Απανθράκωση…

Στις 14 Δεκεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δώσει στη δημοσιότητα την πρότασή της για τα πρότυπα Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων που θα προβλέπει η νέα σχετική κοινοτική οδηγία (EPBD) ότι θα ισχύσουν από το 2027 έως το 2035, προκειμένου μέχρι το 2050 να έχουν ολοκληρωθεί η «απανθρακοποίηση» του εθνικού κτιριακού αποθέματος και η μετατροπή του σε κτίρια «μηδενικών εκπομπών».

Σύμφωνα με την πρόταση αυτή τα κράτη-μέλη θα νομοθετήσουν ότι τα κτίρια και οι κτιριακές μονάδες που δεν θα έχουν αναβαθμιστεί επιτυγχάνοντας σταδιακά τις ενεργειακές κλάσεις E, C και D, με πρώτα τα μεμονωμένα ακίνητα και στη συνέχεια τα διαμερίσματα των πολυκατοικιών, δεν θα μπορούν να ενοικιαστούν σε νέους ενοικιαστές, ούτε να πουληθούν, εκτός εάν οι αγοραστές δεσμευθούν να τα αναβαθμίσουν εντός τριών ετών με το όριο που ισχύει την ημέρα της πώλησής τους.

Αλήθεια, ποιος δεν θα ήθελε να αναβαθμίσει την κατοικία ή το κτίριό του;  Ομως το κόστος των παρεμβάσεων είναι πλήρως απαγορευτικό για τους ιδιοκτήτες της χώρας του ΕΝΦΙΑ, όπου ουσιαστική κρατική βοήθεια δεν υπάρχει (το «Εξοικονομώ» είναι μια «σταγόνα στον ωκεανό» κάθε χρόνο), ούτε τραπεζικό σύστημα να το εξυπηρετήσει, και οι τιμές των σχετικών υλικών ανεβαίνουν καθημερινά. Η πρόταση παράλληλα απειλεί να αφήσει άστεγους και τους ενοικιαστές, αλλά και να εκτοξεύσει τα ενοίκια, αφού το εκμισθούμενο κτιριακό δυναμικό θα τεθεί σταδιακά εκτός αγοράς μισθώσεων.

Οι εντός και εκτός της χώρας αποφασίζοντες οφείλουν να λάβουν υπόψη τους ότι τα παλαιά κτίρια, που αποκτήθηκαν με κόπο, αγώνες και θυσίες, ανήκουν κυρίως σε ανθρώπους που η ηλικία τους και τα οικονομικά τους δεν τους επιτρέπουν πλέον τέτοιες παρεμβάσεις, και ότι στα εκμισθούμενα ακίνητα υπάρχει η λογική ανακολουθία να καλείται ο ιδιοκτήτης να επενδύσει για να κάνει εξοικονόμηση ενέργειας ο ενοικιαστής του!

Γι’ αυτό πρέπει, βάσει της αρχής της «επικουρικότητας» (Subsidiarity), ιδρυτικής αρχής της ΕΕ, στην Οδηγία αυτή ρητά να οριστεί ότι όχι μόνο οι προδιαγραφές, αλλά και οι προϋποθέσεις και κυρίως οι προθεσμίες υλοποίησης Ελαχίστων Προτύπων Ενεργειακής Απόδοσης θα καθορίζονται από τα κράτη-μέλη της ΕΕ ανάλογα με τις ενεργειακές και κλιματικές συνθήκες κάθε χώρας, και όχι μόνο των χωρών του πλούσιου Βορρά, και με τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των πολιτών τους. Τέλος, αν η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη της θέλουν πράγματι να υλοποιηθεί το «Κύμα Ανακαινίσεων» (Renovation Wave) που σχεδιάζουν, δεν έχουν παρά να μηδενίσουν τον ΦΠΑ των υλικών της αναβάθμισης κτιρίων!

Συμπερασματικά, οι εξωπραγματικές αυτές υποχρεώσεις είναι αδύνατον να τηρηθούν από τους ιδιοκτήτες των υπαρχόντων κτιρίων, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε πλήρη αχρήστευση και απαξίωση των περιουσιών τους που κατ’ επέκταση θα ανατρέψει τις ζωές τους. Δεν ξέρουμε αν θα επιτύχουμε την «απανθρακοποίηση» των κτιρίων, αλλά σίγουρα θα φτάσουμε στην «απανθράκωση» αυτών και των ιδιοκτητών τους…

Ο Στράτος Ι. Παραδιάς είναι δικηγόρος ΑΠ, πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ και UIPI