Το δικαίωμα επέμβασης

Τη στιγμή που το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών παρακολουθεί στενά τα όσα εκτυλίσσονται στο μακρινό Σαχέλ – αν και κάτι φήμες μιλούν για ισχυρούς προβληματισμούς ως προς την εκεί αποστολή ελληνικών στρατευμάτων-  ή προβαίνει σε δηλώσεις για την Ουκρανία ή τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, σημαντικές εξελίξεις συμβαίνουν στο ανοικτό μέτωπο των τουρκικών απειλών ενάντια στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Με αφορμή την ίδρυση Κυπροκουρδικού Συνδέσμου Αλληλεγγύης (ΚΥΠΡΟΚΟ), ο τουρκικός στρατός, με δηλώσεις του υπουργού Αμυνας Χουλουσί Ακάρ, διεμήνυσε την πρόθεση αλλά και το δικαίωμά του να επεμβαίνει όταν κρίνει ότι υπάρχουν «κέντρα τρομοκρατίας» στην Κύπρο ή στην Ελλάδα.

Και στην μεν Κύπρο το δικαίωμα της στρατιωτικής επέμβασης το δικαιολόγησε με βάση το καθεστώς της Τουρκίας ως «εγγυήτριας δύναμης», στη δε Ελλάδα δεν το δικαιολόγησε καθόλου. Η χώρα μας έχει πολλές φορές στο παρελθόν καταγγελθεί από την Τουρκία ως υποθάλπουσα τρομοκρατικές ενέργειες και τρομοκράτες που υπονομεύουν και επιβουλεύονται την ασφάλεια της γειτονικής χώρας. Η εν λόγω προετοιμασία κατέστησε περιττή την όποια νέα επιχειρηματολογία της Αγκυρας περί του δικαιώματος στρατιωτικής επέμβασης. Το περίφημο εξάλλου «στρατόπεδο του Λαυρίου», όπου κατά τις φαντασιώσεις των ιθυνόντων της Αγκυρας εκπαιδεύονται κούρδοι τρομοκράτες, επανήλθε στο προσκήνιο. Και ως απόδειξη, αν θέλετε, ότι το οτιδήποτε λέει η τουρκική πλευρά προστίθεται στα προηγούμενα και ποτέ δεν ξεχνιέται.

Το δικαίωμα της Τουρκίας να επεμβαίνει στρατιωτικά όπου κρίνει ότι υπάρχει απειλή τρομοκρατίας που στρέφεται εναντίον της είναι κάτι το νέο. Το λεξιλόγιο που χρησιμοποίησε ο Ακάρ προχωρά επίσης ένα σκαλοπάτι παρακάτω – «…η ελληνοκυπριακή διοίκηση επιδεικνύει μια στάση ανάλογη με το αίμα που έχει στα χέρια της από την ιστορία», έφη ο τούρκος υπουργός. Με λίγα λόγια περιέγραψε την Κυπριακή Δημοκρατία ως κράτος και καθεστώς αιμοσταγές που περιθάλπει και ενισχύει «τρομοκράτες». Και προειδοποίησε, «…ο τουρκικός στρατός (…) και οι δυνάμεις ασφαλείας της ΤΔΒΚ (…) είναι έτοιμοι να απαντήσουν πλήρως ενάντια σε οποιαδήποτε ενέργεια».

Στην τρέχουσα διπλωματική πρακτική ετούτα τα λόγια και οι περιεχόμενες σε αυτά απειλές θα έπρεπε να ληφθούν πολύ στα σοβαρά. Πλήθος στρατιωτικών επεμβάσεων ισχυρών δυνάμεων και χωρών έχουν γίνει στα τελευταία χρόνια με πιο «αδύναμα» επιχειρήματα. Η δε Τουρκία θεωρεί τον εαυτό της μέρος των ισχυρών αυτών δυνάμεων που επιβλέπουν την ευταξία του κόσμου. Κανονικά, με βάση το τι γίνεται από άλλα κράτη που βρίσκονται απέναντι σε τέτοιες απειλές, το θέμα θα έπρεπε να προκαλέσει την άμεση και ισχυρή αντίδραση της ελληνικής – οπωσδήποτε και της κυπριακής, αλλά ας μείνουμε εδώ στην πρώτη – διπλωματίας. Η απάθεια του ελληνικού ΥΠΕΞ και η ενασχόλησή του με τα πάντα – μετά το Σαχέλ και την Ουκρανία προστέθηκε τώρα και η Βοσνία – εκτός από τα όσα ενδιαφέρουν Κύπρο και Ελλάδα, ξενίζει. Εκτός εάν, όπως διακρίνεται μέσα από «εποικοδομητικές» προτάσεις του τύπου «δέκα μίλια αντί των δώδεκα», τα πάντα όλα έχουν μπει στο προς διαπραγμάτευση καλάθι, το οποίο, απ’ ό,τι διακρίνεται, περιέχει αποκλειστικά και μόνο το «βιος» της ελληνικής πλευράς.

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής
Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