Στο εδώλιο οι Big Tech;

Στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, οι ηγέτες του κόσμου συμφωνούν σε πολύ λίγα. Ομως ο έλεγχος των Big Tech αναδεικνύεται, ενδεχομένως, ως μία από τις λίγες ιδέες που θα μπορούσαν να στηρίξουν οι πάντες. Από την Κίνα μέχρι την ΕΕ και τις ΗΠΑ, οι δημόσιες Αρχές στρέφονται στους νόμους περί ανταγωνισμού προκειμένου να περιορίσουν τη δύναμη των συγκεκριμένων εταιρειών στις αγορές και να προαγάγουν πιο δίκαιες και πιο ανταγωνιστικές οικονομίες. Στη χρονιά που έρχεται, είναι πιθανό να δούμε ακόμη μεγαλύτερη ώθηση προκειμένου να υπάρξει μια νέα ρύθμιση ανάμεσα σε αγορές και κράτη – με τους νόμους περί ανταγωνισμού να βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας και τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας να είναι ο βασικός στόχος.

Η ευρέως αποδεκτή ανησυχία, η οποία αποτελεί την κινητήρια δύναμη πίσω από αυτή την εξέλιξη, είναι ότι οι Big Tech έχουν απλώς γίνει υπερβολικά μεγάλες.

Η ΕΕ βρίσκεται στην πρωτοπορία της αντιμετώπισης αυτού του ζητήματος, ενεργοποιώντας τη σχετική νομοθεσία της με στόχο να αναδιανείμει την ισχύ της αγοράς και να διασφαλίσει την ευημερία των καταναλωτών. Στη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, ολοκληρώθηκαν τρεις ερευνητικές διαδικασίες που αφορούσαν μόνο την Google, αποτέλεσμα των οποίων ήταν η επιβολή προστίμου σχεδόν 10 δισ. δολαρίων εις βάρος της. Η Κομισιόν ερευνά τώρα την τεχνολογία της διαφήμισης και τη διαδικασία συλλογής δεδομένων της Google και της Facebook, το App Store της Apple και τα συστήματα πληρωμών μέσω κινητών, καθώς και τη λειτουργία της ψηφιακής αγοράς της Amazon. Μάλιστα, οι αξιωματούχοι της ΕΕ επιδιώκουν πολύ περισσότερα.

Μέχρι πρόσφατα, οι ΗΠΑ παρακολουθούσαν εκ του σύνεγγυς καθώς η ΕΕ έθετε σε εφαρμογή τη νομοθεσία για τον ανταγωνισμό κατά μεγάλων αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών. Την ώρα που οι τεχνοφιλελεύθεροι αποδίδουν τη στάση της ΕΕ στον ενδημικό προστατευτικό χαρακτήρα της, νομοθέτες και υπηρεσίες των ΗΠΑ αξιολογούν τώρα τις υπερβολές του κλάδου και θέτουν ολοένα περισσότερο σε αμφισβήτηση το κατά πόσο η απεριόριστη επιρροή στην αγορά φέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Η Κίνα, επίσης, βρίσκεται εν μέσω μιας ιστορικών διαστάσεων στροφής όσον αφορά την προσέγγισή της απέναντι στον κλάδο της τεχνολογίας. Επί μακρόν, το ΚΚ Κίνας τηρούσε μια ήπια στάση απέναντι στις εγχώριες εταιρείες τεχνολογίας, σε μια προσπάθεια να τονώσει την ανάπτυξη και να προωθήσει την τεχνολογική ηγεμονία της Κίνας. Σε αντάλλαγμα για το χαλαρό ρυθμιστικό πλαίσιο, οι ηγετικές επιχειρήσεις του κλάδου υπέκυπταν στις απαιτήσεις της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής βοήθειας προς το ΚΚ για να διασφαλίσει τη διαδικτυακή λογοκρισία. Τώρα, όμως, η κυβέρνηση στρέφει ολοένα πιο έντονα την προσοχή της στις ανισότητες σε επίπεδο κοινωνίας και κατανομής του πλούτου. Φοβούμενη δε ότι οι Big Tech της Κίνας καθίστανται πιο ισχυρές από το κράτος, η ηγεσία του ΚΚ αισθάνεται υποχρεωμένη να υπενθυμίσει στον κλάδο ποιος έχει τελικά το πάνω χέρι.

