«Δεν αγοράζουμε σαμπάνια, γεμίζουμε με νερό άδεια ποτήρια»

Μέχρι να ξεκινήσει ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία, η γερμανική κυβέρνηση είχε ξοδέψει σε ελάχιστο χρόνο την πίστωση εμπιστοσύνης στη διεθνή σκηνή, εκτιμούσε πριν από δύο εβδομάδες ο Κρίστιαν Μέλινγκ, διευθυντής μελετών του ιδρύματος Γερμανική Εταιρεία Εξωτερικής Πολιτικής DGAP και επικεφαλής του προγράμματος Ασφάλεια και Αμυνα. Αποτέλεσμα ήταν να τεθεί για μία ακόμα φορά το γεωπολιτικό «γερμανικό ζήτημα» με το βασικό ερώτημα: Με ποια πλευρά συντάσσεται το Βερολίνο; Και τι είναι διατεθειμένη να κάνει η Γερμανία για την ασφάλεια της Ευρώπης;

Ο νέος καγκελάριος Ολαφ Σολτς, επιφυλακτικός και συγκρατημένος αρχικά, αιφνιδίασε το κόμμα του SPD και τους κυβερνητικούς του εταίρους Φιλελεύθερους και Πράσινους με την εξαγγελία ενός εξοπλιστικού προγράμματος-μαμούθ για τις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις. Με την εξαγγελία αυτήν ο Σολτς έδωσε εν μέρει και την απάντηση στο γεωπολιτικό ερώτημα για τον ρόλο της Γερμανίας στη ρωσική κρίση, λέει στα «ΝΕΑ» ο Κρίστιαν Μέλινγκ: «Αταλάντευτα με τη Δύση και τους συμμάχους. Ανοιχτό είναι το ερώτημα, εάν αυτή η απάντηση θα ισχύσει για όλη τη διάρκεια της καγκελαρίας του, προς το παρόν πέτυχε να συσπειρώσει πίσω του τις διαφορετικές πτέρυγες του κόμματός του, SPD».

Ηταν το σημαντικότερο μήνυμα που μπορούσε να στείλει στους Συμμάχους για να επανακτήσει διεθνώς εμπιστοσύνη, εξαγγέλλοντας αφενός την κάλυψη του στόχου αύξησης των αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ και αφετέρου ένα ειδικό ταμείο 100 δισ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό της Μπούντεσβερ. «Συμβολικά ήταν το σωστό μήνυμα. Ανοιχτό είναι πώς θα υλοποιηθεί πρακτικά στα επόμενα δύο-τρία χρόνια. Και αυτό θα δείξει αν η Γερμανία πήρε το μήνυμα που της έστειλε ο κόσμος, το μήνυμα της αλλαγής εποχής», λέει ο Μέλινγκ.

Δεν συμμερίζεται τις ανησυχίες για μία εξοπλισμένη επανενωμένη Γερμανία. Υπενθυμίζει ότι οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες ανησυχούσαν περισσότερο για μία ανίσχυρη και αποδυναμωμένη Γερμανία, θέση που είχε διατυπώσει παλαιότερα ο πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι. Στην ουσία, αυτό που κάνει η Γερμανία, είναι να υλοποιήσει τη δέσμευσή της από το 2014: Να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ, «αυτό περιμένουν οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και η Ελλάδα που δαπανά το διπλάσιο ποσοστό».

Στην περίπτωση της Μπούντεσβερ, μάλιστα, πρόκειται για πλήρη ανασυγκρότηση των ενόπλων δυνάμεων. Περισσότερα λεφτά για την Μπούντεσβερ δεν σημαίνει αυτόματα ότι υπάρχει και βούληση επιθετικής χρήσης των όπλων. «Η όρεξη της Γερμανίας για στρατιωτική δράση δεν θα αυξηθεί, επειδή θα έχει περισσότερες στρατιωτικές δυνατότητες», λέει ο Μέλινγκ. Οι ένοπλες δυνάμεις της Γερμανίας «δεν έχουν επιθετική διάταξη, είναι καθαρά αμυντικού χαρακτήρα», εξηγεί ο Μέλινγκ. «Οι Ρώσοι γνωρίζουν τα πάντα για την Μπούντεσβερ». Αλλωστε, οι σημερινές γενιές των Γερμανών, ακόμα και εκείνοι που δεν είναι ειρηνιστές, έχουν κριτική στάση στον μιλιταρισμό. Δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος», τονίζει.

Μόλις τέθηκε το ζήτημα στρατιωτικής ενίσχυσης της Ουκρανίας, ο γενικός επιτελάρχης της Μπούντεσβερ δήλωσε δημόσια ότι «η Μπούντεσβερ είναι απογυμνωμένη» από στρατιωτικά μέσα. Ο ίδιος ο καγκελάριος Σολτς αιτιολόγησε το εξοπλιστικό πρόγραμμα με το επιχείρημα ότι «η Μπούντεσβερ χρειάζεται αεροσκάφη που πετούν, πολεμικά πλοία που πλέουν και όπλα που λειτουργούν. Και δεν τα έχει σήμερα». «Δεν αγοράζουμε σαμπάνια. Γεμίζουμε με νερό άδεια ποτήρια», λέει ο Μέλινγκ για την αύξηση των αμυντικών δαπανών.

Οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις είναι «ευρωπαϊκά ενσωματωμένες». Ο κατάλογος των οπλικών συστημάτων που θα χρηματοδοτηθούν με τα 100 δισεκατομμύρια που εξήγγειλε ο Σολτς είναι ευρωπαϊκά προγράμματα. «Δεν υπάρχουν εκπλήξεις, ούτε μυστικά», λέει ο Μέλινγκ, ένα σημαντικό μέρος θα απορροφηθούν σε συμπαραγωγές με τη Γαλλία και Ισπανία, με τη Νορβηγία, την Ολλανδία, τη Μεγάλη Βρετανία.

«Η Γερμανία δεν αλλάζει μέσα σε μια νύχτα», λέει ο Μέλινγκ. Εκείνο που άλλαξε είναι «η πολιτική βούληση» του γερμανού καγκελάριου να προτάξει την άμυνα και την ασφάλεια στην κλίμακα των προτεραιοτήτων της γερμανικής κυβέρνησης. Αυτή είναι η παράπλευρη συνέπεια του πολέμου του Πούτιν στην Ουκρανία.