Εφαρμογή «πράσινου διαβατηρίου»

Κάθε κλειστός χώρος όπου συνωστίζονται πολλά διαφορετικά άτομα αποτελεί ευνοϊκό περιβάλλον για τη μετάδοση του κορωνοϊού. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς αποτελούν έναν κατεξοχήν τέτοιο χώρο. Για τον λόγο αυτό είναι επιβεβλημένο να ληφθούν επιπρόσθετα μέτρα πέρα από το κυλιόμενο ωράριο που βοηθά στη μείωση του συνωστισμού, ειδικά στις ώρες αιχμής.

Η επαναφορά της τηλεργασίας θα οδηγούσε στη μείωση των μετακινήσεων βοηθώντας την περαιτέρω αποσυμφόρηση των επιβατών στα ΜΜΜ. Πολύ πιο αποτελεσματικό μέτρο θα ήταν η εφαρμογή του «πράσινου διαβατηρίου», δηλαδή η χρήση των ΜΜΜ μόνο από όσους έχουν εμβολιαστεί ή έχουν νοσήσει πρόσφατα ή έχουν αρνητικόrapid test το τελευταίο σαρανταοκτάωρο. Το μέτρο αυτό θα καταστεί πολύ πιο αναγκαίο εάν διαπιστωθεί η πιθανολογούμενη αυξημένη μεταδοτικότητα της μετάλλαξης Ομικρον.

Πέραν άλλωστε από τον όποιο κίνδυνο συνεπάγεται η εμφάνιση της Ομικρον, συνεχίζεται ακάθεκτη η επέλαση της πολύ επικίνδυνης Δέλτα. Συνεπώς, ακόμη και αν δεν είχε εμφανιστεί η νέα παραλλαγή, και πάλι θα χρειαζόμασταν μεγαλύτερη θωράκιση.

Πάντως, αναφορικά με το νέο στέλεχος, η αλήθεια είναι ότι πρέπει να ανησυχούμε, αν και γνωρίζουμε πολύ λίγα. Ο κορωνοϊός από την αρχή έχει παρουσιάσει σειρά από μεταλλάξεις, με πιο γνωστή τη Δέλτα, η οποία αποδείχθηκε περισσότερο μολυσματική, γι’ αυτό και επικράτησε. Η νέα μετάλλαξη Ομικρον γνωρίζουμε ότι παρουσιάζει διπλάσιες σχεδόν μεταλλάξεις στην πρωτεϊνική ακίδα – δηλαδή στο σημείο όπου δρουν τα εμβόλια – από τη μετάλλαξη Δέλτα.

Η παρατήρηση αυτή δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για το εάν θα μπορεί να αντιμετωπίζεται εξίσου αποτελεσματικά με τη μετάλλαξη Δέλτα μέσω των υφιστάμενων εμβολίων. Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι λόγω του αυξημένου αριθμού μεταλλάξεων στην ακίδα το στέλεχος Ομικρον ίσως να παρουσιάσει μικρότερη ανταπόκριση στα υπάρχοντα εμβόλια. Αλλά και αυτό μένει να απαντηθεί.

Ακόμη όμως κι αν τα υπάρχοντα εμβόλια δεν επαρκούν για αποτελεσματική ανοσία έναντι του στελέχους Ομικρον, οι εταιρείες παρασκευής τους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, θα είναι σε θέση να ετοιμάσουν ένα νέο, τροποποιημένο και αποτελεσματικό εμβόλιο στις επόμενες πέντε με έξι εβδομάδες, το οποίο θα μπορεί να τεθεί σε χρήση σε περίπου τρεις με τέσσερις μήνες.

Σε κάθε περίπτωση, η μόνη λύση προς το παρόν είναι ο άμεσος εμβολιασμός των ανεμβολίαστων και η επίσπευση της τρίτης δόσης στους εμβολιασμένους, προκειμένου να υπάρξει όσο γίνεται πιο ισχυρή ανοσία στον γενικό πληθυσμό – τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς.

Αλλωστε, τέτοιου είδους μεταλλάξεις θα συνεχίσουν να εμφανίζονται και στο μέλλον, άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο επικίνδυνες, μέχρι να αποκτηθεί η συλλογική ανοσία σε παγκόσμιο επίπεδο. Και αυτό γιατί όσο υπάρχουν ανεμβολίαστοι, τόσο θα δίνεται η ευκαιρία στον ιό να μεταλλάσσεται.

Συμπερασματικά, μάλλον μας περιμένει ένας ακόμα δύσκολος χειμώνας που επιβάλλει αυξημένη εγρήγορση, ελπίζοντας σε μια καλύτερη άνοιξη.

Ο Γιάννης Τούντας είναι καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών