερμηνεία ή πολλαπλή ερμηνεία. Εφτασε η στιγμή να καταστήσουν σαφές ότι θα υπερασπιστούν την Ταϊβάν εναντίον οποιασδήποτε εισβολής από την Κίνα.

Ο Σίνζο Αμπε ήταν πρωθυπουργός της Ιαπωνίας τις περιόδους 2006-2007 και 2012-2020