Τέλος εποχής

Τέλος εποχής, αποχαιρετίζοντας το 2021 και αποκομίζοντας 2 χρυσά, ένα ασημένιο και ένα χάλκινο στους Ολυμπιακούς των Αποκλεισμών, παράλληλα εποχή ξηρασίας σε ό,τι αφορά Ευρωπαϊκά και Παγκόσμια, με το ποδόσφαιρο, εθνικό και σωματειακό – με την εξαίρεση του Ολυμπιακού και στα ψιλά του ΠΑΟΚ, να γυαλίζει τα πατώματα. Το μπάσκετ πνίγεται στα προημιτελικά, γυρνώντας στις δεκαετίες του ’60 και ’70, το βόλεϊ σε κατάσταση αμέσου παραδόσεως, μόνον το πόλο να κρατάει όρθιο λάβαρο. Και για να χαρούμε αναγνώριση, περιμένουμε ένα λεβεντόπαιδο από τα Σεπόλια, γιο μετανάστη, να μας χαρίσει γιαλατζί δόξα στη χώρα μας. Ετσι λοιπόν η μέχρι πρότινος εξαίρεση στον εθνικό μαρασμό, ο ελληνικός αθλητισμός, μπήκε εν αδοξία στον εθνικό κουβά, με άπαντα τα άπλυτα. Ομως ας το ψάξουμε το θέμα προσεκτικά και τα συμπεράσματα θα βγουν μόνα τους.

Κάθε νόμος που δρομολογείται κρίνεται πρώτα απ’ όλα από την αναγκαιότητά του. Τον βγάζεις στην επιφάνεια και τον ψηφίζεις γιατί τα αποτελέσματα του χώρου στον οποίο απευθύνεται, είναι απογοητευτικά. Σε μια χώρα, λοιπόν, που 45 χρόνια αρνείται επίμονα να δει τον εαυτό της στον καθρέπτη και να του καταλογίσει τα κακώς κείμενα, σε μια χώρα που κρύβεται σαν τη μαϊμού, αποφεύγοντας να καταλογίσει στον εαυτό της τον όγκο των ευθυνών που τις ανήκουν. Σε μια χώρα που κατετέθησαν 11.500 νόμοι και χώρα δεν έγινε, σε μια χώρα που ουδείς πολιτικός ηγέτης είχε τα κότσια να επαναλάβει αυτό που είπε ο Χαρίλαος Τρικούπης «Δυστυχώς, επτωχεύσαμεν». Σε μια χώρα, τέλος, που πανηγύρισε την επαναφορά της δημοκρατίας, αλλά κήδεψε τα εθνικά, τα οικονομικά και τα κοινωνικά της όνειρα, σε μια τέτοια χώρα χάνονται και τα μέτρα και τα σταθμά.

Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, και να μιλάω με τη γλώσσα των αριθμών, που ίστανται αψευδείς μάρτυρες της εξελίξεως των μεγεθών, παραθέτω τρία μόνον στοιχεία. Το 1974, το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών έγραφε το μαγικό νούμερο 17. Μιλάμε για 17 δισ. δραχμές, που σημαίνει στα 100 δισ. εισαγωγές, είχαμε 83 δισ. εξαγωγές. Σήμερα, στα 100 δισ. εισαγωγές έχουμε 16 δισ. εξαγωγές. Το μαγικό 17 ξεχείλωσε κι έγινε 84, και ξεχειλώνει ακόμα. Ο εξωτερικός μας δανεισμός 7,5 δισ. δολάρια το 1974. Ο εσωτερικός δανεισμός 0 (μηδέν). Σαράντα πέντε χρόνια μετά, εξωτερικός και εσωτερικός δανεισμός, για την ώρα, 640 δισ. ευρώ. Και η οικονομία υπό πλήρη επιτήρηση, με υποθηκευμένη ακόμα και την Ακρόπολη για 80 χρόνια. Τέλος, στην οικονομία του τότε, ο δημόσιος τομέας απασχολούσε 255.000 άτομα. Τριάντα πέντε χρόνια μετά, απασχολούσε 1.400.000. Για όλη αυτήν τη συμφορά ουδείς ανέλαβε ευθύνη και άπαντες οι διαχειριστές εξουσίας στρογγυλοκάθισαν στα βουλευτικά έδρανα και στις πολυθρόνες των κυβερνητών για δεκαετίες ολόκληρες.

