Μακράν καλύτερος

Δεν υπάρχει, πιστεύω, καλύτερη ενσάρκωση της ατέλειας, αλλά και της δυνατότητας εξύψωσης, της πολιτικής από τον Εμανουέλ Μακρόν.

Τα περί πιο νέου, πιο γρήγορου, πιο Ντ΄ Αρτανιάν προέδρου στη γαλλική ιστορία είναι γνωστά και όχι πολύ ενδιαφέροντα. Μεγαλύτερη σημασία έχει η αντιπαραβολή των πράξεών του με τις βαθιές αλλαγές που είχε υποσχεθεί το 2017: μια Γαλλία πιο ενωμένη, πιο ευρωπαϊκή, πιο δυναμική και χωρίς διαχωριστικές γραμμές. Ο απολογισμός βγάζει, στην καλύτερη περίπτωση, το ποτήρι μισογεμάτο. Στην οικονομία: βελτίωση της ανάπτυξης, της απασχόλησης, της αγοραστικής δύναμης, της παραγωγικότητας, αλλά και αύξηση των ανισοτήτων μέσω φορολογίας ευνοϊκής για τα υψηλά εισοδήματα και τις επιχειρήσεις (εξού και η παραγωγικότητα). Ο πολύς Πικετί είναι άδικος όταν χαρακτηρίζει τον Μακρόν «υπεύθυνο για την ακραία «δεξιοποίηση» της Γαλλίας» – στο κάτω-κάτω ο νεαρός πρόεδρος ποτέ δεν είχε κρύψει ότι σκόπευε να υπερβεί τις «διαχωριστικές γραμμές του παλιού κόσμου» – αλλά πολύ λιγότερο όταν διαπιστώνει πως υλοποίησε την οικονομική πολιτική ενός δεξιού κόμματος (με δεξιό υπουργό Οικονομικών και δυο δεξιούς πρωθυπουργούς, θα πρόσθετα). Στο κοινωνικό πεδίο, που υποτίθεται ότι θα ήταν το ατού του: σταμάτημα των μεταρρυθμίσεων λόγω «Κίτρινων Γιλέκων» (στην αντιμετώπιση των οποίων έδειξε εξαιρετική πολιτική μαεστρία), ελάχιστα πράγματα για το περιβάλλον, αύξηση κάποιων βοηθημάτων προς αδύναμους αλλά όχι θέση βάσεων νέου Κράτους Πρόνοιας, έμφαση στη «συμμετοχή» αλλά νοούμενη κυρίως μέσα από δικές του παρεμβάσεις-μαθήματα (αυτός ο ακαταμάχητος γητευτής είναι συγχρόνως, σαν το μεγάλο πρότυπό του, τον Μιτεράν, ένας χαμαιλέοντας, πανταχού παρών και πάντα δυσερμήνευτος). Ακόμα και στο κατεξοχήν προνομιακό πεδίο των «μεγάλων κινήσεων», ο Μακρόν απλώς επέπλευσε: αργά αντανακλαστικά στην πανδημία, πριν τη «γυρίσει» μέσω βολονταρισμού στον λόγο και τις πράξεις (απόλυτος περιορισμός κινήσεων, υγειονομικό πάσο, μερική υποχρεωτικότητα εμβολιασμού, αλλά και γρήγορο άνοιγμα σχολείων), σχεδόν συγκινητική αλλά μάλλον απέλπιδα επιχείρηση αποτροπής του πολέμου στην Ουκρανία. Το μόνο που δεν του αμφισβητεί κανείς είναι η Ευρώπη, η πίστη σε αυτήν, οι ιδέες περί αυτήν («πραγματική κυριαρχία», «στρατηγική αυτονομία», που δεν έμειναν ιδέες) και η ντε φάκτο ηγεσία σε αυτήν, ιδίως μετά την αποχώρηση της Μέρκελ. Στην Ευρώπη, ο Μακρόν δεν ήταν (μόνο) λόγια, αλλά και καθοριστική συμβολή σε σημαντικά επιτεύγματα: κοινή προμήθεια εμβολίων, Ταμείο Ανάκαμψης, κάμψη του βέτο των «τσιγγούνηδων», βήματα προς τα μπροστά σε όλα τα κοινά, και ευγενή, μέτωπα.

Ολα αυτά συμπληρώνονται από μια αντίληψη και έναν τρόπο άσκησης της πολιτικής, που αποτελούν αν όχι την πεμπτουσία, πάντως σαφώς μέρος της ουσίας. Ο «Παριζιάνος» -ασχέτως αν γεννήθηκε, μεγάλωσε και διακρίθηκε στην Αμιένη – Μακρόν ενοχλεί γιατί είναι μορφωμένος, γιατί ξέρει και οικονομία και θεσμούς, και τη γαλλική φιλολογία απέξω και μιλά καλά αγγλικά. Η βαθιά ωστόσο μόρφωσή του δεν είναι ρηχή και κενή, του υπαγορεύει ενστικτωδώς επιλογές και αποφάσεις που, για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του συρμού, κράτησαν σταθερά τη Γαλλία, την Ευρώπη και τον κόσμο «στην καλή πλευρά της Ιστορίας». Οι Γάλλοι λατρεύουν να γκρινιάζουν, για όλους και για τα πάντα, αλλά, γκρινιάζοντας, ετοιμάζονται να επανεκλέξουν τον Μακρόν. Οχι μόνο γιατί είναι συντριπτικά υπέρτερος των αντιπάλων του, αλλά και γιατί ίσως αντιλαμβάνονται ότι, μαζί με τον Ομπάμα, είναι οι μόνοι που ενσάρκωσαν ένα άλλο είδος πολιτικού μέσα στον τρομερό 21ο αιώνα.