«Είμαστε αποκλεισμένοι»

Οταν σπούδαζε χορό στην Ακαδημία του Κιέβου, αλλά και όταν εργαζόταν ως επαγγελματίας χορευτής σε μεγάλες σκηνές της Αθήνας – ανάμεσά τους και η Λυρική – ο Αντρέας Μπαστσούκ δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι στα 53 του χρόνια θα αναζητούσε όπλο για να πολεμήσει απέναντι στη Ρωσία. Μέχρι την Τρίτη, ωστόσο, όταν και μίλησε στα «ΝΕΑ», οι ουρές που σχηματίζονταν μπροστά στα στρατολογικά γραφεία, αλλά και η έλλειψη στρατιωτικού υλικού που δεν είχε ακόμη αντισταθμιστεί από τις δυτικές αποστολές, δεν είχαν επιτρέψει στον ουκρανό δάσκαλο χορού και χορογράφο να γίνει ένας από τους χιλιάδες πολίτες που περιπολούν τους δρόμους του Κιέβου.

Ο Μπαστσούκ περιέγραψε ένα παράξενο κράμα φόβου και ψυχραιμίας. Οι σειρήνες της πόλης που ηχούν διαρκώς προειδοποιώντας για βομβαρδισμούς, έχουν ως αποτέλεσμα «όλοι να περπατάνε με ένα μικρό σακίδιο με όλα τα απαραίτητα: χαρτιά, διαβατήριο, κάποιο φαγώσιμο, κάτι ζεστό». Λίγο πριν μιλήσουμε στο τηλέφωνο, είχε γίνει ο ίδιος μάρτυρας της «μεγάλης έκρηξης στον τηλεοπτικό πύργο», ενώ από πάνω του μαχητικά αεροπλάνα έσκιζαν τον χειμερινό ουρανό.

Υπάρχει φόβος. Ομως, τη στιγμή που παρατηρούσε ότι η κατάσταση στην πόλη δεν είχε βελτιωθεί μέχρι και την έκτη ημέρα της πολιορκίας της, συμπλήρωνε ότι «φόβος βεβαίως και υπάρχει, αλλά δεν είναι μεγάλος». Τεκμήριο για αυτό, η καθημερινή συμπεριφορά των ανθρώπων, ακόμη και στις ουρές των σουπερμάρκετ. «Μη φανταστείτε κόσμο να γκρεμίζει τα μαγαζιά και να παίρνει ό,τι βλέπει μπροστά του», επεσήμανε. «Είναι ήρεμοι στις ουρές. Αγοράζουν πράγματα, μην τυχόν και κάτι γίνει. Μέχρι τώρα δεν έχω δει ανθρώπους αλαφιασμένους, να τρέμουν ή να ουρλιάζουν – αλλά δεν είμαι και σε περιοχή όπου γίνονται μάχες».

Δεν ισχύει το ίδιο και για την Αθηνά Χατζίνοβα, που ανήκει στην ελληνική ομογένεια της Μαριούπολης. Με τον κλοιό των ρωσικών στρατευμάτων να έχει σφίξει γύρω από το σημαντικό λιμάνι της Αζοφικής, και τους βομβαρδισμούς να συνεχίζονται αδιάκοπα, κανένα όχημα δεν μπορούσε να εισέλθει στην πόλη, αλλά ούτε και να την εγκαταλείψει. «Δεν υπάρχει τρόπος να φύγουμε», δήλωσε η ίδια στα «ΝΕΑ». «Είμαστε αποκλεισμένοι από παντού και ποτέ δεν ξέρεις πότε και από πού θα έρθει η βόμβα. Είναι εμπόλεμη ζώνη, στις περιοχές τριγύρω βομβαρδίζουν και οι δύο στρατοί».

Θα πεθάνουμε από την πείνα. Ακόμη, όμως και μετά την πρώτη απόπειρα εκκένωσης των ομογενών που διαθέτουν δικό τους μέσο, με μια αυτοκινητοπομπή που θα διανύσει άγνωστης επικινδυνότητας διαδρομή 1.000 χιλιομέτρων προς τα δυτικά, και με τις βόμβες να πέφτουν κοντά στο σπίτι της, η Χατζίνοβα αποφάσισε να παραμείνει στην πόλη της.

«Και να φύγω από τη Μαριούπολη να πάω πού», αναρωτήθηκε. «Δεν υπάρχει ασφαλές σημείο σε όλη τη χώρα. Δεν υπάρχει βενζίνη, εγώ δεν έχω και αυτοκίνητο, αλλά ούτε και τρένο υπάρχει γιατί έχουν ισοπεδώσει τη Βαλναβάχα. Κι έτσι είμαστε αποκλεισμένοι».

Πέραν των εκρήξεων, οι κάτοικοι κατατρύχονται και από την απειλή του λιμού. «Αν υπάρχουν προμήθειες αύριο στην πόλη, θα είναι ό,τι είχε απομείνει στα μαγαζιά», τόνισε η Χατζίνοβα. «Περιμένουμε να τελειώσει ο πόλεμος γιατί κινδυνεύουμε να πεθάνουμε από την πείνα. Θα καταλήξουμε να κυνηγάμε αδέσποτα. Στα τοπικά site δίνουν οδηγίες τι να κάνουμε τα πτώματα, σε περίπτωση που πεθάνει κάποιος δικός μας, γιατί λόγω των βομβαρδισμών δεν μπορούμε ούτε να θάψουμε τους νεκρούς μας».

Τόσο η ίδια όσο και η μητέρα της μοιάζουν να έχουν αποδεχθεί όλα τα ενδεχόμενα. «Η μαμά μου είναι εντελώς ήρεμη», εξήγησε. «Λέει “έχω ζήσει τη ζωή μου και δεν φοβάμαι”. Εγώ δεν έχω παιδιά για να ανησυχώ – τα ανίψια μου είναι με τους γονείς τους». Η στωικότητα αυτή τις κρατά μακριά και από τα καταφύγια, που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά υπόγειοι χώροι, ικανοί να προστατεύσουν προσωρινά από τις βόμβες, αλλά όχι και να φιλοξενήσουν ανθρώπους για ημέρες ολόκληρες. «Δεν θέλουμε να τελειώσει εκεί η ζωή μας», είπε χαρακτηριστικά.

Ελπίδα. Η σημαντικότερη πηγή αισιοδοξίας της είναι η ελπίδα της επόμενης ημέρας. «Σκέφτομαι συνέχεια πώς θα αποκατασταθεί η χώρα, είναι ασύλληπτη η καταστροφή. Ηδη ονειρεύομαι ότι θα χτίσουμε μια καινούργια Ουκρανία».

Στο τελευταίο συμφωνεί μαζί της και ο Μπαστσούκ, ο χορευτής που ετοιμάζεται να γίνει οπλίτης και που υποστηρίζει πως πλέον η μόνη λύση στην τραγωδία που μαστίζει τη χώρα του είναι η νίκη επί της Ρωσίας και η επιστροφή στα σύνορα του 2014. Μέχρι τη σύντομη συζήτησή μας, εξάλλου, οι καταστροφές στο Κίεβο ήταν σχετικώς περιορισμένες, επιτρέποντάς του να δηλώσει με αποφασιστικότητα: «Εμείς την πόλη μας θα την κρατήσουμε όμορφη, όπως ήταν».