Το σημαντικότερο απ’ όλα, ουδέποτε οι ίδιοι και οι διάδοχοί τους κρίθηκαν από την αποτελεσματικότητά τους. Και μπορεί η χώρα να γέμισε με λεωφόρους, πλατείες, ανδριάντες, στα ονόματά τους, η χώρα έμεινε εθνικά αδικαίωτη. Με ξεριζωμένο τον Ελληνισμό της Κωνσταντινουπόλεως, της Ιμβρου, της Τενέδου, με ορθάνοιχτη πληγή την Κύπρο, οικονομικά κατεστραμμένη και κοινωνικά διαλυμένη. Και δεν ενοχλήθηκαν για έναν λόγο. Τους ήθελε ο λαός και τους ψήφιζε. Και μέσα στο γενικό μπάχαλο, ένα μέγεθος, παράδοξα, άνθισε στη χώρα της γενικής χρεοκοπίας. Απογειώθηκε ο αθλητισμός, όπου οι 100.000 αθλούμενοι ξεπέρασαν το 1.000.000. Αθλήματα μαραμένα και παρατημένα στο περιθώριο πιάσανε οροφή και σε πανευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο και σε ολυμπιακό επίπεδο. Βροχή τα μετάλλια σε μπάσκετ, βόλεϊ, πόλο, ποδόσφαιρο.

Στον στίβο, που είχαμε να δούμε μετάλλιο από τον καιρό του Τσικλητήρα (1912) μόνον στους Ολυμπιακούς της Αθήνας πήραμε 15 μετάλλια και βρεθήκαμε στην 13η θέση σε όλον τον πλανήτη. Στο μπάσκετ, πανευρωπαϊκά και παγκόσμια. Οσο για τους 2 μονομάχους σε επίπεδο σωματείων, 9 φορές πρωταθλητές Ευρώπης, και άλλες τόσες, μαζί με τον Αρη, δευτεραθλητές. Στο πόλο, στην άρση βαρών, στην κολύμβηση, μετάλλια με το φτυάρι. Δεν θυμάμαι να κάλεσε ποτέ η ελληνική πολιτεία τους δημιουργούς αυτού του θαύματος για να τους τιμήσει. Αντίθετα, τους αντιμετώπιζε πάντοτε με φθόνο. Και στο τέλος, έκανε πράξη τη στάση ζωής που είχε απέναντί τους: τους εξοστράκισε, όπως διώχνεις από πάνω σου τα καρκινικά κύτταρα, όπως κλείνεις την πόρτα στους ανεπιθύμητους.

Κι όπως συμβαίνει πάντοτε, ουδείς ασφαλέστερος εχθρός του ευεργετηθέντος. Γιατί ευεργετηθείσα υπήρξε μόνον η ελληνική πολιτεία, που και στις μαύρες ώρες της, και στις ώρες της παγκόσμιας κατακραυγής και της πανευρωπαϊκής απαξίας, στις ώρες που πρωθυπουργός ελληνόφωνος απολογείτο δημόσια ότι κυβερνά έναν λαό ανάξιο, τεμπέλη, κλέφτη, έναν λαό ουτιδανό, τα άνεργα ελληνόπουλα, τα παιδιά χωρίς αύριο, τα θύματα των πολιτειακών τους πρακτικών, κρατούσαν όρθιο το φρόνημα του τόπου με νίκες σε πανευρωπαϊκά, σε παγκόσμια, σε ολυμπιακά δρώμενα.

Μέσα στο απόλυτο οικονομικό, κοινωνικό, εθνικό σκοτάδι, έλαμπαν μόνον τα μετάλλια και οι νίκες αυτών των παιδιών, που τα τιμόνια των ομοσπονδιών τους τα κρατούσαν στιβαρά οι κυβερνήτες τους. Ε, αυτούς δεν θα τους κρίνω ούτε από την ηλικία, ούτε από τη θητεία. Οι μόνοι που μπορούν να τους κρίνουν είναι τα σωματεία τους που τους ψηφίζουν και τους αποδέχονται 10ετίες τώρα. Και ένα είναι απολύτως βέβαιο, ότι και με τον νέο αθλητικό νόμο και πάλι θα τους τιμούσαν. Εξάλλου τον Γκάντι, τον Νεχρού τον Μαντέλα, τον Ντε Γκωλ, τον Ρούσβελτ, τον Ρέιγκαν, τον Αϊζενχάουερ, δεν τους μέτρησαν με την ηλικία. Τους μέτρησαν με την προσφορά και την αξία. Ετσι ακριβώς μετράω κι εγώ τον Βασιλακόπουλο, τον Διαθεσόπουλο, τον Κατσιαδάκη, τον Δημητρακόπουλο, τον Κούβελα, τον Βασιλειάδη, τον Ζανιά. Τους μετράω με το έργο τους, όπως και ο ελληνικός λαός.