Το ποντίκι που βρυχάται {CR}

Καταλαβαίνω – και όλοι μας το καταλαβαίνουμε, νομίζω – το στραπάτσο που υπέστησαν οι ρωσόφιλοι, το άτυπο Ρωσικό Κόμμα που διασπείρεται διακομματικά, εξαιτίας της εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία. Ο μύθος τού δήθεν μεσολαβητικού ρόλου της Μόσχας στο Κυπριακό και στα Ελληνοτουρκικά κατέρρευσε, από την ώρα που η Ρωσία του Πούτιν εφαρμόζει στην Ουκρανία το υπόδειγμα της τουρκικής εισβολής. Το καταλάβαμε από την αμηχανία του μεγάλου θεωρητικού της συγκεκριμένης σχολής, οποίος επί σχεδόν ένα μήνα σιωπούσε – και δικαιολογημένα, διότι επί δικών του ημερών της πολιτικής κυριαρχίας των Νεοκαραμανλικών άνοιξε η πόρτα στη Ρωσία. Το καταλάβαμε, επίσης, από τη δυσκολία με την οποία προσαρμόστηκαν στη νέα πραγματικότητα οι εκπρόσωποι της τάσης μέσα στην κυβέρνηση, εκείνοι που έδιναν πίστη στις διαβεβαιώσεις του Λαβρόφ.

Μπορεί η μισή Βουλή, είτε φανερά είτε κρυφά, να είναι με τον Πούτιν, αλλά η κοινή γνώμη τού έχει στρέψει την πλάτη. Η έρευνα του Ινστιτούτου «διαΝΕΟσις», που παρουσιάσθηκε στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, δεν αφήνει αμφιβολία: μόνον ένα 18,8% των ερωτηθέντων δηλώνει θετική γνώμη για τον Πούτιν, ενώ τον Δεκέμβριο του 2019 την ίδια απάντηση έδινε το 41,3%. Συνεπώς, στο συγκεκριμένο θέμα και στις παραφυάδες του οι ρωσόφιλοι πολιτικοί βρίσκονται σε διάσταση με τη συντριπτική πλειονότητα των ψηφοφόρων. Τα πράγματα μιλούν από μόνα τους και οι ίδιοι δεν έχουν το σθένος να υποστηρίξουν ευθέως ούτε τον Φύρερ του Κρεμλίνου, ούτε να εκφράσουν ανοικτά το μίσος τους για τη Δύση. Το βλέπουμε ακόμη και στους εκφραστές της πιο φτηνής και μπανάλ εκδοχής της φιλορωσικής στάσης: σε εκείνους που έχουν προνομιακή πρόσβαση στην επιστολογραφία του Ιησού. Ολοι αυτοί μόνο σε προσχήματα μπορούν να ελπίζουν, όπως η υπόθεση του «Τάγματος Αζόφ», για να συντηρούν με την γκρίνια τους ένα κλίμα δυσαρέσκειας.

Ο χώρος των ρωσόφιλων βρίσκεται σε κρίση, αλλά – το μάθαμε πια – η κρίση πάντα φέρνει μαζί της και ευκαιρίες. Ευκαιρίες, λ.χ., ακόμη και για κάποιον ο οποίος έχει την προθυμία να εξευτελίζεται, υπερασπιζόμενος δημοσίως, αν και εμμέσως, τη φιλορωσική θέση. Εχω υπ’ όψιν μου συγκεκριμένο καθηγητή, ο οποίος ως υπουργός είχε προσωπική ανάμιξη στην εξωτερική πολιτική της χώρας επί Καραμανλή του Ακάματου, ο οποίος αυτό ακριβώς κάνει, μέσω της κριτικής που ασκεί στην ταχύτητα με την οποία η Ελλάδα πήρε θέση στο πρόβλημα, χωρίς περιστροφές και αστερίσκους. Ο εν λόγω καλός καθηγητής βεβαιότατα φρίττει με τη ρωσική εισβολή και την καταδικάζει χωρίς δεύτερη κουβέντα. Επίσης δεν εισηγείται να παίξει η χώρα ρόλο «επιτήδειου ουδέτερου» – να μην τον αδικήσω. Αναρωτιέται, ωστόσο, γιατί έπρεπε εμείς να σπεύσουμε υπέρ της Δύσης. Θα ήταν καλύτερο για τα εθνικά συμφέροντα της χώρας, πιστεύει, αν κατά κάποιον τρόπο διαπραγματευόμασταν την υποστήριξή μας έναντι ανταλλαγμάτων. «Θα στηρίξω, αλλά κι εσύ την επόμενη φορά θα στηρίξεις τα δικά μου», ήταν ο απλουστευτικός τρόπος με τον οποίο το έθεσε.

Αν γελάσατε μόλις το διαβάσατε, κάνατε πολύ καλά. Είναι πράγματι για γέλια να υποστηρίζεις ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να διαπραγματευθεί τον βαθμό της έκθεσής της στο ζήτημα της Ουκρανίας. Και προϋποθέτει δύο τινά η συγκεκριμένη υπόθεση: Πρώτον, ότι δεν αντιλαμβάνεσαι την τάξη του προβλήματος που δημιουργείται από τη ρωσική εισβολή για το παγκόσμιο σύστημα και, δεύτερον, θεωρεί ως δεδομένο ότι όλοι οι παίκτες στο γεωπολιτικό πεδίο (μικροί, μεσαίοι και μεγάλοι) είναι ισοδύναμοι. Ζητώ συγγνώμη που η ταπεινότητά μου εκφράζεται έτσι για τις θέσεις ενός καθηγητή, αλλά είναι κουτό ακόμη και να φαντάζεσαι κάτι τέτοιο. (Πόσω μάλλον να το δημοσιοποιείς κιόλας, αλλά τέλος πάντων…) Αν οι ΗΠΑ δείχνουν αυτή την έκδηλη έγνοια τους για στοίχιση της Τουρκίας με την πλευρά της Δύσης, είναι λόγω του μεγέθους, της γεωγραφικής θέσης και της στρατιωτικής ισχύος της Τουρκίας. Αυτά τα στοιχεία τής επιτρέπουν να διαπραγματεύεται τη θέση της. Αν πιστέψει κανείς ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να κάνει το ίδιο, είναι σαν να θέτει ως βάση της σκέψης του την αρχή… της γεωπολιτικής ισότητας!

Η πραγματικά συμφέρουσα επιλογή για τη χώρα ήταν η ρεαλιστική, δηλαδή να συμβάλει με τις δυνάμεις της στη διευκόλυνση της Δύσης και όχι στις δυσκολίες που θα συναντήσει ευρισκόμενη αντιμέτωπη με τον Πούτιν. Η καλή συνεργασία και η εμπιστοσύνη ενισχύουν τη γεωπολιτική ισχύ της χώρας, ενώ το «κάτσε να το κουβεντιάσουμε» την εξασθενίζουν. Πολύ περισσότερο, δε, όταν αυτό που διακυβεύεται είναι οι θεμελιώδεις αξίες του πολιτισμού μας…