Το τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα είναι πιο εύκολο να προβλεφθεί στην ΕΕ, παρά στις ΗΠΑ και την Κίνα. Μετά τη διαφαινόμενη υιοθέτηση από την ΕΕ της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές το 2022, η Κομισιόν θα έχει το ελεύθερο να προχωρήσει με πολλές από τις έρευνές της για παραβίαση των αρχών του ανταγωνισμού (υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει κάποια σοβαρή υπαναχώρηση στα ευρωπαϊκά δικαστήρια, που αναμένεται να εκδώσουν την ετυμηγορία τους για τις προσφυγές της Google εντός του νέου έτους).

Ο μεγάλος άγνωστος είναι πόσο αποτελεσματικές θα αποδειχθούν οι ρυθμιστικές Αρχές των ΗΠΑ στην προσπάθειά τους να πείσουν τα δικαστήρια της χώρας για την ανάγκη μιας αντιμονοπωλιακής επανάστασης. Η προηγούμενη χρονιά απέδειξε ότι τα συντηρητικά δικαστήρια της Αμερικής δεν θα πειστούν εύκολα από τα επιχειρήματα που παρουσιάζουν τη Facebook και την Apple ως μονοπώλια. Πρέπει, επίσης, να διαπιστωθεί το κατά πόσο το βαθιά διχασμένο Κογκρέσο είναι σε θέση να αξιοποιήσει την ευρεία και διακομματική δυσαρέσκεια για τις Big Tech προκειμένου να εγκρίνει μια ουσιαστική σχετική νομοθεσία.

Κατά έναν ειρωνικό τρόπο, η επιχείρηση καταστολής που έχει εξαπολύσει η Κίνα ίσως να ανοίξει τον δρόμο για μια αντιμονοπωλιακή μεταρρύθμιση στις ΗΠΑ, καθώς οι αμερικανικές εταιρείες στερούνται του επιχειρήματός τους ότι η υπονόμευση της ισχύος τους τις αποδυναμώνει έναντι των κινέζων ανταγωνιστών τους. Εδώ, το ερώτημα δεν έγκειται στο τι είναι σε θέση να κάνει το ΚΚ, αλλά στο πόσο μακριά είναι διατεθειμένο να φτάσει. Αλλωστε, η Κίνα έχει ανάγκη από μια ρωμαλέα βιομηχανία εάν όντως θέλει να γίνει μια παγκόσμια τεχνολογική υπερδύναμη. Ετσι ως έχουν σήμερα τα πράγματα, το Κόμμα δείχνει αποφασισμένο να διασφαλίσει πως τα οφέλη της επιτυχίας των εταιρειών του κλάδου θα διανεμηθούν ευρύτερα, στο όνομα της «κοινής ευημερίας».

Σε κάθε περίπτωση, είναι σαφές ότι ο νέος γύρος επιβολής ρυθμίσεων αντανακλά την ανάδυση μιας συναίνεσης σε διεθνές επίπεδο. Πέρα, άλλωστε, από την ΕΕ, τις ΗΠΑ και την Κίνα, άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως είναι η Αυστραλία, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Ρωσία, η Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο, κινούνται προς την κατεύθυνση της περιστολής του κλάδου της τεχνολογίας.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι Big Tech είναι αναγκασμένες να επιλέξουν τις μάχες που θα δώσουν και να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικές. Οδεύουμε προς μια παρατεταμένη αντιπαράθεση ανάμεσα σε επιχειρήσεις και κυβερνήσεις, η οποία θα έχει ευρύτερες συνέπειες για όλες τις κοινωνίες, χωρίς να υπάρχει τέλος ενόψει.