«Τρέχουμε για να δείξουμε{CR}ότι είμαστε ακομα ζωντανοί»

Την περασμένη Δευτέρα και καθώς ο κόσμος παρακολουθούσε τον πόλεμο στην Ουκρανία να εντείνεται, ο Νικολάι Πλιούικο έκανε κάτι αναπάντεχο. Βγήκε για τρέξιμο 11 χιλιομέτρων στους δρόμους του Κιέβου. Ο Πλιούικο έχει τρέξει 48 μαραθωνίους στη διάρκεια της ζωής του. Μέχρι που πήρε σύνταξη, εργαζόταν ως μηχανικός και νέος είχε υπηρετήσει στον σοβιετικό στρατό. Σήμερα είναι 75 ετών και ζει μόνος. Και παρόλο που ξέσπασε ο πόλεμος, διατήρησε το δρομικό πρόγραμμα. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες έτρεξε 150 χιλιόμετρα.  Γελά όταν τον ρωτάω αν φοβάται να τρέχει έξω. «Σε κάθε τρέξιμό μου, ακούω συχνά περισσότερες από 10 εκρήξεις σε κοντινή απόσταση» απαντά στωικά. «Τι νόημα έχει να ανησυχώ; Εχω ήδη ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου». Οι μόνες δύο μέρες που δεν πήγε για τρέξιμο ήταν όταν ο δήμαρχος του Κιέβου, Βιτάλι Κλίτσκο, ζήτησε από όλους να μείνουν στο σπίτι. «Θέλω να δείξω ότι είμαστε ένα γενναίο έθνος και ότι δεν φοβόμαστε» λέει. «Να είμαστε δυνατοί, όχι μόνο με το μυαλό μας, αλλά και με το σώμα μας».  Καθώς οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να καταστρέφουν πόλεις της Ουκρανίας, να παραβιάζουν την κατάπαυση του πυρός και να σκοτώνουν αμάχους, οι Ουκρανοί είναι τρομοκρατημένοι. Στο Κίεβο, οι περισσότεροι άνθρωποι μένουν στο σπίτι ή σε καταφύγια τη νύχτα και περιορίζουν στο ελάχιστο τις εξόδους. Τη στιγμή που γραφόταν αυτό το κείμενο, ήχοι σφοδρών μαχών αντηχούσαν γύρω από τα ιστορικά κτίρια. Ωστόσο, ενάντια σε όλες τις αντιξοότητες και τη δική τους ασφάλεια, μια μικρή ομάδα δρομέων μεγάλης ηλικίας εξακολουθούν να βγαίνουν καθημερινά για τρέξιμο, μερικές φορές ακόμη κι όταν ρωσικές βόμβες πέφτουν γύρω τους.

Δίπλα στον Δνείπερο

Ο Πλιούικο τρέχει στο πάρκο Νατάλκα, δίπλα στον ποταμό Δνείπερο. Τις τελευταίες μέρες, άρχισε ακόμη και να βουτά στα παγωμένα νερά. Η καθημερινή άσκηση τον βοηθά να ξεχάσει τον παραλογισμό του πολέμου. «Στο τρέξιμο σκέφτομαι όλα όσα έχω ζήσει. Βγαίνει τρέχοντας όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για να πάρει προμήθειες σε ανθρώπους της πολυκατοικίας του που δεν μπορούν να μετακινηθούν. Οσοι τον συναντούν πλέον τον ξέρουν, τον χαιρετούν χαρούμενα: «Μπράβο θείε Κόλια!». Τους γεμίζει ελπίδα.

Ο Πλιούικο είναι ένας από τους κατοίκους του Κιέβου που αποφάσισε να μείνει στην Ουκρανία μέχρι τέλους. Στην άλλη άκρη της πόλης βρίσκεται ο Βολοντίμιρ Σίμκο, ένας 67χρονος που επίσης τρέχει στους άδειους δρόμους της πόλης. «Μπορώ να καταλάβω ποιοι από τους γείτονές μου έχουν μείνει από το αν τα φώτα τους είναι αναμμένα και ελάχιστοι έχουν μείνει» μού λέει θλιμμένα στο τηλέφωνο. Ο Σίμκο επίσης ελπίζει ότι το να τον βλέπουν να τρέχει τους ανεβάζει το ηθικό. «Δεν έχω επιστρατευτεί στην ηλικία μου, αλλά θα δούμε. Ισως όλοι αναγκαστούμε να πολεμήσουμε».

