Ο γερμανικός τρόπος

Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας λίγο πριν μεταβεί στο Λουξεμβούργο για τη συνεδρίαση του Eurogroup και του Ecofin, ενημέρωσε τους συμπατριώτες του, ότι «ο πόλεμος μας κάνει όλους φτωχότερους». Είπε και κάτι επιπλέον, ότι «ακόμα και το κράτος δεν μπορεί να αντισταθμίσει αυτή την απώλεια ευημερίας». Η χρηματοδότηση που θα δοθεί σε αυτή τη φάση, πρόσθεσε, θα είναι περιορισμένη, τα μέτρα στήριξης προσωρινά. Και κάπου εκεί, στην τελευταία του φράση, είναι ξεκάθαρο ότι τελειώνει η κουβέντα για επιπλέον ενισχύσεις, όχι μόνο στη Γερμανία αλλά και σε όλη την Ευρώπη. Είναι αυτό που λέμε το Eurogroup «σχόλασε». Εκτός και πιστεύει κάποιος ότι θα ανεχτούν οι Γερμανοί να βλέπουν τις άλλες χώρες να μοιράζουν χρήματα και αυτοί να ακολουθούν περιοριστικές πολιτικές.

Οι δηλώσεις του Κρίστιαν Λίντνερ είναι από αυτές που αποκαλούμε ορόσημο ή τέλος εποχής. Είναι αυτές που βάζουν τέλος ακόμα και στις τελευταίες ελπίδες για ουσιαστική αλλαγή στην ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, που είχε καλλιεργηθεί ιδιαίτερα με τον κοινό δανεισμό την περίοδο της πανδημίας και προσγειώνουν τις προσδοκίες στον γερμανικό ρεαλισμό.

Η αλήθεια είναι ότι δεν πρέπει να εκπλησσόμαστε. Για όσους παρακολουθούν τη γερμανική επικαιρότητα είναι γνωστή η απίστευτη απόσταση των συζητήσεων που γίνονταν σε αυτήν, σε σχέση με αυτές που κάνουμε στη χώρα μας. Εδώ μιλάμε σχεδόν μονοδιάστατα για ενισχύσεις και μειώσεις φόρων. Στη Γερμανία η συζήτηση αφορά εξοικονομήσεις ενέργειας κάθε είδους. Με μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, με πρωτότυπες λύσεις, τόσο από τους καταναλωτές όσο και από τις επιχειρήσεις.

Πίσω από αυτή τη διαφορά στις συζητήσεις κρύβεται η εκτίμηση που υπάρχει και σε άλλους ευρωπαϊκούς κύκλους, πέραν της Γερμανίας, πως όταν ενισχύεις τη ζήτηση με τους τρόπους που το συζητάμε στην Ελλάδα, ενισχύεις τον πληθωρισμό. Συντηρείς δηλαδή και «επιδοτείς» την ακρίβεια. Αρα διαιωνίζεις το πρόβλημα και οδηγείς την οικονομία με μαθηματική ακρίβεια στην ύφεση και στον στασιμοπληθωρισμό. Αυτό προσπαθεί να αποφύγει ο Κρίστιαν Λίντνερ.

Προφανώς ο γερμανικός τρόπος δεν είναι δημοφιλής στους πολλούς. Θα έλεγε κανείς ότι ο σημερινός υπουργός Οικονομικών συνεχίζει την «παράδοση» προκατόχων του όπως ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Αλλά σε αυτή τη φάση δεν υπάρχουν πολλές εναλλακτικές. Και σίγουρα όχι, κάποιες άμεσου αποτελέσματος.

Θα χρειαστεί, δηλαδή, να «διορθώσει» προς τα κάτω το επίπεδο ζωής όλων των Ευρωπαίων, προκειμένου να κινηθεί το συντομότερο εκ νέου ανοδικά, με την ελπίδα ότι θα τελειώσει γρήγορα ο πόλεμος και η επόμενη κατάσταση θα είναι λιγότερο προβληματική από τη σημερινή. Είναι ο λογαριασμός που θα πληρώσουμε για τον πόλεμο Πούτιν.