Αντιμετωπίζουν το στρες

Ο Κονσταντίν Μποντάρεφ, 61 ετών, ζει στα νότια της πόλης με τη σύζυγό του και δύο άλλους φίλους που έχουν έρθει να καταφύγουν στο σπίτι του. Τρέχει μεγάλες αποστάσεις από το 1983. «Τώρα με τον πόλεμο, τρέχω ασταμάτητα. Κάνει τα πράγματα να μοιάζουν πιο εύκολα» μου λέει. «Από στιγμή που ξυπνάς, αρχίζεις να τηλεφωνείς στους φίλους σου, να μάθεις αν είναι όλοι ζωντανοί». Το τρέξιμο τον βοηθά να αντιμετωπίσει το στρες. «Οταν τρέχω, μπορώ να τα αφήσω όλα στην άκρη – τουλάχιστον για λίγο».

Στην Ουκρανία, οι άνδρες ηλικίας 18-60 ετών δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψουν τη χώρα σε περίπτωση που χρειαστεί να πολεμήσουν. Η κόρη του Σίμκο και ο εγγονός του έφυγαν από το Κίεβο. Ωστόσο, εκείνος έμεινε, και συνεχίζει να τρέχει, όπως κάνει καθημερινά από τη δεκαετία του 1970. «Εχω τρέξει 40 μαραθωνίους στο Βερολίνο, την Πράγα, την Μπρατισλάβα, την Πολωνία, το Βέλγιο, σε όλη την Ουκρανία». Τι θα τον σταματούσε; «Μόνο αν κάποιος με πυροβολήσει».

Ημερολόγιο στο Strava

Ανακάλυψα τις διαδρομές του Πλιούικο και του Σίμκο στο Strava – ένα κοινωνικό δίκτυο προσανατολισμένο στη φυσική κατάσταση που χρησιμοποιεί δεδομένα GPS για να παρακολουθεί τις διαδρομές και επιτρέπει στους χρήστες να τα κοινοποιούν δημόσια. Τους μίλησα μέσω Viber. Οι γραμμές συχνά κόβονταν, αλλά τελικά τα καταφέραμε. Οι δύο άνδρες ήθελαν πραγματικά να πουν τις ιστορίες της ζωής τους και για τα τρεξίματά τους. Με μια πραγματική πιθανότητα ρωσικής κατοχής, φοβούνταν ότι η ιστορία τους θα ξεγραφτεί. Οταν ζήτησα φωτογραφίες, μου έστειλαν δεκάδες, άλλες τωρινές και άλλες όταν ήταν νεότεροι. Μια φρικτή σκέψη μού ήρθε στο μυαλό. Μήπως πίστευαν ότι αυτή μπορεί να είναι μία από τις τελευταίες ευκαιρίες να τους ακούσει και να τους δει ο υπόλοιπος κόσμος;

«Είναι φυσικό να φοβάσαι όταν τρέχεις και να ακούς τις βόμβες να σκάνε» λέει ο Μποντάρεφ. Την ημέρα που του μίλησα, είχε πάει για τρέξιμο. «Οταν βγήκα όλα έδειχναν ήσυχα, αλλά ξαφνικά είδα ένα στρατιωτικό αεροσκάφος. Επειτα είδα καπνούς». Λέει ότι έχει αρχίσει να νιώθει λίγο παρανοϊκός, είναι επιφυλακτικός με τους ανθρώπους που βλέπει στον δρόμο, ειδικά αν δεν μπορεί να τους αναγνωρίσει. «Αναρωτιέσαι “Ποιος είναι αυτός; Από πού ήρθε;”».

Ωστόσο, οι ανησυχίες του μετριάζονται προσωρινά όταν τσεκάρει το Strava για να δει αν οι φίλοι του εκτός Κιέβου εξακολουθούν να τρέχουν. Η εφαρμογή έχει γίνει μια άλλη πηγή επιβεβαίωσης ότι είναι ακόμα εκεί ζωντανοί και υγιείς. Αν και η σύνδεση και το σήμα στο Διαδίκτυο μπορεί να είναι προβληματικά στην Ουκρανία αυτή τη στιγμή, το να γνωρίζει ότι οι φίλοι του εξακολουθούν να τρέχουν είναι σημαντικό. «Θα δω ότι έχουν περάσει μια προπόνηση και αμέσως θα νιώσω ανακούφιση. Αν και έχω έναν φίλο στο Χάρκοβο που δεν έχει ποστάρει εδώ και λίγες ημέρες. Ανησυχώ για εκείνον». Τον ρωτάω αν θα συνεχίσει να τρέχει ακόμα κι αν τα πράγματα χειροτερέψουν. «Αν κάποιος δεν θέλει να τρέξει, θα βρει οποιαδήποτε δικαιολογία, αλλά αν θέλει να τρέξει, θα βρει έναν τρόπο. Δεν θα σταματήσω να τρέχω. Δεν θα με βάλει κάτω ο πόλεμος. Πρέπει να συνεχίσω».